اولویت‌بندی مؤلفه‌های رفتار کاری نوآورانه در سازمان آموزش‌وپرورش استان ایلام
کلمات کلیدی:
رفتار کاری نوآورانه, اولویت‌بندی, آموزش‌وپرورش, نوآوری سازمانی, کارکنان, روش آمیختهچکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های رفتار کاری نوآورانه در سازمان آموزش‌وپرورش استان ایلام انجام شد. این پژوهش کاربردی با رویکرد آمیخته متوالی اکتشافی در دو مرحله کیفی و کمی انجام شد. در مرحله کیفی، 25 نفر از مدیران، کارشناسان و معلمان دارای تجربه فعالیت‌های نوآورانه با روش نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. در مرحله کمی، جامعه آماری شامل 3750 نفر از کارکنان سازمان آموزش‌وپرورش استان ایلام بود که از میان آنان 350 نفر با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبتی انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر یافته‌های کیفی بود. روایی محتوایی پرسشنامه با نظر خبرگان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل عاملی اکتشافی، شاخص KMO، آزمون کرویت بارتلت، تحلیل مؤلفه‌های اصلی و چرخش واریماکس استفاده شد. تحلیل کیفی به استخراج 680 کد اولیه، 18 زیرمؤلفه و 9 مؤلفه اصلی منجر شد. مقدار KMO برابر با 0.89 بود و آزمون کرویت بارتلت در سطح p<0.001 معنادار شد. تحلیل عاملی اکتشافی پنج عامل نهایی را استخراج کرد که در مجموع 75.2 درصد از واریانس رفتار کاری نوآورانه را تبیین کردند. عامل محیط کاری و فرهنگ نوآوری با 26.7 درصد واریانس تبیین‌شده در رتبه نخست قرار گرفت و پس از آن انگیزش و پاداش با 17.8 درصد، رهبری نوآورانه با 13.9 درصد، توسعه فردی و دانشی با 10.1 درصد و تعامل و ارزش‌آفرینی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. ضریب آلفای کرونباخ کل ساختار نهایی 0.87 به دست آمد. رفتار کاری نوآورانه در سازمان آموزش‌وپرورش استان ایلام ساختاری چندبعدی دارد و تقویت آن بیش از هر چیز نیازمند ایجاد محیط کاری حمایت‌کننده از نوآوری، نظام انگیزشی مناسب، رهبری نوآورانه، توسعه ظرفیت‌های فردی و دانشی و گسترش تعاملات ارزش‌آفرین است.
دانلودها
مراجع
Almessabi, A., & Alhosani, M. (2024). How Principals Influence Teachers’ Innovative Work Behavior: A Qualitative Study. Public Personnel Management. https://doi.org/10.1177/10567879241238363
Ardianti, T., Tukiran, M., & Mariana, D. (2024). Innovative Work Behavior in Higher Education: A Systematic Literature Review. Research and Development Journal of Education, 10(2). https://doi.org/10.30998/rdje.v10i2.23807
Bao, X., Dong, J., & Guo, J. (2025). Family-to-Work Conflict and Innovative Work Behavior among University Teachers: The Mediating Effect of Work Stress and the Moderating Effect of Gender. Behavioral Sciences, 15(10), 1309. https://doi.org/10.3390/bs15101309
Gai, G., Zhu, X., & Yang, F. (2026). How Does AI Use Foster Teachers’ Innovative Work Behavior? The Sequential Roles of Work Meaningfulness and Creative Self-Efficacy. Education and Information Technologies. https://doi.org/10.1007/s10639-026-14047-4
Hassan, R. S., Amin, H. M. G., & Ghoneim, H. (2024). Decent Work and Innovative Work Behavior of Academic Staff in Higher Education Institutions: The Mediating Role of Work Engagement and Job Self-Efficacy. Humanities and Social Sciences Communications, 11, 702. https://doi.org/10.1057/s41599-024-03177-0
Hock-Doepgen, M., Montasser, J. S., Klein, S., Clauss, T., & Maalaoui, A. (2025). The Role of Innovative Work Behavior and Organizational Support for Business Model Innovation. R&D Management, 55(1), 7-26. https://doi.org/10.1111/radm.12671
Lancian, I. S. A., & Tagadiad, C. L. (2025). Empowering Leadership and Work Environment as Predictors of Innovative Work Behavior of Teachers. International Journal of Research and Innovation in Social Science. https://doi.org/10.47772/IJRISS.2025.9030001
Lin, Y., & Liu, Y. (2025). Beginning Teachers’ Innovative Work Behavior and Stress towards Change: Examining the Roles of Adaptability and Contextual Influences. Teaching and Teacher Education. https://doi.org/10.1016/j.tate.2025.104862
Liu, Q., & Sun, Y. (2025). The Impact of Collaborative Atmosphere on Innovative Work Behavior of College Teachers, North China. Frontiers in psychology, 15. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1497503
Lu, C., Xu, Z., & Tian, Q. (2025). Teachers’ Well-Being and Innovative Work Behavior: A Moderated Mediation Model of Perceived Insider Status and Principal Authentic Leadership. Behavioral Sciences, 15(10), 1419. https://doi.org/10.3390/bs15101419
Mokhlis, S., & Abdullah, N. A. (2025). School Innovation Climate and Teachers’ Innovative Work Behavior: The Mediating Role of Self-Efficacy. International Journal of Evaluation and Research in Education, 14(5). https://doi.org/10.11591/ijere.v14i5.32757
Vaiopoulou, J., Gkontelos, A., & Stamovlasis, D. (2026). Nonlinearity in Innovative Work Behavior in Educational Systems: The Dynamic Interplay between Creative Self-Efficacy and Burnout. Teaching and Teacher Education, 175, 105445. https://doi.org/10.1016/j.tate.2026.105445
Xue, M., Wang, H., & Liu, Y. (2025). Collaborative Climate and Innovative Work Behavior among University Teachers: The Mediating Role of Knowledge Sharing. Frontiers in psychology, 15. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1497503
Zhou, Y., Thurasamy, R., Yusof, R., Zhang, P., Li, X., & Ling, S. (2025). Factors Influencing Innovative Work Behavior among Teachers in the Higher Education Sectors in China: The Role of Work Engagement as a Mediator and Artificial Intelligence as a Moderator. Acta Psychologica, 258, 105232. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.105232
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
