تبیین مدل علی پیشبینی اشتیاق شغلی بر اساس تعهد حرفهای و رضایت شغلی معلمان تربیت اسلامی استان صلاحالدین عراق
کلمات کلیدی:
اشتیاق شغلی, تعهد حرفهای و رضایت شغلیچکیده
هدف این پژوهش تبیین مدل علی پیشبینی اشتیاق شغلی بر اساس تعهد حرفهای و رضایت شغلی معلمان تربیت اسلامی استان صلاحالدین عراق است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی است که با رویکرد مدلیابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل 1115 نفر از معلمان تربیت اسلامی دوره متوسطه دوم استان صلاحالدین عراق در سال 2024 بود که بر اساس فرمول کوکران، 286 نفر به روش نمونهگیری هدفمند و در دسترس انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه اشتیاق شغلی اوترخت، پرسشنامه تعهد حرفهای کلایکمن و هنینگ، و پرسشنامه استاندارد رضایت شغلی مینهسوتا گردآوری و با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی، آزمونهای KMO و بارتلت، و تحلیل مسیر مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل مدل ساختاری نشان داد تعهد حرفهای اثر مثبت و معناداری بر اشتیاق شغلی معلمان دارد (β=0.476، p<0.001) و رضایت شغلی نیز بهطور معناداری اشتیاق شغلی را پیشبینی میکند (β=0.296، p<0.001). مقدار ضریب تعیین (R²=0.747) بیانگر آن است که حدود 74.7 درصد از واریانس اشتیاق شغلی توسط تعهد حرفهای و رضایت شغلی تبیین میشود و شاخص GOF برازش قوی مدل پژوهش را تأیید کرد. بر اساس یافتهها میتوان نتیجه گرفت که تقویت تعهد حرفهای و ارتقای رضایت شغلی نقش اساسی در افزایش اشتیاق شغلی معلمان تربیت اسلامی دارد و توجه مدیریتی و سیاستی به این مؤلفهها میتواند به بهبود عملکرد آموزشی و اثربخشی نظام آموزشوپرورش استان صلاحالدین عراق منجر شود.
دانلودها
مراجع
Ahakwa, Y. J., Tackie, E., & Atingabili, S. (2021). The influence of employee engagement, Work Environment and job Satisfaction on organizational commitment and performance of employees. Seisense Journal of Management, 4(3), 34-62. https://doi.org/10.33215/sjom.v4i3.641
Albrecht, S. L., & Marty, A. (2020). Personality, self-efficacy and job resources and their associations with employee engagement, affective commitment and turnover intentions. The International Journal of Human Resource Management, 31(5), 657-681. https://doi.org/10.1080/09585192.2017.1362660
Amini, A. (2022). The effect of transformational leadership on job commitment according to the mediating role of organizational resilience. Journal of Adolescent and Youth Psychological Studies (JAYPS), 3(1), 480-489. https://doi.org/10.61838/kman.jayps.3.1.38
Babakhanloo, A., & Babakhanloo, Z. (2023). Predicting Job Commitment based on Organizational Justice Considering the Mediating Role of Conscientiousness in Business. Dynamic Management and Business Analysis, 1(1), 24-32. https://doi.org/10.22034/dmbaj.2024.2023024.1023
El-Sayed, M. (2021). The Impact of Job Commitment on the Relationship between Organizational Culture and Sustainable Development. Open Access Library Journal, 8(02), 1. https://doi.org/10.4236/oalib.1106998
Foroutani, Z., Bahrani, A., & Yousefi, A. (2025). Explaining the mediating role of innovative behavior and job engagement in the relationship between mental health and job performance of employees. Innovation and Creativity in Humanities, 4(13).
Herman, S., Desi Permata, S., & Ridwan, H. (2024). Dynamics of Employee Engagement and Implementation of Adaptive Leadership in Increasing Work Productivity: The Mediating Role of Job Satisfaction. Jurnal Informatika Ekonomi Bisnis, 6(1). https://doi.org/10.37034/infeb.v6i1.796
Jafari, N. (2025). Investigating the Impact of Artificial Intelligence on Employee Performance and Work Engagement (Case Study: Urmia Municipality). The 14th International Conference on Interdisciplinary Research in Management, Accounting, and Economics in Iran, Tehran.
Jorfi, H., & Hakim, A. (2024). The effect of psychological capital on job engagement, job commitment, and job satisfaction: The mediating role of job emotions. Industrial and Organizational Psychology Studies, 11(1), 50-33. https://www.magiran.com/paper/2753706/the-effect-of-psychological-capital-on-job-engagement-organizational-commitment-and-job-satisfaction-the-mediating-role-of-job-emotions?lang=en
Meditamar, M. O. (2024). Does School Climate Matter for Job Satisfaction? The Mediating Role of Teachers’ Self-Efficacy and Work Engagement. Jurnal Pedagogi Dan Pembelajaran, 7(3), 416-428. https://doi.org/10.23887/jp2.v7i3.81079
Pourhossein, M., Firoozkoohi Berenj Abadi, M., & Kaab Omair, N. (2021). Investigating the moderating role of resilience in the relationship between job stress and job commitment in nurses of Al-Zahra Hospital in Isfahan. Industrial and Organizational Psychology Studies, 8(1), 255-274. https://jiops.scu.ac.ir/article_17836.html
Samir, B. F. (2023). The Role of Employee Engagement, Job Satisfaction and Organizational Commitment on Happiness at Work at a Saudi Organization. Int J Bus Manag, 18(2). https://doi.org/10.5539/ijbm.v18n2p27
Shafiq, S., Kiren, A., Aslam, S., & Awan, A. E. (2025). Impact of Servant Leadership on Job Performance and Work Engagement of University Employees: The Mediating Role of Organizational Identification. Aijss, 4(3), 5885-5896. https://doi.org/10.63056/acad.004.03.0852
Shamiya, D. M. S. M. (2025). Job Satisfaction and Its Relationship to Professional Competency Among Government Employees in the Gaza Governorates. Researchers' Gateway Journal for Studies and Research, 1(2). https://www.researchgate.net/publication/393620926_alrda_alwzyfy_wlaqth_balkfat_almhnyt_ldy_almwzfyn_alhkwmyyn_fy_mhafzat_ghztJob_Satisfaction_and_Its_Relationship_to_Professional_Competence_Among_Government_Employees_in_the_Gaza_Governorates
Syahril, S. D., Daud, N. M., & Junos, S. (2024). Relationship Between Job Satisfaction and Sustained Engagement Among Gig Workers in the Malaysian Ride-Hailing Industry. International Journal of Research and Innovation in Social Science, VIII(VIII), 4081-4093. https://doi.org/10.47772/ijriss.2024.8080308
Syaputra, D., Telaumbanua, F., & Gobal, R. (2025). The Influence of Compensation, Work Environment and Motivation on Job Satisfaction at Medan Art Work. Amar, 5(2), 185-203. https://doi.org/10.37531/amar.v5i2.2796
Tuyen Buia, Q., Anh Doa, V. P., Ly Tranb, L., & Nguyen, P. M. (2025). Examining the Relationship between Corporate Social Responsibility, Organizational Citizenship Behavior and Job Satisfaction: Evidence from Vietnamese Manufacturing Firms in the Digital Age. Procedia Computer Science, 253, 717-726. https://doi.org/10.1016/j.procs.2025.01.133
Veronica, R., Hendri, M., & Daud, I. (2024). Pengaruh Work Engagement Dan Management Support Terhadap Job Satisfaction Dan Knowledge Sharing Pada Karyawan Bank Bri Kc Pontianak. Equator Journal of Management and Entrepreneurship (Ejme), 12(2), 169-189. https://doi.org/10.26418/ejme.v12i2.77820
Wang, Y., Derakhshan, A., & Solhi, M. (2025). Dispositions toward loving pedagogy, emotion regulation, and self-efficacy as predictors of EFL teachers' work engagement: A multinational study. Language Teaching Research. https://doi.org/10.1177/13621688251353132
Widodo, T., Wening, N., Nakuloadi, H., Rustiana, E., & Saifuddiin, M. R. (2025). Work Engagement in Generation Z Employees: Organizational Commitment, Perceived Organizational Support and Work Meaningfulness. JLSDGR, 5(2), e02610. https://doi.org/10.47172/2965-730x.sdgsreview.v5.n02.pe02610
Yaghoubi, A., Vedadi., A., & Momeni, M. (2020). Analyzing the Concept of Work Engagement Using Rodgers Evolutionary Approach. Public Organizations Management, 8(4), 89-104. https://doi.org/10.30473/ipom.2020.53507.4129
