ارائه مدل سازمان یادگیرنده برای سازمان محیط‌زیست با رویکرد آمیخته (مطالعه موردی: سازمان محیط‌زیست تهران)

سید مهدی  برازنده; ماندان مومنی; کاوه  تیمورنژاد

نویسندگان

سید مهدی برازنده گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-1881-2950
ماندان مومنی گروه مدیریت منابع انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0002-3227-524X
کاوه تیمورنژاد گروه توسعه منابع انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-6279-194X

کلمات کلیدی:

یادگیری, یادگیری سازمانی, سازمان یادگیرنده

چکیده

هدف پژوهش حاضر ارائه و اعتبارسنجی مدل سازمان یادگیرنده متناسب با ویژگی‌ها، الزامات و شرایط سازمان محیط‌زیست تهران بود. پژوهش حاضر از نظر هدف توسعه‌ای و با رویکرد آمیخته انجام شد. در بخش کیفی، 15 نفر از خبرگان سازمان محیط‌زیست دارای مدرک دکتری و سابقه حرفه‌ای مرتبط، با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون تجزیه‌وتحلیل شدند. اعتبار یافته‌های کیفی با ضریب لاوشه و پایایی کدگذاری با روش هولستی بررسی شد. در بخش کمی، 228 نفر از کارکنان و مدیران سازمان محیط‌زیست تهران به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه مستخرج از یافته‌های کیفی بود. روایی صوری و سازه و پایایی ابزار بررسی شد و تحلیل عاملی تأییدی و اعتبارسنجی مدل با روش حداقل مربعات جزئی و نرم‌افزار SmartPLS انجام گرفت. نتایج استنباطی نشان داد مقدار KMO برابر با 0.907 بود و آزمون کرویت بارتلت در سطح کمتر از 0.05 معنادار شد که کفایت نمونه برای تحلیل عاملی را تأیید کرد. مقادیر t تمامی شاخص‌ها و گویه‌های مدل بیشتر از 1.96 بود و در نتیجه روابط و بارهای عاملی مدل تأیید شدند. ضرایب تعیین ابعاد مدل بین 0.617 و 0.828 قرار داشت و بیشترین مقدار به تفکر سیستمی تعلق داشت. مقادیر Q² برای ابعاد مدل مثبت بود و میانگین آن 0.454 به دست آمد که بیانگر قدرت پیش‌بینی مناسب مدل بود. همچنین، مقادیر آلفای کرونباخ تمامی سازه‌ها بیش از 0.70، مقادیر پایایی ترکیبی بیش از حد قابل قبول و مقادیر AVE بیش از 0.40 بود. شاخص برازش کلی مدل (GOF) نیز برابر با 0.568 به دست آمد که نشان‌دهنده برازش مطلوب مدل ساختاری بود. مدل ارائه‌شده از اعتبار، پایایی، قدرت پیش‌بینی و برازش مناسبی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان چارچوبی کاربردی برای توسعه سازمان یادگیرنده در سازمان محیط‌زیست و تقویت ظرفیت انطباق، یادگیری مستمر، مدیریت دانش، تفکر سیستمی و اثربخشی سازمانی مورد استفاده قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Akbari, M. (2018). Readiness for Change and Organizational Learning: A Case Study.

Alegre, J., & Chiva, R. (2008). Assessing the Impact of Organizational Learning Capability on Product Innovation Performance: An Empirical Test. Technovation, 28, 315-326. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2007.09.003

Alonazi, W. B. (2021). Building Learning Organizational Culture During COVID-19 Outbreak: A National Study. BMC Health Services Research, 21(1), 1-8. https://doi.org/10.1186/s12913-021-06454-9

Amirkabiri, A. (2016). Advanced Management Theories: A Postmodern Perspective. Negah-e Danesh Publications.

Azargoun, M., & Fahimnia, F. (2012). Alignment of the National Library and Archives Organization of the Islamic Republic of Iran with the Dimensions of a Learning Organization from Librarians' Perspectives. Quarterly Journal of National Studies on Librarianship and Information Organization, 23(3), 68-83.

Babazadeh, A., Ghahramani, & Akbari, M. (2012). Learning Organizations: A Platform for Environmental Education. Education, Environment and Sustainable Development, 1(2), 69-78.

Behzadifar, M. (2024). Developing a National Framework for Health Technology Assessment in Iran: A Mixed-Methods Delphi Consensus Study. BMJ open. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2025-100662

Christy, C. A., & Lisana, L. (2025). Customer Continuance Usage of Digital Banking: A Systematic Review of Influencing Factors. Journal of Information Systems and Technology Management. https://doi.org/10.51519/journalisi.v7i2.1151

Doshmangir, L., Jorjani, M., Khoshdel, A., & Kabiri, N. (2025). Core Competencies and Qualifications of Health Sciences School Managers: A Multi-Method Qualitative Study. BMC Medical Education. https://doi.org/10.1186/s12909-025-08295-0

Esmaeili, E., Ghasemzadeh, A., & Mahdiyoun, R. (2020). Design and Validation of a Structural Model of the Consequences of Learning Organization Culture: A Case Study of Arak University. Higher Education, 13(52), 191-213.

Gimenes, F. R. E., & Stabile, A. M. (2024). Advancing Digital Education Technologies by Empowering Nurses with Point-of-Care Ultrasound: Protocol for a Mixed Methods Study. Jmir Research Protocols, 13, e58030. https://doi.org/10.2196/58030

Goula, A., Stamouli, M. A., Latsou, D., Gkioka, V., & Sarris, M. (2020). Validation of Dimensions of Learning Organization Questionnaire (DLOQ) in Health Care Setting in Greece. Journal of Public Health Research, 9(4), 1-12. https://doi.org/10.4081/jphr.2020.1962

Gross, R. (2010). The Science of Mind and Behavior (6th ed.).

Gross, R. (2012). Psychology: The Science of Mind and Behaviour (6th ed.). Hodder Education.

Henari, H., Afshari, M., & Kargar, G. (2012). Examining the Organizational Learning System in the Physical Education Organization Based on the Dimensions of the Learning Organization.

Heydari Tafreshi, G. (2016). Advanced Organizational Behavior Management.

Khader, A., & Sreejith, S. S. (2026). Exploring Information Sharing Intention of Employees Through Privacy Calculus Perspective: A Mixed-Methods Approach. International Journal of Information Management. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2025.103028

Latif, K. F. (2025). Sustainable Leadership and Knowledge Ingredients-the Recipe for Sustainable Competitive Advantage: A Mixed-Method Approach. Knowledge Management Research & Practice. https://doi.org/10.1080/14778238.2024.2393583

Lu, X. A. (2004). Surveying the Concept of the Learning Organization. Journal of Organizational Learning and Leadership, 3(2).

Radkevych, O., Pryhodii, M., & Radkevych, V. (2025). Using Smart Complexes to Optimize the Pace of Students' Vocational Training. In Springer Conference Proceedings. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-032-07316-7_23

Raharja, B. S., Indarti, N., & Pereira, R. (2026). The Interplay Between Social Capital and Community-Based Financing: A Bibliometric-Systematic Literature Review. Journal of Entrepreneurship and Public Policy. https://doi.org/10.1108/JEPP-04-2025-0128

Rasteh Moghadam, A., & Abbaspour, A. (2011). Designing an Integrated Conceptual Model of the Learning Organization. A New Approach in Educational Management, 2(4(8)), 21-54.

Seyfollahi, N. (2017). Organizational Learning and Knowledge Management Fourth National Conference on Information Technology, Computer, and Telecommunications, Mashhad, Iran. https://civilica.com/doc/668768

Shehata, A. M. K., & Hamad, F. (2026). Integrating User Experience Design in Library and Information Science Education: A Mixed-Methods Study. Journal of Education for Library and Information Science. https://doi.org/10.3138/jelis-2025-0021

Shokri Nodeh, A., Kavousi, E., & Shiri, B. A. (2019). Presenting a Learning Organization Model to Enhance Intellectual Capital and Human Resource Productivity in the Cultural Deputy of Islamic Azad University Using a Qualitative Method. Productivity management, 12(48), 181-201.

Tehrani, S. H., & Ebrahimian Shiyadeh, S. Z. a.-A. (2010). The Basis of Organizational Learning Through Holographic Organizations.

Yaghoubi Zad, F., & Manafi Sharafabad, K. (2017). Success Factors of the Learning Organization in the Third Millennium.

Yazdanjoo, H. R. (2024). Identifying and Modeling Effective Factors on Knowledge Management in Engineering System Organizations Based on Combined Thematic Analysis. Journal of Training and Development.