بررسی تأثیر مدیریت دانش بر بهرهوری کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب
کلمات کلیدی:
مدیریت دانش, اجتماعی نمودن دانش سازمانی, بیرونی سازی دانش سازمانی, پیوند و اتصال برقرار کردن دانش سازمانی, درونی سازی دانش سازمانیچکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر مدیریت دانش و ابعاد آن شامل اجتماعینمودن، بیرونیسازی، پیوند و اتصال، و درونیسازی دانش سازمانی بر بهرهوری کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، پیمایشی بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان رسمی، قراردادی و آزمایشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب به تعداد 89 نفر بود که با استفاده از روش سرشماری به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محققساخته مبتنی بر نظریه نوناکا و تاکوچی در زمینه مدیریت دانش و پرسشنامه بهرهوری کارکنان بود. روایی ابزار از طریق روایی صوری و نظر خبرگان تأیید شد و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ برای هر دو پرسشنامه برابر با 0.92 به دست آمد. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و آزمونهای استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون دو متغیره تحلیل شدند. نتایج نشان داد مدیریت دانش تأثیر مثبت و معناداری بر بهرهوری کارکنان دارد (r=0.868, p<0.001) و حدود 75.4 درصد از تغییرات بهرهوری توسط مدیریت دانش تبیین میشود. همچنین ابعاد اجتماعینمودن دانش سازمانی (R²=0.595)، بیرونیسازی دانش سازمانی (R²=0.536)، پیوند و اتصال دانش سازمانی (R²=0.617) و درونیسازی دانش سازمانی (R²=0.709) همگی تأثیر مثبت و معناداری بر بهرهوری کارکنان داشتند. در میان ابعاد مدیریت دانش، درونیسازی دانش سازمانی بیشترین قدرت تبیین بهرهوری کارکنان را به خود اختصاص داد. ضرایب رگرسیونی نیز نشان دادند که افزایش در هر یک از ابعاد مدیریت دانش موجب افزایش معنادار بهرهوری کارکنان میشود. یافتههای پژوهش نشان داد مدیریت دانش به عنوان یکی از مهمترین سرمایههای نامشهود سازمانی، نقش تعیینکنندهای در ارتقای بهرهوری کارکنان دانشگاه دارد. ایجاد بستر مناسب برای اشتراکگذاری دانش، مستندسازی تجربیات، تقویت ارتباطات سازمانی و حمایت از خلاقیت و یادگیری کارکنان میتواند موجب بهبود عملکرد و افزایش بهرهوری در محیطهای دانشگاهی شود. بنابراین، توجه مدیران دانشگاهی به استقرار نظامهای مدیریت دانش و توسعه فرهنگ یادگیری سازمانی، زمینه دستیابی به مزیت رقابتی و اثربخشی بیشتر سازمان را فراهم میسازد.
دانلودها
مراجع
Azimi, H., & Bayat, R. (2023). Examining the Impact of Knowledge Management Activities and Human Resource Management on Innovation in Growth and Technology Centers. Productivity management(64), 250-277. https://journals.iau.ir/article_700298.html
Dehghani, T. (2024). Analyzing the Relationship between Knowledge Management Strategies and Organizational Productivity (Case Study: Government Organizations in Hormozgan Province). New Research Approaches in Management and Accounting Quarterly, 8(92), 151-163. https://www.majournal.ir/index.php/ma/article/view/2352
Faramade, I. O., Olugbenga-Bello, A. I., & Goodman, O. O. (2023). Sexual knowledge, risk behavior, and access to reproductive health services among orphaned adolescents in Southwest Nigeria: implications for institutionalized care [Original Research]. Frontiers in Global Women's Health, 4. https://doi.org/10.3389/fgwh.2023.1151099
Firdaus, H. B., Liza, S. A., Al Masud, A., & Hossain, M. A. (2025). Impact of Knowledge Management on Knowledge Worker Productivity: Individual Knowledge Management Engagement as a Mediator. Knowledge Management Research and Practice, 23(3), 287-303. https://doi.org/10.1080/14778238.2024.2380728
Hajizadeh Ebrahimi, F., Mookadi, H., & Gholami, V. (2024). Investigating the Impact of Knowledge Management Components on Human Resource Productivity (Case Study: Industrial Units in the Free Trade Zone of Bandar Anzali). Industrial Innovations, 2(1), 38-55. https://doi.org/10.61186/jii.2.1.38
Jibir, A., Abdu, M., & Buba, A. (2023). Does Human Capital Influence Labor Productivity? Evidence from Nigerian Manufacturing and Service Firms. Journal of the Knowledge Economy, 14(2), 805-830. https://doi.org/10.1007/s13132-021-00878-8
Khaksar, S. M. S., Chu, M. T., Rozario, S., & Slade, B. (2023). Knowledge-based dynamic capabilities and knowledge worker productivity in professional service firms: The moderating role of organisational culture. Knowledge Management Research & Practice, 21(2), 241-258. https://doi.org/10.1080/14778238.2020.1794992
Khodrovan, H., Biranvand, A., Rajabzadeh, A., & Darabi, M. (2023). Examining the Relationship between Personal Knowledge Management of Librarians and Human Resource Productivity (Case Study: Public Libraries of Khuzestan Province). Journal of Knowledge Recovery and Semantic Systems, 10(37), 113-154. https://jks.atu.ac.ir/article_16694.html
Moqaddar Kargar, J. (2025). Presenting a Comprehensive Knowledge-Based Human Resource Productivity Model with a Mixed Approach. Quarterly Journal of Library Studies and Information Organization, 36(3), 200-223. https://doi.org/10.1002/hrdq.21506
Nazem, F., & Mozahedi, S. (2022). Examining the Relationship between Knowledge Management, Productivity, and Empowerment at the Islamic Azad University. Productivity management, 16(1(60)), 253-278. https://www.sid.ir/fileserver/jf/22014006009
Nazemi Ardakani, E. (2023). A Review of Human Resource Productivity. First National Conference on Research and Knowledge-Based Technologies in Management and Accounting. https://civilica.com/search/paper/n-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/
Nurfazriah, I., Nurhayati, A., Irianti, S., Suriani, S., & Mathofani, P. E. (2024). The Effect of Education With the Adolescent Reproductive Health Module on Increasing Peer Counselors' Knowledge About Family Life Planning in Pelamunan Village. Ajesh, 3(2), 246-255. https://doi.org/10.46799/ajesh.v3i2.237
Rahimi Koloor, H., & Azarbayejani, M. (2022). Providing a paradigm model of digital marketing in knowledge-based companies. Journal of Advertising and Sales Management, 3(2), 77-94. https://doi.org/10.52547/jabm.3.2.77
Sahibzada, U. F., Jianfeng, C., Latif, K. F., Shafait, Z., & Sahibzada, H. F. (2022). Interpreting the impact of knowledge management processes on organizational performance in Chinese higher education: mediating role of knowledge worker productivity. Studies in Higher Education, 47(4), 713-730. https://doi.org/10.1080/03075079.2020.1793930
Sahibzada, U. F., Latif, K. F., & Xu, Y. (2022). Symmetric and asymmetric modeling of knowledge management enablers to knowledge management processes and knowledge worker productivity in higher education institutes. Journal of Enterprise Information Management, 35(3), 729-756. https://doi.org/10.1108/JEIM-08-2020-0346
Samadzad, S., & Hashemi, M. (2022). Human Capital Externalities and Productivity in Cities. International Journal of Innovation in Management, Economics and Social Sciences, 2(4), 20-32. https://doi.org/10.52547/ijimes.2.4.20
Xiong, Q., Yang, J., Zhang, X., Deng, Y., Gui, Y., & Guo, X. (2025). The influence of digital transformation on the total factor productivity of enterprises: The intermediate role of human-machine cooperation. Journal of Innovation & Knowledge, 10(4), 100736. https://doi.org/10.1016/j.jik.2025.100736
Zare, R., Teimournejad, K., & Rajab Beigi, M. (2023). A Model for Evaluating Knowledge-Based Human Resource Productivity in Iran's Automotive Industry in Line with the Implementation of Resistance Economy Policies. Strategic and Macro Policies, 11(41), 32-55. https://www.jmsp.ir/article_151852.html
Zhao, Y., Li, H., Miao, Z., & Li, K. (2025). Digital M&As, knowledge distance, and labor productivity: Technical and organizational perspective. Economic Modelling, 147, 107064. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2025.107064
