شناسایی پیشران‌های آموزش سرمایه انسانی در دانشگاه‌های ملی مهارت با رویکرد دانشگاه نسل چهارم
کلمات کلیدی:
سرمایه انسانی, آموزش سرمایه انسانی, دانشگاه نسل چهارم, دانشگاه ملی مهارتچکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین پیشران‌های آموزش سرمایه انسانی در دانشگاه ملی مهارت با رویکرد دانشگاه نسل چهارم و ارائه مدلی متناسب با اقتضائات آموزشی، فناورانه، کارآفرینانه و اجتماعی این دانشگاه بود. پژوهش با رویکرد کیفی متوالی انجام شد؛ در مرحله شناسایی، 21 خبره از میان اعضای هیئت علمی حوزه‌های مدیریت منابع انسانی، مدیریت آموزشی، کارآفرینی و کسب‌وکار، مدرسان برگزیده دانشگاه ملی مهارت و مدیران حوزه آموزش و سرمایه انسانی با نمونه‌گیری گلوله‌برفی و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای براون و کلارک در نرم‌افزار ATLAS.ti تحلیل شدند. در مرحله اعتباریابی، 15 خبره با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و مدل استخراج‌شده طی سه دور دلفی با استفاده از چک‌لیست خبره‌سنجی و نرم‌افزار SPSS ارزیابی شد. توافق درون‌موضوعی 0.73، ضریب کاپای کوهن 0.71 و پایایی بازآزمون چک‌لیست 0.82 به دست آمد. تحلیل مضمون مصاحبه‌ها به استخراج 469 کد مفهومی اولیه منجر شد که پس از حذف و ادغام کدهای تکراری به 114 معیار نهایی تقلیل یافت و در قالب 24 تم فرعی و هشت تم اصلی سازمان‌دهی شد. تم‌های اصلی شامل راهبری تحول‌آفرین کارآفرینانه، برنامه‌ریزی درسی شایستگی‌محور، پداگوژی تجربی فناورانه، بالندگی حرفه‌ای استادان، هم‌افزایی دانشگاه و صنعت، تجاری‌سازی نوآوری کاربردی، توسعه سرمایه روان‌شناختی و پایش اثربخشی پایدار بودند. نتایج سه دور دلفی، اعتبار و اجماع خبرگان درباره تم‌های اصلی و فرعی مدل را تأیید کرد و نشان داد آموزش سرمایه انسانی در دانشگاه نسل چهارم ماهیتی چندبعدی دارد که مستلزم تلفیق رهبری تحول‌آفرین، شایستگی‌محوری، فناوری، ارتباط نظام‌مند با صنعت، کارآفرینی و سازوکارهای مستمر ارزیابی اثربخشی است. مدل حاصل نشان می‌دهد گذار دانشگاه ملی مهارت به الگوی دانشگاه نسل چهارم مستلزم بازتعریف آموزش سرمایه انسانی از آموزش صرف مهارت‌های فنی به توسعه یکپارچه شایستگی‌های حرفه‌ای، فناورانه، کارآفرینانه و روان‌شناختی است.
دانلودها
مراجع
Albairmani, A. M. A., Muhammad, A. L. I., Saud, I. A. K., Salman, S. A., & Shihab, S. M. (2024). The Impact of Sustainable Education on Economic Resilience in Iraq: Human Capital as a Moderating Variable. Journal of Sustainability Science and Management, 19(10), 133-150. https://doi.org/10.46754/jssm.2024.10.011
Arash, M. (2024). Designing a Human Capital Development Model Based on a Succession Planning Approach for Nurses. Iranian Journal of Medical Education, 24(6), 51-62. https://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_id=5740&slc_lang=en&sid=1&printcase=1&hbnr=1&hmb=1
Awashreh, R., & Almi, H. (2026). Enhancing student outcomes through human, social, knowledge and intellectual capital in higher education. Journal of Intellectual Capital, 1. https://doi.org/10.1108/JIC-02-2026-0085
Biravand, F., Sayadi, A., & Alipour, N. (2025). Ethical Challenges and Opportunities of Artificial Intelligence in Human Capital Development. 1st National Conference on Human Capital Education and Development,
Das, S., & Chakraborty, B. (2023). Women Empowerment, Parental Education and Future Human Capital Formation (Evidences From Urban Slum Area in India). https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-2998544/v1
Goh, P. S., & Abdullah, M. S. (2025). Developing future human capital through leadership education. Human Resource Development International, 28(1), 1-18. https://doi.org/10.1080/13678868.2024.2401196
Kanazir, V. K., Panić, M., & Drobnjakovic, М. (2024). Value of People - Human Capital in Serbia Through the Prism of Educational Attainment of Young Population. Stanovnistvo, 62(S1). https://doi.org/10.59954/stnv.625
Leoni, S. (2025). A Historical Review of the Role of Education: From Human Capital to Human Capabilities. Review of Political Economy, 37(1), 227-244. https://doi.org/10.1080/09538259.2023.2245233
Mahmoudi, H. R. (2024). Examining Human Capital and Artificial Intelligence on Firm Performance Considering Entrepreneurial Orientation: A Case Study of Employees of Alborz Province Electricity Company [Master's thesis, Takestan Non-Profit Institute of Higher Education].
Matache, I. C. (2023). Human capital theory – one way of explaining higher education massification. Journal of Public Administration, Finance and Law(29), 363-371. https://doi.org/10.47743/jopafl-2023-29-30
Meyer, R. H., Milanowski, A., Veiga, R., & Doherty, J. (2025). Creating Actionable Human Capital Analytics for Studying School-Level Teacher Retention. Journal of Education Human Resources, 43(2), 390-421. https://doi.org/10.3138/jehr-2023-0063
Nwachukwu, G. O. (2024). Human capital development: A driver for educational improvement in Nigeria. British Journal of Education, 12(6), 30-39. https://doi.org/10.37745/bje.2013/vol12n63039
Onyeisi, O. S., Ebere, O. M., & Chinedu, U. A. (2025). Labour Migration and Human Capital Development in Nigeria: Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) Regression. Journal of Advanced Education and Sciences, 5(3), 26-36. https://doi.org/10.64171/JAES.5.3.26-36
Purwanto, S., & Ilhamsyah, I. (2025). Army Human Resources Development Strategy through Human Capital Approach. Indonesian Journal of Social Science and Education (ijosse), 1(1), 1-22. https://doi.org/10.62567/ijosse.v1i1.603
Rivera, M. J. B. (2025). Challenges of Leadership in Educational Organizations for Digital Transformation: Influence of the Transformational Era on Education. In Multidisciplinary Organizational Training of Human Capital in the Digital Age (pp. 1-24). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-7086-5.ch001
Ruiz, S. V. C., & Muñoz, S. D. P. (2025). Challenges and Opportunities for Digital Leadership in the Transformation of Educational Organisations: Developing Digital, Soft, Intercultural, and Inclusive Skills. In Multidisciplinary Organizational Training of Human Capital in the Digital Age (pp. 25-58). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-7086-5.ch002
Sadrkhanian, M. S. (2024). Enhancing Human Resource Productivity in the Education Organization Based on Organizational Learning and Cultural Capital. First Conference on Humanities with a New Approach,
Sairmaly, F. A. (2023). Human Capital Development and Economic Growth: A Literature Review on Information Technology Investment, Education, Skills, and Productive Labour. Jurnal Minfo Polgan, 12(1), 679-693. https://doi.org/10.33395/jmp.v12i1.12491
Shafiei, N., & Mazroei, S. (2023). Investigating the effect of green intellectual capital on service performance with the mediating role of strategic capabilities of human resources in educational institutions. Management and Entrepreneurship Studies(9), 45-45. https://civilica.com/doc/1901644/
Shahriari, K., Dadash Karimi, Y., Timoornezhad, K., & Gholamzadeh, D. (2023). Explaining the model of human capital excellence in Iranian education. Journal of Human Capital Empowerment, 6(2), 173-183. https://journals.iau.ir/article_698959.html?lang=en
Tabatabai, S. R., Shafiei, A., & Alimordani, A. (2024). Investigating and Comparing Approaches to Ethical Education for Commanders in a Military University from the Perspectives of Students and Commanders. Journal of Human Capital Management in Defense, 4(3), 138-111. https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/2274729/
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
