پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی در آموزش مجازی بر اساس معنای تحصیلی و اهداف پیشرفت در دانشجویان

نویسندگان

  • صدیقه ایران‌نژاد گروه روان‌شناسی، واحد زرند، دانشگاه آزاد اسلامی، زرند، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0003-5113-6223
  • علیرضا منظری توکلی گروه روان‌شناسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0003-1855-6093
  • حمید ملایی زرندی گروه روان‌شناسی، واحد زرند، دانشگاه آزاد اسلامی، زرند، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6828-2177

کلمات کلیدی:

پیشرفت تحصیلی, آموزش مجازی, اهداف پیشرفت, معنای تحصیلی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی در آموزش مجازی بر اساس معنای تحصیلی و اهداف پیشرفت در دانشجویان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی، توصیفی و همبستگی بود. جامعه آماری شامل 3187 نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیک بود که در سال تحصیلی 1403-1404 تحت آموزش مجازی قرار داشتند. نمونه نهایی شامل 300 دانشجو بود که به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی و در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه معنای تحصیلی هندرسون-کینگ و اسمیت و پرسشنامه اهداف پیشرفت میدگلی و همکاران گردآوری شد. پیشرفت تحصیلی بر اساس معدل تحصیلی دانشجویان سنجیده شد. برای تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با روش گام‌به‌گام در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 استفاده شد. پیش‌فرض نرمال بودن توزیع متغیرها تأیید شد و آماره دوربین–واتسون نیز استقلال خطاهای مدل رگرسیونی را نشان داد. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد تمامی مؤلفه‌های معنای تحصیلی شامل حرفه، استقلال، آینده، یادگیری، خود، گام بعدی، اجتماعی، دنیای پیرامون، فشار روانی و رهایی با پیشرفت تحصیلی در آموزش مجازی رابطه مثبت و معناداری داشتند (p<0.01). همچنین، اهداف تبحری، عملکردی و اجتنابی با پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری نشان دادند (p<0.01). نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد معنای تحصیلی پیش‌بین مثبت و معنادار پیشرفت تحصیلی بود (β=0.318، t=4.931، p<0.001). اهداف پیشرفت نیز پس از ورود به مدل، سهم مثبت و معناداری در پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی داشتند (β=0.180، t=2.821، p=0.005). بر اساس ضرایب استانداردشده، معنای تحصیلی نسبت به اهداف پیشرفت قدرت پیش‌بینی بیشتری برای پیشرفت تحصیلی در آموزش مجازی داشت. یافته‌ها نشان می‌دهد ادراک دانشجویان از معنا، ارزش و هدف تحصیل و همچنین جهت‌گیری آنان در زمینه اهداف پیشرفت، از عوامل روان‌شناختی مهم مرتبط با موفقیت تحصیلی در محیط‌های یادگیری مجازی هستند. تقویت معنای تحصیلی و جهت‌گیری‌های هدفمند پیشرفت می‌تواند مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی و مشاوره‌ای با هدف بهبود عملکرد دانشجویان در آموزش مجازی فراهم کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Almurumudhe, L. K. A., Mahdad, A., Abdulkadhim Johni, A., & Yousefi, Z. (2024). The Mediating Role of Self-Esteem in the Relationship between Psychological Capital, Academic Engagement, and Academic Procrastination with Academic Performance among Students in Al-Diwaniyah, Iraq [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(3), 1-9. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.3.1

Haseli Songhori, M., & Salamti, K. (2024). The Linkage Between University Students’ Academic Engagement and Academic Support: The Mediating Role of Psychological Capital [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(2), 72-84. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.2.10

Hong, S., Ryu, J. Y., & Kim, M. (2024). An Analysis of the Relationships Among Academic Achievement Goal Orientation, Science Self-Concept, and Academic Engagement in Students Admitted Through the Social Integration Track at Science High Schools. Korean Soc Creativity Educ, 24(4), 79-93. https://doi.org/10.36358/jce.2024.24.4.79

Jasem, R. A., Torkan, H., Jabr, A. M., & Mahdad, A. (2025). The Mediating Role of Psychological Capital in the Relationship Between Academic Self-Efficacy, Academic Engagement, and Academic Meaningfulness With Academic Achievement Among Students in Wasit, Iraq. Jayps, 6(3), 1-11. https://doi.org/10.61838/kman.jayps.6.3.1

Kalhor, M., & Mehran, G. (2017). The Effect of the Concept Map Strategy on Academic Achievement and Meaningful Learning in English Reading and Comprehension Among Students. Nursing Education, 6(1), 33-40.

Liu, F., Li, H. C., Sun, H.-M., Wang, P., & Qin, M. (2025). Adolescents’ Academic Achievement and Meaning in Life: The Role of Self-Concept Clarity. Frontiers in psychology, 16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1596061

Mahmoudpour, A., Derba, M., Sheikhi, S., Nozari, M., & Zolfaghari, S. (2020). Predicting students' achievement motivation based on academic self-handicapping, academic self-efficacy, dysfunctional attitudes, and meaning of education. Rooyesh Psychology, 9(8), 51-62. https://frooyesh.ir/browse.php?a_id=2244&slc_lang=en&sid=1&printcase=1&hbnr=1&hmb=1

Sadat, M. A. (2015). Normalizing Sense of Belonging to School Questionnaire and its relationship with Academic Burnout and Achievement Motivation among Persian students. Quarterly of Educational Measurement, 5(20), 119-138. https://doi.org/10.22054/jem.2015.1790

Steinberg, O., Kulakow, S., & Raufelder, D. (2024). Academic self-concept, achievement, and goal orientations in different learning environments. European Journal of Psychology of Education, 39(4), 3893-3917. https://link.springer.com/article/10.1007/s10212-024-00825-6

Suwarti, S., Irianti, S. P., & Meilani, E. R. (2024). The Influence of Achievement Goal Orientation and Classroom Climate on Academic Resilience in Students of Sma Negeri 4 Purwokerto. https://doi.org/10.4108/eai.18-7-2023.2343411

Tuominen-Soini, H., Salmela-Aro, K., & Niemivirta, M. (2012). Achievement goal orientations and academic well-being across the transition to upper secondary education. Learning and Individual Differences, 22(3), 290-305. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2012.01.002

Xue, S., Lu, A., Chen, W., Liang, Y., Li, X., Liu, W. C., Zhu, Y. C., Wang, X. J., & Zeng, S. (2025). How to Alleviate Students' Academic Burnout? Using Latent Profile Analysis and Network Analysis to Explore the Positive Impact of School Climate and Achievement Goal Orientation. Psychology in the Schools, 62(6), 1704-1715. https://doi.org/10.1002/pits.23424

Zhang, Y., Guan, X., Wang, J., Yin, S., Li, X., Yang, L., Jobe, M. C., & Ahmed, M. Z. (2025). The Impact of Perceived Teacher Support on Students’ Learning Approach: The Chain Mediating Role of Academic Engagement and Achievement Goal Orientation. Frontiers in psychology, 16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1513538

Zolfaghari, H., & Khalifi, H. (2023). A Study of the Meaningful Interactions of E-learning and Smart Schooling in Elementary Schools of Shadegan County; With Students' Academic Achievements in Educational Centers. Ninth National Scientific-Research Conference on the Development and Promotion of Educational Sciences and Psychology of Iran, Tehran.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

ایران‌نژاد ص. ., منظری توکلی ع., & ملایی زرندی ح. . (1406). پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی در آموزش مجازی بر اساس معنای تحصیلی و اهداف پیشرفت در دانشجویان. یادگیری هوشمند و تحول مدیریت, 1-23. https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/view/467