بررسی چالش‌ها و فرصت‌های به‌کارگیری فناوری‌های نوین اطلاعاتی در تربیت حرفه‌ای معلمان در دوران تحولات دیجیتال

نویسندگان

  • حمزه رضایی نسب گروه برنامه ریزی درسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0007-8340-8923
  • زینب رحیم‌دشتی گروه علوم تربیتی، واحد شادگان، دانشگاه آزاد اسلامی، شادگان، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0001-8761-0693
  • محسن چکین گروه کامپیوتر، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-4214-9079
  • مژگان محمدی نائینی گروه علوم تربیتی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-0417-3171

کلمات کلیدی:

مدارس هوشمند, فناوری اطلاعات نوین, سیستم‌های هوشمند, آموزش, تربیت حرفه‌ای معلمان, تعلیم و تربیت

چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی چالش‌ها، موانع، فرصت‌ها و ظرفیت‌های استفاده از فناوری‌های نوین اطلاعاتی، هوش مصنوعی و سیستم‌های خبره در فرآیند تربیت حرفه‌ای و اثربخش معلمان در دوران تحول دیجیتال بود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و مبتنی بر روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 8 نفر از خبرگان حوزه آموزش، اساتید دانشگاه، معلمان و متخصصان فناوری اطلاعات گردآوری شد. نمونه‌گیری به صورت هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون اترید-استرلینگ انجام شد و مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر استخراج گردید. یافته‌ها نشان داد که مهم‌ترین مؤلفه‌های مؤثر در تربیت حرفه‌ای معلمان مبتنی بر فناوری شامل زیرساخت‌ها، شایستگی‌های حرفه‌ای، هوش مصنوعی در تعلیم و تربیت، سیستم‌های خبره و مشکلات اجرایی است. نتایج تحلیلی بیانگر آن بود که ضعف زیرساخت‌های آموزشی، کمبود منابع مالی، نبود نیروی انسانی متخصص، ضعف آموزش معلمان در حوزه فناوری و فقدان سیاست‌گذاری منسجم از مهم‌ترین موانع توسعه مدارس هوشمند محسوب می‌شوند. همچنین استفاده از فناوری‌های نوین موجب افزایش کیفیت آموزش، مدیریت بهتر زمان، ارتقای یادگیری فعال، بهبود تعاملات آموزشی و توسعه مهارت‌های حرفه‌ای معلمان گردید. نتایج پژوهش نشان داد که فناوری‌های نوین اطلاعاتی ظرفیت بالایی در ارتقای کیفیت تربیت حرفه‌ای معلمان و بهبود نظام آموزشی دارند، اما تحقق این هدف نیازمند توسعه زیرساخت‌ها، آموزش تخصصی معلمان، حمایت‌های مالی و سیاست‌گذاری هدفمند است. بهره‌گیری اثربخش از فناوری‌های آموزشی می‌تواند زمینه‌ساز تحول بنیادین در آموزش و کاهش فاصله نظام آموزشی کشور با استانداردهای جهانی شود.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Aghakhani, E. (2017). Characteristics of Effective Education and Training and Experiences of Other Countries: Japan.

Baldan Babayiğit, B., Sever, D., ÇAm AktaŞ, B., KİP KayabaŞ, B., ŞEnel, E. A., & GÜVen, M. (2025). Professional Development for Multicultural Education: Lessons from a Blended In-Service Teacher Training Programme. Teaching and Teacher Education, 165. https://doi.org/10.1016/j.tate.2025.105151

Darko, E. N. K. O., & Wang, X. (2021). Research on the Influence of Collaborative Learning among Bachelor of Education (Management) Students in University of Cape Coast, Ghana. Open Journal of Business and Management, 9(6), 2816-2833. https://doi.org/10.4236/ojbm.2021.96157

Ennis, R. (2019). Critical Thinking: A Streamlined Conception. Teaching Philosophy, 14(1), 5-25. https://doi.org/10.5840/teachphil19911412

Fattah Ali Begi, P., Abtahi, M. A.-S., Maqami, H. R., & Moradi, R. (2025). Examining the impact of in-service training on teacher professional development: An analysis of components, contextual factors, and models. Teacher Professional Development, 10(1), 153-182. https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_4205.html

Gharamni, N., & Entezari Zenoz, M. (2021). Teacher Content Knowledge and Its Impact on Students' Academic Achievement. 9th Scientific Research Conference on Educational Sciences and Psychology, Social and Cultural Damages of Iran, Tehran.

Javid Mogaddam, M. (2020). Effective Teacher: A Review of the Components of an Effective Teacher in Various Dimensions and the Interrelationship between Teacher Effectiveness and Information Literacy Skills. Modern Research Approaches in Management and Accounting, 4(13), 171-183.

Kadkhoda, S., & Nastiezaie, N. (2021). The Relationship of Teachers' Information Literacy with the Attitude to E-Learning in the Period of COVID-19 Pandemic. Technology Education, 16(1), 135-146.

Kaveh, Z. (2018). Survey on Extent, Goals, Steps and Obstacles to the Use of Educational Media in the Teaching-Learning Process from the Perspective of Primary School Teachers in Tehran. Training & Learning Researches, 22(7), 149-162.

Kazemi-Flordi, K., Portaqali, P., Ghasemi, M., & Taghavi, P. (2022). Challenges and Obstacles to the Implementation of E-Learning in Schools. Seventh National Conference on New Approaches in Education and Research, Mahmoudabad.

Mohammadi Poya, S. (2020). Education and Corona: Challenges, Evaluation of Measures, and Post-Corona Developments. Strategic Studies, 5(3), 12-24.

Mwakabenga, R. J. (2025). Sustainable In-Service Teacher Training Programmes in Tanzania: Harnessing Mentorship for Continued Professional Learning. Papers in Education and Development, 1(aop), 1-22. https://doi.org/10.1163/26650746-20250005

Nowkarizi, M., & Narmenji, M. (2020). Introduction to Information and Communication. The Organization for Researching and Composing University Textbooks in the Islamic Sciences and the Humanities Publication.

Rahimi, M., Pourjamshidi, M., & Momenirad, A. (2022). The Effect of Learning Community of Teachers on Integrating Technology in Their Classroom. Technology of Education Journal, 16(4), 661-680.

Razi, J., EmamJomeh, S. M. R., Ahmadi, G. A., & Saleh Sedghpour, B. (2019). Identifying and Validating Characteristics of Effective Primary School Teachers. Theory and Practice in the Curriculum, 6(12), 93-126.

Rostami, M., & Longo, V. (2024). Teachers’ Narratives on Implementing AI-Based Learning Tools for Students with Severe Disabilities. Psychological Research in Individuals with Exceptional Needs, 2(2), 20-27. https://doi.org/10.61838/kman.prien.2.2.4

Şahin, A., Soylu, D., & Jafari, M. (2024). Professional Development Needs of Teachers in Rural Schools [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(1), 219-225. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.1.22

Sercon, L. (2019). Technology Edge: The Educational Benefits of Computer-Aided Instruction. American Economic Journal: Economic Policy, 1(1), 52-74. https://doi.org/10.1257/pol.1.1.52

Sotoudeh Moghadam, M., Cherabin, M., Akbari, A., & Zendedel, A. (2024). Designing the Policy Model of In-Service Training Suitable for the Professional Development of Teachers [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(1), 166-178. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.1.16

Teimourinia, S. (2024). Investigating the Effectiveness of Group Play Therapy Training on Improving Happiness, Increasing Self-Esteem, and Reducing Social Withdrawal in Children Aged 6 to 12 Years. The Sixth National Conference on Professional Research in Psychology and Counseling with a Teacher's Perspective Approach, Minab.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

رضایی نسب ح. ., رحیم‌دشتی ز., چکین م. ., & محمدی نائینی م. . (1406). بررسی چالش‌ها و فرصت‌های به‌کارگیری فناوری‌های نوین اطلاعاتی در تربیت حرفه‌ای معلمان در دوران تحولات دیجیتال. یادگیری هوشمند و تحول مدیریت, 1-18. https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/view/268