اعتبارسنجی مدل رفتار دوسوتوانی مدیران در سازمانهای فرهنگی
کلمات کلیدی:
رفتار دوسوتوانی, مدیران, سازمانهای فرهنگی, مدلسازی معادلات ساختاری, PLSچکیده
هدف این پژوهش اعتبارسنجی مدل رفتار دوسوتوانی مدیران و بررسی روابط میان ابعاد آن در سازمانهای فرهنگی است. این پژوهش از نوع کمی و مبتنی بر مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) است که با هدف آزمون مدل مفهومی استخراجشده از مطالعه کیفی انجام شد. جامعه آماری شامل 280 نفر از مدیران ارشد و میانی سازمانهای فرهنگی در تهران بود که با استفاده از فرمول کوکران، 162 نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه ساختاریافته مبتنی بر ابعاد رفتار دوسوتوانه بود. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ (بیش از 0.7) و روایی آن با تحلیل عاملی تأییدی تأیید شد. با توجه به غیرنرمال بودن دادهها (آزمون کولموگروف–اسمیرنوف)، تحلیل مدل با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) و با استفاده از نرمافزارهای SPSS، AMOS، LISREL و SMART PLS انجام شد. نتایج نشان داد که تمامی بارهای عاملی در سطح 0.01 معنادار هستند و شاخصهای AVE، پایایی ترکیبی و اعتبار اشتراک در سطح مطلوب قرار دارند. همچنین مسیرهای مدل دارای ضرایب مثبت و معنادار بودند و متغیرهای رهبری متوازن، تفکر استراتژیک، جذب هدفمند سرمایه انسانی، مدیریت منابع فرهنگی و خلاقیت مأموریتمحور تأثیر معناداری بر پیامدهای سازمانی و ذینفعان داشتند. شاخص برازش کلی مدل (GOF=0.56) بیانگر برازش مناسب و قدرت پیشبینی قابل قبول مدل است. مدل پیشنهادی از اعتبار و برازش مناسبی برخوردار است و نشان میدهد رفتار دوسوتوانی مدیران نقش کلیدی در بهبود عملکرد، نوآوری و ارتقای پیامدهای سازمانی در سازمانهای فرهنگی ایفا میکند.
دانلودها
مراجع
Affum-Osei, E., Antwi, C. O., Abdul-Nasiru, I., Asante, E. A., Aboagye, M. O., & Forkouh, S. K. (2021). Career Adapt-Abilities Scale in Ghana: Psychometric Properties and Associations with Individual-Level Ambidexterity and Employees' Service Performance. Current Psychology, 40(9), 4647-4662. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00406-7
Ardabili, F. S., Verbenko, G., & Cajnko, P. (2025). The effects of organizational agility on organizational performance: the mediating role of ambidexterity. Journal on Innovation and Sustainability Risus, 16(2), 114-123. https://doi.org/10.23925/2179-3565.2025v16i2p114-123
Balboni, B., Bortoluzzi, G., Pugliese, R., & Tracogna, A. (2019). Business Model Evolution, Contextual Ambidexterity and the Growth Performance of High-Tech Start-Ups. Journal of Business Research, 99, 115-124. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.02.029
Cardona-Cano, R., López-Zapata, E., & Velez-Ocampo, J. (2024). Leadership Styles, Collaborative Integrative Behavior and Ambidexterity in University Research Groups. The Learning Organization, 31(2), 185-204. https://doi.org/10.1108/TLO-05-2023-0082
Ceptureanu, S. I., Ferraro, G., Ceptureanu, E. G., & Georgescu, B. (2025). Individual Learning Ambidexterity Behavior and Individual Job Performance in Services: The Role of Organizational Structure. Review of managerial science, 19(8), 2457-2492. https://doi.org/10.1007/s11846-024-00819-0
Gopinath, U. M., Nawaz, N., Gajenderan, V., & Balasubramaniyan, H. (2021). Antecedents of Emotional Intelligence: Perceived Organizational Support Impact on Ambidextrous Behavior of Standalone Business School Faculty. Sustainability, 13(15), 8227. https://doi.org/10.3390/su13158227
Hossain, M. I., Kumar, J., Islam, M. T., & Valeri, M. (2024). The interplay among paradoxical leadership, industry 4.0 technologies, organisational ambidexterity, strategic flexibility and corporate sustainable performance in manufacturing SMEs of Malaysia. European Business Review, 36(5), 639-669. https://doi.org/10.1108/EBR-04-2023-0109
Jiang, H., Wang, Z. W., Chen, C., & Gai, J. (2025). How Managers’ Digital Literacy Promotes Ambidexterity Innovation: The Serial Mediating Role of Knowledge re-Orchestration And digital Capabilities. Business Process Management Journal, 31(8), 199-222. https://doi.org/10.1108/bpmj-05-2025-0672
Katou, A. A., Budhwar, P. S., & Patel, C. (2021). A Trilogy of Organizational Ambidexterity: Leader's Social Intelligence, Employee Work Engagement and Environmental Changes. Journal of Business Research, 128, 688-700. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.01.043
Khan, M. T., & Ullah, S. (2025). Balancing innovation: The role of paradoxical leadership and ambidexterity in fostering team creativity. International Journal of Innovation Science. https://doi.org/10.1108/IJIS-07-2024-0206
Klonek, F. E., Volery, T., & Parker, S. K. (2021). Managing the Paradox: Individual Ambidexterity, Paradoxical Leadership and Multitasking in Entrepreneurs Across Firm Life Cycle Stages. International Small Business Journal, 39(1), 40-63. https://doi.org/10.1177/0266242620943371
Lanzolla, G., Pesce, D., & Tucci, C. L. (2021). The Digital Transformation of Search and Recombination in the Innovation Function: Tensions and an Integrative Framework. Journal of Product Innovation Management, 38(1), 90-113. https://doi.org/10.1111/jpim.12546
Lawrence, E. T., Tworoger, L., Ruppel, C. P., & Yurova, Y. (2021). TMT Leadership Ambidexterity: Balancing Exploration and Exploitation Behaviors for Innovation. European Journal of Innovation Management. https://doi.org/10.1108/EJIM-07-2020-0275
Lin, H. E., Edward, F., Yang, J., & Wang, C. (2016). Aligning Knowledge Assets for Exploitation, Exploration, and Ambidexterity: A Study of Companies in High-Tech Parks in China. Journal of Product Innovation Management, 34(2), 122-140. https://doi.org/10.1111/jpim.12337
Mom, T. J., Chang, Y. Y., Cholakova, M., & Jansen, J. J. (2019). A Multilevel Integrated Framework of Firm HR Practices, Individual Ambidexterity, and Organizational Ambidexterity. Journal of Management, 45(7), 3009-3034. https://doi.org/10.1177/0149206318776775
Nasution, H., Muafi, M., El-Qadri, Z. M., & Suprihanto, J. (2025). Impact of digital business transformation on organizational ambidexterity and performance in indonesian insurance firms. Intangible Capital, 21(1), 1-20. https://doi.org/10.3926/ic.2930
Rahman, M. K., Hossain, M. A., Piprani, A. Z., & Abdullah, A. R. (2025). Impact of tech-driven integration, flexibility, and ambidexterity on supply chain integration and performance in manufacturing firms: moderating role of uncertainty and agility. Future Business Journal, 11(1), 72. https://doi.org/10.1186/s43093-025-00488-9
Reyes-Parga, M., Rialp-Criado, Á., & Gutierrez-Rincon, V. (2025). Organizational Ambidexterity and Born Global Firms' Post-Internationalization Growth: A Multi-Case Study From the Agri-Food Sector. Strategic Change, 1-28. https://doi.org/10.1002/jsc.2633
Schnellbächer, B., Heidenreich, S., & Wald, A. (2019). Antecedents and Effects of Individual Ambidexterity—A Cross-Level Investigation of Exploration and Exploitation Activities at the Employee Level. European Management Journal, 37(4), 442-454. https://doi.org/10.1016/j.emj.2019.02.002
Sinanuwong, P., Agmapisarn, C., & Khetjenkarn, S. (2021). Linking Cabin Crew's Motivation to Service Performance: The Mediating Role of Ambidextrous Behavior. ABAC Journal, 41(3), 155-173.
Tempelaar, M. P., & Rosenkranz, N. A. (2019). Switching Hats: The Effect of Role Transition on Individual Ambidexterity. Journal of Management, 45(4), 1517-1539. https://doi.org/10.1177/0149206317714312
Tho, N. D., Trang, N. T. M., & Thu, N. N. (2025). Ambidextrous Leadership and Innovation Ambidexterity in a Business Function: The Role of Managers’ Psychological Capital and Proactive Personality. Journal of Knowledge Management, 29(5), 1446-1464. https://doi.org/10.1108/jkm-09-2024-1109
Yeganegi, S., Laplume, A. O., Dass, P., & Greidanus, N. S. (2019). Individual-Level Ambidexterity and Entrepreneurial Entry. Journal of Small Business Management, 57(4), 1444-1463. https://doi.org/10.1111/jsbm.12405
Zheng, W., Bronson, J., & Lin, C. (2020). How Social Entrepreneurs' Attention Allocation and Ambidextrous Behavior Enable Hybrid Organization. International Journal of Conflict Management. https://doi.org/10.1108/IJCMA-10-2019-0188
