طراحی الگوی راهبردی تحول دیجیتال در سازمان‌های بخش عمومی: یک مطالعه مرور نظام‌مند

چکیده

هدف این پژوهش، طراحی یک الگوی راهبردی یکپارچه و عملیاتی برای تحول دیجیتال در سازمان‌های بخش عمومی بر اساس شواهد نظام‌مند علمی است. این مطالعه با رویکرد مرور نظام‌مند و مبتنی بر دستورالعمل PRISMA انجام شد. ۱۵۰ مطالعه اولیه از پایگاه‌های معتبر داخلی و بین‌المللی شناسایی گردید که پس از غربالگری و ارزیابی کیفی با ابزار CASP و JBI، ۳۲ مقاله نهایی (۲۰۲۰–۲۰۲۵) وارد تحلیل شدند. داده‌های کیفی استخراج‌شده با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA کدگذاری و تجزیه‌وتحلیل گردید. نتایج نشان داد تحول دیجیتال موفق در بخش عمومی مبتنی بر شش حوزه اساسی است: رهبری و حکمرانی دیجیتال، فرهنگ و آمادگی سازمانی، منابع انسانی و شایستگی‌های دیجیتال، راهبرد و چشم‌انداز، فناوری و زیرساخت، و فرآیندها و مدل‌سازی. بر این اساس، یک الگوی راهبردی متشکل از هفت مؤلفه پویا شامل پیشران‌ها، هسته راهبردی دیجیتال، توانمندسازهای سخت و نرم، فرآیند پیاده‌سازی، حکمرانی و شفافیت، ارزیابی و یادگیری، و پیامدهای راهبردی استخراج شد که روابط علّی منسجم بین ابعاد تحول را تبیین می‌کند. تحول دیجیتال در بخش عمومی یک دگرگونی سازمانی جامع است که تنها با فناوری محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند هم‌افزایی راهبردی، انسانی، فرهنگی و حکمرانی داده است. الگوی پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان نقشه‌راه عملیاتی برای طراحی سیاست‌ها، برنامه‌های اجرایی و نظام‌های ارزیابی تحول دیجیتال مورد استفاده قرار گیرد.