ارائه الگوی ارتقای کیفیت آموزش «دروس عملی» متوسطه دوم در راستای تحول ملی آموزش و پرورش
کلمات کلیدی:
آموزش, ارتقای کیفیت, دروس عملی, مدارس, نظریه داده بنیاد.چکیده
هدف این پژوهش، طراحی و ارائه الگوی ارتقای کیفیت آموزش دروس عملی در مقطع متوسطه دوم با تمرکز بر اسناد تحول ملی آموزش و پرورش است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش نظریه دادهبنیاد (گراندد تئوری) بر اساس رهیافت نظاممند استراوس و کوربین انجام شد. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۳ نفر از خبرگان دانشگاهی که به روش نمونهگیری هدفمند (گلولهبرفی) انتخاب شده بودند و همچنین بررسی اسناد بالادستی، گردآوری گردید. تحلیل دادهها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی منجر به استخراج ۱۴۰ کد باز، ۳۰ مؤلفه و ۱۴ بُعد شد. نتایج نشان داد که عوامل «ویژگیهای فردی»، «پیوند آموزش با صنعت»، «کیفیت آموزش» و «حمایت خانوادگی از هنرآموز» به عنوان شرایط علی بر ارتقای کیفیت اثرگذارند. راهبردهای پیشنهادی شامل «ایجاد تحول در سیستم آموزش» و «بهبود سطح رضایتمندی» است. همچنین، «عوامل فرهنگی» و «تعامل خانواده و مدرسه» به عنوان شرایط زمینهای و «سیاستهای بالادستی» و «ویژگیهای مدرسه» به عنوان عوامل مداخلهگر شناسایی شدند. اجرای این الگو میتواند منجر به پیامدهای مثبت در سه سطح فردی، اجتماعی و ملی شود. برای ارتقای کیفیت دروس عملی، لازم است نگاهی سیستمی به تعامل میان صنعت، مدرسه، خانواده و سیاستهای کلان آموزشی وجود داشته باشد.
دانلودها
مراجع
Aldahdouh, T. Z., Murtonen, M., Riekkinen, J., & Vilppu, H. (2023). Innovativeness and Instructional Adaptation to COVID-19: Association with Learning Patterns and Teacher Demographics. Education and Information Technologies.
Arrona-Palacios, A., Okoye, K., Camacho-Zuniga, C., Hammout, N., Luttmann-Nakamura, E., Hosseini, S., & Escamilla, J. (2020). Does Professors’ Gender Impact How Students Evaluate Their Teaching. Heliyon, 6, e05313.
Asare, P. Y. (2023). Profiling Teacher Pedagogical Behaviours in Reducing Postgraduate Students’ Anxiety in Statistics. Cogent Education, 10, 2222656.
Azigwe, J. B., Kyriakides, L., Panayiotou, A., & Creemers, B. P. M. (2016). The Impact of Effective Teaching Characteristics in Promoting Student Achievement in Ghana. International Journal of Educational Development, 51, 51-61.
Bianchini, S., Lissoni, F., & Pezzoni, M. (2013). Instructor Characteristics and Students’ Evaluation of Teaching Effectiveness. European Journal of Engineering Education, 38, 38-57.
Carlucci, D., Renna, P., Izzo, C., & Schiuma, G. (2019). Assessing Teaching Performance in Higher Education: A Framework for Continuous Improvement. Management Decision, 57(2), 461-479.
Coleman, J. S., Campbell, E. Q., Hobson, C. J., McPartland, J., Mood, A. M., Weinfeld, F. D., & York, R. L. (1966). Equality of Educational Opportunity. US Government Printing Office.
Creemers, B. P. M., & Kyriakides, L. (2008). The Dynamics of Educational Effectiveness. Routledge.
Flegl, M., & Andrade Rosas, L. A. (2019). Do Professor’s Age and Gender Matter. Quality Assurance in Education, 27, 511-532.
Gholipour, R., Fani, A. A., Delbari Ragheb, F., Amiri, M., & Mehrmohammadi, M. (2018). Designing the Education Policy-Making Model in Iran with Capability Approach. Public policy, 4(3), 159-176.
Goetsch, D. L., & Davis, S. (2014). Quality Management for Organizational Excellence. Pearson Education.
Hosseini, S. A., Ghaltash, A., Ranjbar, M., & Mohammadjani, S. (2023). Designing and Validating the Family Economics Curriculum Model for Iranian Upper Secondary Education. Islamic Lifestyle with Health Approach, 7(1), 189-198.
Hubackova, S. (2015). Factors Influencing the Quality of Teaching and the Foreign Language Knowledge. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 197, 1952-1956.
Jencks, C., Smith, M., Acland, H., Bane, M. J., Cohen, D., Gintis, H., & Michelson, S. (1972). Inequality: A Reassessment of the Effects of Family and Schooling in America. Basic Books.
Keykha, A. (2017). Critical Approaches to the Fundamental Transformation Document of Education. International Congress on Global Achievements in Social Sciences, Psychology and Educational Sciences, Tehran.
Marzouqi, R., Aghili, R., & Mehrvarz, M. (2016). Theoretical and Methodological Analysis of the Fundamental Transformation Document in the Education System of Iran. Foundations of Education Research, 6(2), 21-40.
Navidkia, A., Vaezi, R., & Ghorbanizadeh, V. (2021). Analysis of the Implementation of the Fundamental Transformation Document in Education. Public Policy in Management, 12(43), 13-30.
Padua, D. (2025). Artificial Intelligence and Quality Education: The Need for Digital Culture in Teaching. Journal of Educational Cultural and Psychological Studies (Ecps Journal)(30). https://doi.org/10.7358/ecps-2024-030-padd
Panah, M. H. (2015). Didgahhaye Mokhtalef Piramoun Naghsh-e Taklifi Moalleman dar Farayand-e Tadris. Second National Conference and Ninth Symposium on Evaluation of Quality of University Systems,
Pathak, S., & Jain, V. (2025). Transformation of Quality Education through E-Learning for Sustainable Development. In Transforming Vocational Education and Training Using AI (pp. 211-248). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-8252-3.ch009
Popescu, C. R. G., & Verma, R. (2025). Quality Education to Meet the Sustainable Development Goals. 233-242. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-8679-8.ch011
Souri, M., Hanifi, F., & Nazem, F. (2021). Presenting a Model of Factors Affecting Educational Quality in Tehran Primary Schools. Research in Educational Systems, 14, 369-382.
Zhang, J., & Wu, Y. (2025). Impact of university teachers' digital teaching skills on teaching quality in higher education. Cogent Education, 12(1), 2436706. https://doi.org/10.1080/2331186X.2024.2436706
Zulfiqar, A., Bilal, M., & Iqbal, M. N. (2025). Identification of factors affecting the quality of education in rural areas' elementary schools. Contemporary Journal of Social Science Review, 3(1), 13-23. https://contemporaryjournal.com/index.php/14/article/view/216