نقش رهبری تحولآفرین در توسعه یادگیری دیجیتال کارکنان
کلمات کلیدی:
رهبری تحولآفرین, یادگیری دیجیتال, یادگیری سازمانی, توسعه منابع انسانی, تحول فناورانهچکیده
هدف این پژوهش مرور نظاممند مطالعات علمی برای شناسایی ابعاد، راهبردها و پیامدهای رهبری تحولآفرین در توسعه یادگیری دیجیتال کارکنان در سازمانهای معاصر است. این پژوهش از نوع مروری نظاممند با رویکرد کیفی است. دادهها از طریق جستوجوی گسترده در پایگاههای علمی معتبر از جمله Scopus، Web of Science، Springer، Emerald و ScienceDirect جمعآوری شدند. از میان منابع موجود، ۱۲ مقاله علمی–پژوهشی که ارتباط مستقیم با موضوع رهبری تحولآفرین و یادگیری دیجیتال داشتند، بر اساس معیارهای ورود انتخاب شدند. دادهها با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی و نرمافزار NVivo نسخه ۱۴ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. فرایند تحلیل شامل سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج تحلیل کیفی نشان داد که رهبری تحولآفرین در توسعه یادگیری دیجیتال کارکنان از طریق سه محور اصلی عمل میکند: ایجاد فرهنگ یادگیری دیجیتال در سازمان، بهکارگیری راهبردهای ارتباطی و انگیزشی برای یادگیری فناورانه، و ایجاد پیامدهایی همچون افزایش شایستگی دیجیتال، نوآوری، بهرهوری و تابآوری سازمانی. همچنین مشخص شد رهبران تحولآفرین با الهامبخشی، حمایت روانی و فراهمسازی زیرساختهای فناورانه، مقاومت در برابر فناوری را کاهش داده و فرهنگ یادگیری مستمر را تقویت میکنند. یافتههای این مطالعه نشان میدهد رهبری تحولآفرین بهعنوان پیوندی میان سرمایه انسانی و تحول فناورانه، نقشی کلیدی در یادگیری دیجیتال دارد. توسعه سبکهای رهبری تحولآفرین میتواند مسیر نهادینهسازی یادگیری فناورانه و شکلگیری سازمانهای یادگیرنده در عصر دیجیتال را تسهیل کند. پیشنهاد میشود سازمانها برنامههای آموزشی ویژهای برای تقویت مهارتهای تحولآفرین و سواد فناورانه رهبران خود طراحی کنند.
دانلودها
مراجع
Alvesson, M., & Spicer, A. (2019). Neo-institutional theory and leadership: A review and future directions. Leadership, 15(4), 419–437.
Antonakis, J., & House, R. J. (2014). Instrumental leadership: Measurement and extension of transformational–transactional leadership theory. The Leadership Quarterly, 25(4), 746–771.
Avolio, B. J., & Yammarino, F. J. (2013). Transformational and charismatic leadership: The road ahead. Emerald Group Publishing.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
Banks, G. C., McCauley, K. D., Gardner, W. L., & Guler, C. E. (2016). A meta-analytic review of authentic and transformational leadership: A test for redundancy. The Leadership Quarterly, 27(4), 634–652.
Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Bersin, J. (2020). Building the learning organization of the future. Deloitte Insights.
Birasnav, M. (2014). Knowledge management and organizational performance in the service industry: The role of transformational leadership beyond the effects of transactional leadership. Journal of Business Research, 67(8), 1622–1629.
Bond, M., & Bedenlier, S. (2019). Facilitating student engagement through educational technology: Towards a conceptual framework. Educational Technology Research and Development, 67(4), 767–792.
Breevaart, K., Bakker, A. B., Hetland, J., Demerouti, E., Olsen, O. K., & Espevik, R. (2014). Daily transactional and transformational leadership and daily employee engagement. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 87(1), 138–157.
Carmeli, A., Reiter-Palmon, R., & Ziv, E. (2011). Inclusive leadership and employee involvement in creative tasks in the workplace: The mediating role of psychological safety. Creativity Research Journal, 22(3), 250–260.
Gumusluoglu, L., & Ilsev, A. (2009). Transformational leadership and organizational innovation: The roles of internal and external support for innovation. Journal of Product Innovation Management, 26(3), 264–277.
Hetland, J., Hetland, H., Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2018). Daily transformational leadership and employee job crafting: The role of promotion focus. European Management Journal, 36(6), 746–756.
Ismail, A., Halim, F. A., & Joarder, M. H. R. (2019). Transformational leadership, organizational learning, and digital competency: Evidence from Malaysian firms. International Journal of Productivity and Performance Management, 68(3), 543–562.
Leal Filho, W., Azul, A. M., Wall, T., & Vasconcelos, C. R. (2021). Handbook of sustainability and learning. Springer.
Ng, E. S. (2021). Leadership in the digital era: Transforming organizations through people and technology. Journal of Leadership Studies, 15(1), 6–19.
Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice (9th ed.). Sage Publications.
Senge, P. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
Wang, G., & Howell, J. M. (2012). A multilevel study of transformational leadership, identification, and follower outcomes. The Leadership Quarterly, 23(5), 775–790.