هدف این مطالعه بررسی و تحلیل چالشهای اخلاقی و حریم خصوصی در محیطهای یادگیری دیجیتال دانشجویان و ارائه چارچوبهای راهبردی برای مواجهه با این چالشها است. این پژوهش از نوع مرور کیفی نظاممند است که با تحلیل ۱۲ مقالهی منتخب علمی انجام شد. دادهها صرفاً از
کلمات کلیدی:
یادگیری دیجیتال, اخلاق آموزشی, حریم خصوصی, امنیت دادهها, سیاستهای آموزشی, دانشجویانچکیده
هدف این مطالعه بررسی و تحلیل چالشهای اخلاقی و حریم خصوصی در محیطهای یادگیری دیجیتال دانشجویان و ارائه چارچوبهای راهبردی برای مواجهه با این چالشها است. این پژوهش از نوع مرور کیفی نظاممند است که با تحلیل ۱۲ مقالهی منتخب علمی انجام شد. دادهها صرفاً از طریق مرور متون علمی جمعآوری شدند و تحلیل کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون در نرمافزار NVivo نسخه ۱۴ انجام گردید. فرایند کدگذاری شامل استخراج مفاهیم باز، طبقهبندی آنها در قالب زیرمضامین و تشکیل مضامین اصلی بود و تحلیل تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج نشان داد که چالشهای اصلی یادگیری دیجیتال دانشجویان در سه دسته جای میگیرند: چالشهای اخلاقی، چالشهای حریم خصوصی و امنیت دادهها، و چارچوبهای راهبردی و سیاستی برای مدیریت این چالشها. در بعد اخلاقی، موضوعاتی مانند صداقت علمی، عدالت در دسترسی به منابع، رفتارهای غیرحرفهای در تعاملات مجازی و سوگیری الگوریتمی برجسته شدند. در بعد حریم خصوصی، نگرانیهایی شامل افشای دادههای شخصی، نظارت بیش از حد، رضایت ناکافی دانشجویان و آسیبپذیری در برابر حملات سایبری مشاهده شد. در نهایت، چارچوبهای راهبردی شامل تدوین سیاستهای اخلاقی، آموزش سواد دیجیتال، طراحی فناوریهای اخلاقمحور و همکاری میان دانشگاه و صنعت فناوری برای کاهش پیامدهای منفی یادگیری دیجیتال معرفی شدند. مطالعه حاضر نشان میدهد که یادگیری دیجیتال اگرچه فرصتهای گستردهای برای آموزش فراهم میکند، اما همراه با چالشهای اخلاقی و حریم خصوصی مهم است که نیازمند سیاستگذاری، آموزش و طراحی فناوری مسئولانه است. اجرای چارچوبهای اخلاقی و فناوریهای انسانمحور میتواند ضمن افزایش اعتماد دانشجویان، کیفیت تجربه یادگیری دیجیتال را ارتقا دهد.
دانلودها
مراجع
Bond, M., Bedenlier, S., Marín, V. I., & Händel, M. (2021). Emergency remote teaching in higher education: Mapping the first global online semester. International Journal of Educational Research Open, 2, 100014. https://doi.org/10.1016/j.ijedro.2021.100014
Cerratto-Pargman, T., & Lindwall, O. (2022). Ethics by design in educational technology: Toward responsible innovation. Learning, Media and Technology, 47(2), 169–184. https://doi.org/10.1080/17439884.2021.2018694
Fawns, T. (2022). Teaching in the digital age: Understanding the human dimension of digital education. Postdigital Science and Education, 4(3), 731–748. https://doi.org/10.1007/s42438-022-00314-1
Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2022). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning (2nd ed.). Center for Curriculum Redesign.
Ifenthaler, D., & Schumacher, C. (2019). Student perceptions of learning analytics and data privacy. Computers in Human Behavior, 92, 98–107. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.11.013
Knox, J. (2021). Postdigital learning analytics: Algorithms, data and the digital university. Postdigital Science and Education, 3(2), 589–604. https://doi.org/10.1007/s42438-020-00169-6
Köse, U., & Arslan, A. (2023). Cybersecurity in digital learning environments: Challenges and mitigation strategies. Education and Information Technologies, 28(1), 25–42. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11362-9
Peters, M. A., & Romero, M. (2023). Ethics, artificial intelligence and education: Promises and perils. Educational Philosophy and Theory, 55(3), 307–323. https://doi.org/10.1080/00131857.2022.2044741
Prinsloo, P., & Slade, S. (2017). Ethics and learning analytics: Charting the (un)charted. British Journal of Educational Technology, 48(5), 1534–1549. https://doi.org/10.1111/bjet.12591
Regan, P. M., & Jesse, J. (2021). Ethical challenges of edtech, big data and personalized learning: Twenty-first century student sorting and tracking. Ethics and Information Technology, 23(4), 561–573. https://doi.org/10.1007/s10676-021-09606-9
Selwyn, N. (2021). Education and technology: Key issues and debates (3rd ed.). Bloomsbury Publishing.
Slade, S., & Prinsloo, P. (2015). Student perspectives on the ethics of learning analytics: A review of empirical findings. British Journal of Educational Technology, 46(3), 440–450. https://doi.org/10.1111/bjet.12156
Tsai, Y. S., & Gasevic, D. (2020). Learning analytics in higher education—Challenges and policies: A review of eight learning analytics policies. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 17(1), 1–22. https://doi.org/10.1186/s41239-020-00203-0
Veletsianos, G., & Houlden, S. (2022). Radical flexibility and higher education: Responding to uncertainty in the digital age. EDUCAUSE Review, 57(4), 22–35.
Williamson, B., & Hogan, A. (2020). Commercialisation and privatisation in/of education in the context of COVID-19. UNESCO Education Research and Foresight Working Papers, 7, 1–12.
Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2020). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education: Learning, teaching and assessment. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 17(1), 1–27.