بررسی رابطه بین درگیری تحصیلی و احساس تعلق به دانشگاه با پیشرفت تحصیلی آموزش مجازی در دانشجویان

نویسندگان

  • صدیقه ایران نژاد دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد زرند، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0004-5525-9922
  • علیرضا منظری توکلی گروه علوم تربیتی و روانشناسی، واحدکرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0002-1573-7748
  • حمید ملایی زرندی گروه روانشناسی ، واحد زرند، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6828-2177

کلمات کلیدی:

هیجان, تحصیلی, به طور مستقیم

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین درگیری تحصیلی و احساس تعلق به دانشگاه با پیشرفت تحصیلی در آموزش مجازی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل 25 هزار دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از میان آنان 300 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه درگیری تحصیلی، پرسشنامه احساس تعلق به دانشگاه و شاخص عینی پیشرفت تحصیلی بر اساس میانگین نمرات دروس مجازی گردآوری شد. پایایی ابزارهای خودگزارشی با استفاده از آلفای کرونباخ بررسی شد. برای تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه در نرم‌افزار SPSS استفاده شد و سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد بین درگیری تحصیلی و پیشرفت تحصیلی در آموزش مجازی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r = 0.53, p < 0.001). همچنین، احساس تعلق به دانشگاه با پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری داشت (r = 0.46, p < 0.001) و بین درگیری تحصیلی و احساس تعلق به دانشگاه نیز همبستگی مثبت و معناداری مشاهده شد (r = 0.44, p < 0.001). مدل رگرسیون چندگانه معنادار بود، F(2, 297) = 78.11, p < 0.001، و دو متغیر درگیری تحصیلی و احساس تعلق به دانشگاه در مجموع 34.5 درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی را تبیین کردند (R² = 0.345). درگیری تحصیلی (β = 0.406, p < 0.001) و احساس تعلق به دانشگاه (β = 0.281, p < 0.001) هر دو پیش‌بینی‌کننده مثبت و معنادار پیشرفت تحصیلی بودند. یافته‌ها نشان داد افزایش مشارکت فعال دانشجویان در فرایند یادگیری و تقویت احساس پیوند و تعلق آنان به دانشگاه می‌تواند با سطوح بالاتر پیشرفت تحصیلی در محیط آموزش مجازی همراه باشد؛ بنابراین، توجه همزمان به ابعاد آموزشی و اجتماعی تجربه دانشجویان می‌تواند در ارتقای اثربخشی آموزش الکترونیکی مؤثر باشد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Aghababaei Pour, T., Abdolahzadeh Gohari, A., Kohansal, L., & Sayadiyan, S. (2026). Mindfulness Training for Academic Achievement, Engagement, and Procrastination in Lower Secondary Students. International Journal of Body, Mind and Culture, 13(4), 211-223. https://doi.org/10.61838/ijbmc.v13i4.967

Akar Vural, R., Dönmez, B., Güven, H., & Gündogdu, K. (2020). A Cross Sectional Study of Eighth Graders' Sense of School Belonging, Subjective Well-Being, and Academic Achievement. Bulletin of Education and research, 42(3), 93-116. https://eric.ed.gov/?id=EJ1291077

Almurumudhe, L. K. A., Mahdad, A., Abdulkadhim Johni, A., & Yousefi, Z. (2024). The Mediating Role of Self-Esteem in the Relationship between Psychological Capital, Academic Engagement, and Academic Procrastination with Academic Performance among Students in Al-Diwaniyah, Iraq [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(3), 1-9. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.3.1

Bostwick, K. C. P., Martin, A. J., Collie, R. J., Burns, E. C., Hare, N., Cox, S., Flesken, A., & McCarthy, I. (2022). Academic buoyancy in high school: A cross-lagged multilevel modeling approach exploring reciprocal effects with perceived school support, motivation, and engagement. Journal of Educational Psychology, 114(8), 1931-1949. https://doi.org/10.1037/edu0000753

Dastbaz, A., & Aslani, S. (2025). The Structural Model of Academic Buoyancy Based on Academic Engagement and Achievement Motivation with the Mediating Role of Academic Vitality. Research in cognitive and behavioral sciences, 15(1), 77-102.

Fu, Y., Lin, Z., Zeng, G., & Lu, X. (2026). The Relationship between Resilience, Academic Engagement, and English Academic Achievement among Children in Rural Regions: The Mediating Effects of Academic Emotions. Current Psychology, 45(1), 12. https://doi.org/10.1007/s12144-025-08846-0

Haseli Songhori, M., & Salamti, K. (2024). The Linkage Between University Students’ Academic Engagement and Academic Support: The Mediating Role of Psychological Capital [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(2), 72-84. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.2.10

He, L., Pan, T., Lu, H., Yu, H., & Cui, J.-H. (2024). The Relationship Between Second Language Grit and Academic Achievement Among Chinese International Students: The Mediating Effect of Learning Engagement. New directions for child and adolescent development, 2024(1). https://doi.org/10.1155/cad/3402460

Hong, S., Ryu, J. Y., & Kim, M. (2024). An Analysis of the Relationships Among Academic Achievement Goal Orientation, Science Self-Concept, and Academic Engagement in Students Admitted Through the Social Integration Track at Science High Schools. Korean Soc Creativity Educ, 24(4), 79-93. https://doi.org/10.36358/jce.2024.24.4.79

Hosseinmardi, A. A., Ghorban Shiroodi, S., Zarbakhshbahri, M. R., & Tizdast, T. (2022). The Relationship of Academic Engagement, School Engagement and School Belonging with Academic Achievement by Mediated the Academic Achievement Motivation in Male Students. Sociology of Education, 7(2), 178-189. https://doi.org/10.22034/ijes.2021.534830.1123

Hosseinmardi, A. A., Ghorban Shiroudi, S., Zarvakhsh Behri, M. R., & Tizdast, T. (2021). The Relationship Between Academic Enthusiasm, School Engagement, and School Belonging with Academic Achievement Mediated by Academic Motivation in Male Students. Sociology of Education, 7(2). https://www.iase-jrn.ir/article_247190.html?lang=en

Johnson, R. M., & Finch, J. E. (2025). Academic Achievement and Engagement during the Transition to Middle Childhood: Comparisons by Learning Disability Status. Learning Disability Quarterly, 48(1), 37-50. https://doi.org/10.1177/07319487241288222

Legette, K. B., & Kurtz-Costes, B. (2020). Curricular Tracking, Students’ Academic Identity, and School Belonging. The Journal of Early Adolescence, 41(7), 961-981. https://doi.org/10.1177/0272431620977659

Mirzaei Gharehlar, Z., & Hatami, H. (2019). The prediction of Academic Resilience based on Sense of Belonging to School and Academic Engagement in female students. frooyesh, 8(9), 111-118. http://frooyesh.ir/article-1-1270-en.html

Ndyareeba, E., Biirah, J., & Kibedi, H. (2024). Achievement of Goal Orientation and Academic Engagement Among Adolescents in Southwestern Uganda. East African Journal of Education Studies, 7(2), 1-18. https://doi.org/10.37284/eajes.7.2.1848

Roshanzadeh, M., Tajabadi, A., Mazhari Dehkordi, B., & Mohammadi, S. (2021). Correlations of Self-esteem and Relationship with Parents with Academic Procrastination in Students: An Analytical, Cross-Sectional Study [Research]. Iran Journal of Nursing, 34(131), 31-43. https://doi.org/10.52547/ijn.34.131.31

Shao, Y., Kang, S., Lu, Q., Zhang, C., & Li, R. (2024). How peer relationships affect academic achievement among junior high school students: The chain mediating roles of learning motivation and learning engagement. BMC psychology, 12(1), 278. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01780-z

Tan, Y., Fan, Z., Wei, X., & Yang, T. (2022). School Belonging and Reading Literacy: A Multilevel Moderated Mediation Model [Original Research]. Frontiers in psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.816128

Tomaszewski, W., Xiang, N., & Huang, Y. (2024). School climate, student engagement and academic achievement across school sectors in Australia. Australian Educational Researcher, 51, 667-695. https://doi.org/10.1007/s13384-023-00618-8

Wang, W., Khasawneh, M. A. S., Sarabani, L., & Ismail, S. M. (2025). Investigating the Influence of Positive Classroom Management Strategies on Academic Buoyancy, Academic Engagement, Psychological Well-Being and Language Achievement: Visions from EFL Learners. European Journal of Education, 60(3), e70149. https://doi.org/10.1111/ejed.70149

Weiland, K. (2024). The impact student engagement has on academic achievement Concordia University, St. Paul]. https://digitalcommons.csp.edu/teacher-education_masters/124

Yazdanpour, M., Barghi Moghadam, J., & Mirsamadi, H. (2019). Relationship between the Sense of School Belonging and the Academic Achievement in the Student Athletes with the Role of Mediocrity of Academic Excellence. Sport Psychology Studies, 8(29), 123-137. https://doi.org/10.22089/spsyj.2019.7264.1773

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

ایران نژاد ص., منظری توکلی ع., & ملایی زرندی ح. . (1406). بررسی رابطه بین درگیری تحصیلی و احساس تعلق به دانشگاه با پیشرفت تحصیلی آموزش مجازی در دانشجویان. یادگیری هوشمند و تحول مدیریت, 1-26. https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/view/454