تدوین مدل رفتار شهروند سایبری با تمرکز بر یادگیری سیار در نظام آموزش و پرورش ایران
کلمات کلیدی:
رفتار شهروندی, رفتار شهروند سایبری, یادگیری سیار, نظام آموزش و پرورشچکیده
هدف این پژوهش طراحی و اعتباریابی یک مدل جامع رفتار شهروند سایبری با تمرکز بر یادگیری سیار در نظام آموزش و پرورش ایران است. این پژوهش با رویکرد کیفی متوالی انجام شد؛ بهگونهای که در مرحله طراحی از نظریه دادهبنیاد با کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده گردید و در مرحله اعتباریابی، روش دلفی سهمرحلهای به کار رفت. مشارکتکنندگان شامل ۲۳ خبره در مرحله طراحی و ۱۷ خبره در مرحله اعتباریابی بودند که با روشهای گلولهبرفی و هدفمند انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته و چکلیست خبرهسنجی گردآوری و با نرمافزار SPSS تحلیل شدند. روایی از طریق بازنگری و بازبینی خبرگان و پایایی با روش آزمون مجدد با ضریب 0.87 تأیید شد. مدل نهایی مشتمل بر ۱۱ طبقه اصلی، ۲۷ مقوله فرعی و ۱۲۱ شاخص بود که در قالب شرایط علّی، زمینهای، مداخلهای، پدیده محوری، راهبردها و پیامدها سازماندهی گردید. نتایج نشان داد که کلیه مؤلفههای مدل از نظر خبرگان دارای اعتبار مطلوب بوده و میزان توافق خبرگان در تمامی ابعاد بسیار بالا و معنادار است. مدل پیشنهادی میتواند به عنوان یک چارچوب سیاستمحور و اجرایی برای ارتقای رفتار شهروندی سایبری، بهبود کیفیت یادگیری سیار و تقویت عدالت آموزشی در مدارس ایران مورد استفاده قرار گیرد.
دانلودها
مراجع
Arkorfu, V., Barfi, K. A., & Isaac Kwame Aboagye, I. K. (2021). Integration of information and communication technology in teaching: Initial perspectives of senior high school teachers in Ghana. Education and Information Technologies, 26, 3771-3787. https://doi.org/10.1007/s10639-020-10426-7
Azadi, A., Heidari, N., Fattahi, S., Beheshtinia, E., & Saeedynezhad, H. (2025). The Impact of Social Media and Cyberspace on Citizens’ Electoral Behavior with an Emphasis on Political Participation in the 13th Presidential Election (in the Electoral Districts of Qasr-e Shirin, Sarpol-e Zahab, and Gilan-e Gharb). Journal of Social-Political Studies of Iran's Culture and History, 4(1), 153-171. https://doi.org/10.61838/kman.jspsich.4.1.10
Eftekhari Pour, M., Sardar, T., Ghasemi, M., & Ahadi, M. (2016, May 12, 2016). The role of information and communication technology in teaching and learning students in schools. Second National Conference on School Psychology, Ardabil.
Jwaifell, M. (2018). The Proper Use of Technologies as a Digital Citizenship Indicator: Undergraduate English Language Students at Al-Hussein Bin Talal University. World Journal of Education, 8(3), 94-86. https://doi.org/10.5430/wje.v8n3p86
Kafshchian Moghadam, A., Maleki, H., & Sadeghi, A. (2024). Designing a Citizenship Rights Curriculum Model for the Second Period of Elementary Education [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(2), 1-7. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.2.1
Martens, H., & Hobbs, R. (2015). How media literacy supports civic engagement in a digital age. Atlantic Journal of Communication, 23, 120-137. https://doi.org/10.1080/15456870.2014.961636
Morales-Álvarez, A., Cuervo, Á. A. V., & Parra‐Pérez, L. G. (2025). Supportive Parenting and Adolescents Digital Citizenship Behaviors: The Mediating Role of Self-Regulation. Cyberpsychology Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 19(1). https://doi.org/10.5817/cp2025-1-2
Oyedemi, T. (2015). Internet access as citizen's right? Citizenship in the digital age. Citizenship Studies, 19, 450-464. https://doi.org/10.1080/13621025.2014.970441
