طراحی الگوی حکمرانی حماسی دستگاه‌های اجرایی کشور

حمید تابلی; محبوبه عسکری باقرآبادی

نویسندگان

حمید تابلی دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0003-1607-8016
محبوبه عسکری باقرآبادی استادیار، گروه مدیریت بازرگانی و دولتی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0002-9095-4240

کلمات کلیدی:

حکمرانی حماسی, بیانیه گام دوم انقلاب, تمدن نوین اسلامی, دستگاه‌های اجرایی, تحلیل مضمون, حکمرانی تمدنی

چکیده

هدف این پژوهش، طراحی و تبیین الگوی حکمرانی حماسی در دستگاه‌های اجرایی کشور بر مبنای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و دیدگاه‌های خبرگان حوزه مدیریت و حکمرانی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و در چارچوب پارادایم تفسیری-ساخت‌گرا انجام شد. راهبرد پژوهش تحلیل مضمون براون و کلارک بود که در دو مرحله اجرا گردید. در مرحله نخست، متن کامل بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی تحلیل شد و در مرحله دوم، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با 24 نفر از خبرگان و مدیران ارشد دستگاه‌های اجرایی کشور انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان با روش نمونه‌گیری هدفمند و حداکثر تنوع انتخاب شدند و نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA تحلیل و پایایی کدگذاری از طریق ضریب توافق بین دو کدگذار مستقل تأیید شد. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 6 مضمون فراگیر، 24 مضمون سازمان‌دهنده و 72 مضمون پایه شد. نتایج نشان داد که میان مضامین استخراج‌شده از بیانیه گام دوم و مضامین حاصل از مصاحبه‌های خبرگان، تطابق کامل وجود دارد. ابعاد اصلی الگوی حکمرانی حماسی شامل تمدن‌نگری راهبردی، خودسازی تمدنی، جامعه‌پردازی علمی، نسل‌آفرینی علمی، مرجعیت‌آفرینی علمی و گفتمان‌سازی تمدنی بود. یافته‌ها نشان داد که این ابعاد در قالب یک فرآیند نظام‌مند و به‌هم‌پیوسته عمل می‌کنند و هر یک دارای مؤلفه‌های اختصاصی برای تحقق حکمرانی تحول‌آفرین در دستگاه‌های اجرایی هستند. نتایج پژوهش نشان داد که حکمرانی حماسی یک الگوی چندبعدی و تمدن‌محور برای تحول نظام اداری کشور است که با تلفیق ارزش‌های آرمانی، خودسازی فردی، توسعه نهادی، پرورش نسل آینده، تولید مرجعیت علمی و گفتمان‌سازی فرهنگی می‌تواند زمینه تحقق اهداف تمدن نوین اسلامی و ارتقای کارآمدی دستگاه‌های اجرایی را فراهم سازد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Akhavan, M. J. (2018). Revolution in the Second Step. Burhan and Thought and Discourse of the Islamic Revolution, 4(21), 30-38.

Battilana, J. (2006). Agency and Institutions: The Enabling Role of Individuals' Social Position. Organization, 13(5), 653-676.

Collins, J. (2001). Good to Great: Why Some Companies Make the Leap and Others Don't. HarperBusiness.

Habermas, J. (1996). Between Facts and Norms: Contributions to a Discourse Theory of Law and Democracy. MIT Press.

Hosseini Khamenei, S. A. (2018). Statement on the Second Step of the Islamic Revolution. Islamic Revolution Publications.

Jalili, M., & Norouzi Firouz, R. (2021). Understanding the Role of the Islamic Revolution in Reproducing the Civilizational Elements of Contemporary Iran: Based on Thematic Analysis of the Statement on the Second Step of the Revolution. Islamic Policy Research, 9(19), 12-41.

Luthans, F., & Youssef-Morgan, C. M. (2025). Psychological Capital in Organizational Crises: A 50 Study Review and Future Directions. Journal of Organizational Behavior, 46(1), 78-105.

Mahmoudpanahi, S. M. R. (2023). A Society-Building Model of the Religious Democracy System Based on the Statement on the Second Step of the Islamic Revolution. Political Strategy, 7(3), 9-32.

Mousavi, S. M., & Rezaei, R. (2023). Designing a Model of Managers' Moral Resilience with an Approach to Futuvvat-Namehs. Ethics in Science and Technology, 18(4), 45-62.

Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The Knowledge-Creating Company. Oxford University Press.

Office of the Supreme, L. (2018). Statement on the Second Step of the Islamic Revolution.

Omidian, M., & Zandvanian, A. (2019). Indigenization of Psychology toward the Transformation and Promotion of the Humanities with an Approach to the Sixth Development Plan Law. Strategic and Macro Policies, 7(2), 227-248.

Rezaei, S. M., & Alavi, S. M. (2022). Network Governance in Crisis: The Role of Government as Coordinator. Iranian Journal of Crisis Management, 11(2), 45-78.

Snyder, C. R. (2000). Handbook of Hope: Theory, Measures, and Applications. Academic Press.

Talebi, A. A., & Mousavizadeh, S. A. (2023). Examining and Explaining Soft Invasion and Media Literacy with Emphasis on the Statement on the Second Step of the Islamic Revolution. Soft Power Studies, 13(35), 173-194.

Talebi, A. A., Pirou, F., & Mousavizadeh, S. A. (2024). Examining and Explaining Practical Strategies for Realizing the Statement on the Second Step of the Islamic Revolution. Political Strategy, 8(4), 33-57.

Torfing, J., Sorensen, E., & Ansell, C. (2025). The Democratic Anchorage of Governance Networks. Governance, 38(1), 45-62.