بررسی عوامل مؤثر بر استراتژی‌های ارزیابی عملکرد در وزارت دادگستری با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری

مهدی  علی مددی; محمدحسن شکی; مرضیه  نیازاذری

نویسندگان

مهدی علی مددی گروه مدیریت دولتی، گرایش خط مشی‌گذاری و تصمیم‌گیری، واحد قائم¬شهر، دانشگاه آزاد اسلامي، قائم¬شهر، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0001-9253-973X
محمدحسن شکی گروه مدیریت، واحد قائم¬شهر، دانشگاه آزاد اسلامي، قائم¬شهر، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0003-1631-0946
مرضیه نیازاذری گروه مدیریت آموزشی، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم¬شهر، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-3872-3584

کلمات کلیدی:

دادگستری, ارزیابی عملکرد, مدلسازی معادلات ساختاری

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر استراتژی‌های ارزیابی عملکرد در وزارت دادگستری و تبیین روابط ساختاری میان عوامل علی، شرایط مداخله‌گر، بسترها، مقوله محوری، راهبردها و پیامدهای ارزیابی عملکرد بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی، توصیفی-همبستگی و مقطعی بود. جامعه آماری شامل 598 نفر از کارکنان وزارت دادگستری در تهران بود که براساس فرمول کوکران، 234 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای 44 گویه‌ای در شش سازه اصلی شامل عوامل علی، شرایط مداخله‌گر، بسترها، مقوله محوری، راهبردها و پیامدها بود که با طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت نمره‌گذاری شد. روایی صوری و محتوایی ابزار با نظر متخصصان بررسی شد و میانگین نسبت روایی محتوا 0.796 به دست آمد. پایایی سازه‌ها نیز با آلفای کرونباخ تأیید شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار AMOS تحلیل شدند. تحلیل عاملی تأییدی نشان داد 40 گویه دارای بار عاملی بالاتر از 0.50 بودند و چهار گویه از مدل حذف شدند. شاخص‌های برازش شامل GFI=0.91، NFI=0.88، RFI=0.92، IFI=0.91 و CFI=0.81 نشان‌دهنده برازش کلی قابل‌قبول مدل بودند. مقوله علی اثر مثبت و معناداری بر مقوله محوری داشت (β=0.68, p<0.001). شرایط مداخله‌گر نیز بر مقوله محوری اثر مثبت داشت (β=0.49, p=0.007). بسترها قوی‌ترین اثر را بر مقوله محوری نشان دادند (β=0.76, p<0.001). همچنین، مقوله محوری بر راهبردها اثر مثبت و معنادار داشت (β=0.71, p<0.001) و راهبردها نیز به‌طور مثبت پیامدها را پیش‌بینی کردند (β=0.66, p<0.001). یافته‌ها نشان داد که استراتژی‌های ارزیابی عملکرد در وزارت دادگستری در قالب یک سازوکار ساختاری و چندسطحی شکل می‌گیرند و تقویت بسترهای سازمانی و فناورانه، عوامل علی، فرآیندهای محوری و راهبردهای مناسب می‌تواند به بهبود پیامدهای سازمانی و اجتماعی منجر شود؛ بنابراین، طراحی نظام ارزیابی عملکرد باید مبتنی بر شفافیت، تخصص‌گرایی، فناوری، نظارت مؤثر و پیوند نتایج ارزیابی با تصمیم‌گیری‌های مدیریتی باشد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Adula, M., Kant, S., & Birbirsa, Z. A. (2023). Effects of Training on Organizational Performance in the Ethiopian Textile Industry: Interview based Investigation using MAXQDA. iRASD Journal of Management, 5(1), 08 - 19. https://doi.org/10.52131/jom.2023.0501.0103

Ahmadi, H., & Tabari, M. (2023). Identifying Financial Factors Influencing the Performance Evaluation System of the Social Security Organization Using Textual Content Analysis. Journal of Financial and Investment Advances(12).

Azadi Ahmadabadi, G., Behifar, M., & Amiri, M. (2024). Performance Evaluation of Knowledge-Based Companies Based on the Three-Branch Model of Knowledge Management and Organizational Innovation. Information Management Sciences and Techniques, online.

Daneshvar, M., Karimi Jafari, F., & Moradi Golriz, Z. (2024). Presenting a Performance Evaluation Model for Organizational Units Using a Combined DEMATEL-ELECTRE-Intuitionistic Fuzzy Approach. Decision Making and Operations Research, 9(3), 584-606.

Gunduz, M., Naji Khalid, K., & Maki, O. (2024). Evaluating the Performance of Campus Facility Management through Structural Equation Modeling Based on Key Performance Indicators. Journal of Management in Engineering, 40(1), 04023056. https://doi.org/10.1061/JMENEA.MEENG-5641

Irannejad, N., Shirouyehzad, H., & Shahin, A. (2023). Providing a Framework for Performance Evaluation of Organizations in Successfully Implementing TQM, Based on Knowledge Management Approach and Organizational Agility. Complexity, 2023, 1857596:1857591-1857596:1857524. https://doi.org/10.1155/2023/1857596

Jafari, S. (2022). Evaluation of the performance of the United Nations and the Organization for Security and Co-operation in Europe regarding the Nagorno-Karabakh conflict.

Masouminiya, J., Masoudi Nodoushan, E., & Golzari, Z. (2023). Developing a Performance Evaluation Model for Research Organizations, Research Institutes, and Research Centers of the Ministry of Science, Research, and Technology. Quarterly Journal of Leadership and Educational Management, 17(2). https://journals.iau.ir/article_704786.html

Mohammadi, E., Bakhtiyari, A., Nasehi, M. M., Effatpanah, M., Rezaei, M., Shah Ali, Z. T. A., & Olyaeemanesh, A. (2024). Performance Evaluation Indicators of the Health Insurance Organization of Iran Based on Higher Documents. Iranian Health Insurance, 7(1), 22-41. http://journal.ihio.gov.ir/article-1-303-en.html

Namazi, M., Nazemi, A., Namazi, N. R., & Moazzeni, E. (2023). Investigating Performance-based Budgeting and Performance Control in Iran's Executive Apparatus Using Balanced Scorecard Technique. Empirical Studies in Financial Accounting, 20(77), 37-72. https://doi.org/10.22054/qjma.2023.69417.2400

Nikbakht, M. R., & Rahimipour, A. (2022). Organizational performance evaluation using the sustainable balanced scorecard model (Case study: Bank Sarmayeh). Accounting and Management Auditing Knowledge, 11(41), 63-79. https://www.jmaak.ir/article_19152_8d42f01f968ca40050a5b20fc100cd8a.pdf

Rachmat, A. (2023). The Influence of Transformational Leadership and Organizational Commitment on Employee Performance Through Communication at the Directorate General of Budget, Directorate General of Budget. International Journal of Multidisciplinary Research and Growth Evaluation, 4(3), 942-952. https://doi.org/10.54660/.ijmrge.2023.4.3.942-952

Rafique, T. (2024). Enhancing Organizational Performance Through Competency-Based Human Resource Management: A Novel Approach to Performance Evaluation. Educational Administration: Theory and Practice, 30(8), 284-290. https://doi.org/10.53555/kuey.v30i8.7250

Ramadhan, M. I., & Rosmawati, W. (2022). The Effect of Budget Planning and Budget Evaluation on Organizational Performance. Journal of Research in Construction, Communication, and Commercial, 1(1), 36-44.

Rezaeimanesh, B., Hamzavi, H., & Hosseini, S. M. (2025). Identification and Prioritization of Drivers of Sustainable Performance Optimization in Oil, Gas, and Petrochemical Organizations Using a Futures Studies Approach. New Research in Performance Evaluation, 4(1), 11-26.

Sajjadi, M. (2024). Evaluation of Employee Performance Measurement Systems in Government Organizations. Quarterly Journal of Performance Management, 12(4), 55-76.

Salehi Sedghiani, J., Hamzavi, H., & Asadi, F. (2025). Identifying and Ranking the Drivers of Improving the Human Capital Performance Evaluation System in Iranian Government Organizations. New Research in Performance Evaluation, 4(2), 156-176.

Sayadmanesh, S., & Sadeghi, Z. (2024). Evaluating Productivity Changes in Excellent Organizations Using the Malmquist Index. New Research in Performance Evaluation, 3(4), 295-309.

Sotudeh, R. (2025). Explaining the Model of Performance Evaluation and Accountability of Iran's Audit Organization from the Experts' Point of View. Audit Knowledge, 25(98), 348-375. http://danesh.dmk.ir/article-1-3159-fa.html

Sotudeh, R., Hirad, A., & Sarhadi, E. (2024). Explaining the pattern of monitoring and evaluating the organizational performance of commercial companies in the country. Modern Research in Performance Evaluation, 3(1), 11-22. https://doi.org/10.22105/mrpe.2024.447861.1092

Wang, J., Omar, A. H., Alotaibi, F. M., Daradkeh, Y. I., & Althubiti, S. A. (2022). Business Intelligence Ability to Enhance Organizational Performance and Performance Evaluation Capabilities by Improving Data Mining Systems for Competitive Advantage. Information Processing & Management, 59(6), 103-175. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2022.103075