سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد در آموزش‌وپرورش ایران: تحلیل اسناد بالادستی و طراحی مدل مفهومی بومی

نویسندگان

    اسلام خسروی مقدم گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
    فواد مکوندی * گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران. Foad.makvandi@iau.ac.ir
    آرش جمال منش گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
    وحید چناری گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
    عزت‌اله کیانی گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
https://doi.org/10.61838/jilmt.248

کلمات کلیدی:

سیاست‌گذاری آموزشی, سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد, تحلیل مضمون, ترجمان دانش, آموزش‌وپرورش ایران

چکیده

هدف این پژوهش طراحی یک مدل بومی برای استقرار سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد در نظام آموزش‌وپرورش ایران بر اساس تحلیل اسناد بالادستی بوده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه مورد بررسی شامل اسناد رسمی و بالادستی آموزش‌وپرورش ایران نظیر سند تحول بنیادین، سیاست‌های کلی نظام، قوانین مصوب، و مصوبات نهادهای سیاست‌گذار بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و بر اساس اهمیت و جایگاه سیاستی اسناد انجام گرفت. فرآیند تحلیل در سه مرحله شامل کدگذاری اولیه، دسته‌بندی مفهومی و استخراج مضامین اصلی صورت گرفت. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، از کدگذاری مستقل توسط پژوهشگران، اجماع در تحلیل و تأیید خبرگان حوزه سیاست‌گذاری آموزشی استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد در اسناد رسمی آموزش‌وپرورش ایران با چالش‌های ساختاری و نهادی مواجه است. پنج مضمون اصلی شامل فقدان نهادهای واسط، گسست میان تدوین و اجرا، غلبه ملاحظات سیاسی، نبود نظام ارزیابی و بازخورد، و ضعف ظرفیت تحلیل سیاست استخراج شد. این مضامین بیانگر آن است که چرخه کامل سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد به‌صورت منسجم در نظام آموزشی کشور شکل نگرفته و کاربرد شواهد در سطح تصمیم‌سازی محدود باقی مانده است. بر اساس یافته‌ها، یک مدل شش‌بعدی شامل ابعاد ساختاری، مفهومی، حکمرانی، ارزیابی و بازخورد، منابع انسانی و فرهنگی–هنجاری ارائه شد. این مدل با هدف کاهش شکاف میان پژوهش و سیاست‌گذاری، تقویت ظرفیت نهادی و ارتقاء کاربست شواهد در تصمیم‌سازی طراحی شده و می‌تواند چارچوبی کاربردی برای بهبود کیفیت سیاست‌گذاری آموزشی در ایران فراهم آورد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Ahmad, M., Imani, A., & Yaqoubi, N. M. (2024). A Model for Good Policy-Making in Higher Education. Governance and Development, 4(1), 49-74. https://gd.usb.ac.ir/article_8886.html

Alava, J., Kola-Torvinen, P., & Risku, M. (2024). Educational Policy, Governance, and Leadership In - Ahtiainen, R., Hanhimäki, E., Leinonen, J., Risku, M., Smeds-Nylund, A. S. (Eds.). In Leadership in Educational Contexts in Finland (Vol. 23). Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-37604-7_2

Alazmi, A. A., & Alazmi, H. S. (2023). Closing the gap between research and policy-making to better enable effective educational practice: a proposed framework. Educational Research and Policy Practice, 22, 91-116. https://doi.org/10.1007/s10671-022-09321-4

Asghari, M., Fathi Vajaragh, K., Arefi, M., & Khorasani, A. B. S. (2023). Designing an Ideal Model for Policy-making in Curriculum Planning for the Education System of Iran (A Qualitative Study). Curriculum Research, 13(2), 207-230. https://journals.shirazu.ac.ir/article_7409.html

Bezi, A., Fakoori, H., Bayani, A. A., & Saemi, H. (2024). Design and Validation of an Environmental Education Curriculum Model for Higher Education Based on the "Aker" Approach [Research Article]. Iranian Journal of Educational Sociology, 7(1), 79-90. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.1.8

Cheraghi, M., Mojibi, T., & Daneshfard, K. (2024). Designing a Model of Participation in Problem Identification in the Policymaking of the Educational System in Line with the Protection of Citizenship Rights. Sociology of Education, 10(2), 162-175. https://iase-jrn.ir/index.php/se/article/view/460

Demirkasımoğlu, N., & Demir, T. G. (2023). Evaluation of Higher Education Policies in Turkey in the Context of Citizen-Centered Public Policies. In Citizen-Centered Public Policy Making in Turkey (pp. 367-384). https://doi.org/10.1007/978-3-031-35364-2_20

Ehsanfar, A. (2023). Presenting a Model for Educational Policymaking in Human Capital Development in the Field of Vocational Training.

Fadaei, H., Mehrmohammadi, M., Salehi Amiri, S. R., & Zolfagharezadeh, M. M. (2023). Family Participation in Educational Policy-Making: Identifying Intervening Factors. Behavioral Studies in Management Quarterly, 13(30), 40-63.

Fattah, R. R., Amiri, M., Seyed Javadian, S. R., & Norouzi Seyed Hosseini, R. (2023). Designing a policy-making model based on the development of human capabilities in the Ministry of Education of the Kurdistan Region of Iraq. Public Management, 15(4), 696-719. https://jipa.ut.ac.ir/article_95973.html

Hamidi, A., Faghihi, A., & Teimoornezhad, K. (2024). Identifying and Ranking Factors Affecting Policymaking of Public Administrators' Education. Public Management Researches, 16(62), 63-96. https://doi.org/10.22111/jmr.2022.42740.5807

Ifenthaler, D., Majumdar, R., Gorissen, P., Judge, M., Mishra, S., Raffaghelli, J., & Shimada, A. (2024). Artificial Intelligence in Education: Implications for Policymakers, Researchers, and Practitioners. Tech Know Learn. https://doi.org/10.1007/s10758-024-09747-0

Javdani, E., Khodadi, M., Akfoudeh, M., & Zini, K. (2024, 2024). Examining Policy-Making Approaches in Education. 9th National Conference on New Technologies in Civil Engineering, Architecture, and Urban Planning, Tehran.

Javdani, H., & Pardakhtchi, M. H. (2023). Study of Organizational Development in Iranian Higher Education System. Quarterly Journal of Research and Planning in Higher Education, 13(4), 21-44. https://journal.irphe.ac.ir/article_702604_db3f8f5029be41a2341ffe21d6caaed6.pdf

Karami, K. (2025). Providing a conceptual framework for future-based curriculum design. Studies in Teacher Education Policy Making, 6(4), 29-52.

Mohammadi kia, M. H., Imani, M. N., & Mohammadinejad Ganji, A. (2024). Designing a University Education Pattern based on Industry Needs in the University (Case Study: Islamic Azad University of Damavand Branch). Sociology of Education, 10(1), 271-279. https://doi.org/10.22034/ijes.2023.549023.1270

Najibi, S. S., & Khorasani, A. (2022). Pathology of the higher education policy-making system of the Islamic Republic of Iran. Biannual Journal of Educational Planning Studies, 11(22), 76-101.

Parvaneh, N. (2025). Educational Policy Making Based on the Fundamental Transformation Document.

Safamanesh, P., Parsa Moein, K., & Afkaneh, S. (2023). Identifying and Evaluating the Dimensions of the Research System in Higher Education. Iranian Journal of Educational Society, 9(2), 263-274. https://doi.org/10.22034/ijes.2023.2003203.1413

Sotoudeh Moghadam, M., Cherabin, M., Akbari, A., & Zendehdel, A. (2023). Designing a policy-making model in order to teachers' professionalism empowering and promoting by relying on in-service training. Sociology of Education, 9(1), 371-382. https://www.magiran.com/paper/2637864/designing-a-policy-making-model-in-order-to-teachers-professionalism-empowering-and-promoting-by-relying-on-in-service-training?lang=en

Watkins, N. A. (2022). The role of teachers in educational policymaking. Literature Reviews in Education and Human Services, 1(1), 1-23. https://www.etamu.edu/wp-content/uploads/2022/06/2022-4-final-1-Tagged.pdf

دانلودها

چاپ شده

1406-02-01

ارسال

1405-01-30

بازنگری

1405-02-01

پذیرش

1405-02-06

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

خسروی مقدم ا.، مکوندی ف.، جمال منش آ.، چناری و.، و کیانی ع. . . (1406). سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد در آموزش‌وپرورش ایران: تحلیل اسناد بالادستی و طراحی مدل مفهومی بومی. یادگیری هوشمند و تحول مدیریت، 1-18. https://doi.org/10.61838/jilmt.248

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.