بررسی تفاوتهای ساختاری و فرهنگی در استقرار نظام جانشینپروری: موردکاوی تطبیقی بیمارستانهای دولتی و خصوصی شهر کرمان
کلمات کلیدی:
جانشینپروری, بیمارستانهای دولتی و خصوصی, تفاوتهای ساختاری, تفاوتهای فرهنگی, مدلسازی معادلات ساختاری, دیمتل فازیچکیده
هدف این پژوهش بررسی تفاوتهای ساختاری و فرهنگی مؤثر بر استقرار نظام جانشینپروری و تحلیل تطبیقی وضعیت این نظام در بیمارستانهای دولتی و خصوصی شهر کرمان بود. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی و در چارچوب پارادایم عملگرایی انجام شد. در فاز کیفی، دادهها از طریق 20 مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان دانشگاهی، مدیران بیمارستانی، و متخصصان منابع انسانی گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند. در فاز کمی، پرسشنامه محققساخته مبتنی بر یافتههای کیفی در میان 237 نفر از مدیران و کارکنان کلیدی بیمارستانهای دولتی و خصوصی شهر کرمان توزیع شد. تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی، مدلسازی معادلات ساختاری، و آزمون تحلیل واریانس در نرمافزارهای SPSS، LISREL و SmartPLS انجام شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که نظام جانشینپروری شامل پنج مؤلفه اصلی ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، حمایت مدیریتی، نظام ارزیابی عملکرد، و توسعه و توانمندسازی است که همگی دارای بار عاملی معنادار و برازش مناسب بودند. نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که ساختار سازمانی بیشترین تأثیر مثبت و معنادار را بر استقرار نظام جانشینپروری دارد (β=0.42، t>1.96)، و پس از آن فرهنگ سازمانی (β=0.39)، حمایت مدیریتی (β=0.36)، نظام ارزیابی عملکرد (β=0.31)، و توسعه و توانمندسازی (β=0.29) قرار دارند. همچنین، نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که تفاوت معناداری بین بیمارستانهای دولتی و خصوصی در تمامی مؤلفههای نظام جانشینپروری وجود دارد (p<0.05)، بهگونهای که بیمارستانهای خصوصی وضعیت مطلوبتری نسبت به بیمارستانهای دولتی دارند. نتایج پژوهش نشان داد که استقرار موفق نظام جانشینپروری مستلزم وجود ساختارهای سازمانی منعطف، فرهنگ سازمانی حمایتی، نظامهای ارزیابی عملکرد مؤثر، و حمایت فعال مدیران است، و تفاوتهای ساختاری و فرهنگی میان بیمارستانهای دولتی و خصوصی نقش تعیینکنندهای در میزان اثربخشی این نظام دارند.
دانلودها
مراجع
Akbari, F., Timuranjad, K., & Khairandish, M. (2024). Presenting the organizational learning model based on succession in government organizations (case study: education in Qazvin province). International Conference on Management in the 21st Century, Tehran.
Al Hajri, A. K. (2024). Succession planning and leadership development in nursing: A bibliometric analysis (2000-2023). Nursing Research and Practice, 2024(1), 6191008. https://doi.org/10.1155/2024/6191008
Arash, M. (2024). Designing a Human Capital Development Model Based on a Succession Planning Approach for Nurses. Iranian Journal of Medical Education, 24(6), 51-62. https://ijme.mui.ac.ir/browse.php?a_id=5740&slc_lang=en&sid=1&printcase=1&hbnr=1&hmb=1
Johan, A., Sriwardani, S., & Oktavian, R. F. (2024). Exploring Succession in Small Business Growth in Bandung: Mediating Role of Strategic Change. Jurnal Siasat Bisnis, 209-224. https://doi.org/10.20885/jsb.vol28.iss2.art5
Kamali, A., Hosseini, S. M., Alimohammadzadeh, K., & Khamseh, A. H. S. (2024). Talent identification and succession planning strategies for the appointment of nursing unit managers: A systematic review. Journal of education and health promotion, 13(1), 485-498. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_2087_23
Kanu, A. (2025). Health Sector Succession Planning and Management Practices in Sierra Leone: A Situation Analysis to Inform Health System Strengthening. International Journal of Leadership and Governance, 5(4), 40-62. https://doi.org/10.47604/ijlg.3501
Kanu, A. (2025). Leadership Transition in the Sierra Leone Public Health Sector: Is It Succession or Supercession? Journal of Human Resource and Leadership, 10(3), 26-42. https://doi.org/10.47604/jhrl.3544
Keikha, M. A., & Keikha, H. (2024). Investigating the Model and Challenges of Succession Planning in Government Offices. The Third International Conference on Political Science, Management, Economics, and Accounting, Hamedan.
Mahat, R. (2025). Advancing women in government roles: Succession planning models. Government Leadership Journal, 29(1), 45-59.
Maleki, M., Mehrban Pour, M. R., & Haidarpour, F. (2025). Presenting a Succession Model in Audit Firms in Iran. Quarterly Journal of Financial Economics, 72(19), 94-69. https://www.magiran.com/paper/2936012/
Mark, L., Simiyu, A. N., & Omondi, M. (2025). Relationship Between Individualized Consideration and Succession Management of Employees in the Public Sector in Kenya. African Journal of Empirical Research, 6(1), 463-473. https://doi.org/10.51867/ajernet.6.1.39
Muadınohamba, J. L., & Maseke, B. F. (2024). A Framework for Ensuring Effective Executive Succession in Namibian Commercial Public Enterprises. Trends in Business and Economics, 38(1), 56-67. https://doi.org/10.5152/TBE.2024.23190
Musale, M. (2025). The Importance of Succession Planning in Talent Retention: Developing Future Leaders Within the Organization. International Journal on Research and Development-A Management Review, 14(1), 181-184. https://doi.org/10.65521/ijrdmr.v14i1.311
Prix, S. D. A. S. (2024). Strategies Leaders of Small Businesses Use to Develop and Implement Succession Plans Walden University]. https://scholarworks.waldenu.edu/dissertations/15402/
Sadeghi, F., Daneshfard, K., Kheirandish, M., & Pilevari, N. (2023). A Succession Planning Model Centered on Organizational Sustainability. Journal of Quantitative Studies in Management, 14(3), 78-100. https://sanad.iau.ir/Journal/qrm/Article/935053
Sadeghi, F., Danshafard, K., Kheirandish, M., & Pilevari, N. (2024). Identification and ranking of succession management categories based on the second step statement of the Islamic Revolution: A case study of the national statistical system. Islam and Management Biannual, 11(20), 22-38. https://doi.org/10.1234/ismm.1403.11.20.22
Sadighi Avansar, S. (2023). Examining the relationship between work ethic, learning, and succession planning with job stress and organizational commitment among employees. Proceedings of the 5th National Conference and 2nd International Conference on New Management Patterns in Unstable Conditions,
Shahabi, M. (2024). Presenting a Succession Management Model in Public Organizations Using Thematic Analysis. Journal of New Research Approaches in Management and Accounting, 8(30), 79-97. https://majournal.ir/index.php/ma/article/view/2784
Shahabi, M. (2024). Presenting a Succession Planning Model in Governmental Organizations Using Thematic Analysis. Scientific Journal of Novel Research Approaches in Management and Accounting, 8(30), 79-97. https://majournal.ir/index.php/ma/article/view/2784
Simkhada, A. (2023). Impact of succession planning practices on the profitability of Nepalese commercial banks. International Journal of Emerging Trends in Social Sciences, 14(1), 1-11. https://doi.org/10.55217/103.v14i1.595
Taleghani, M., Alizadeh, E., Peikarnegar, A. H., & Mehdizade, M. (2023). Designing a Comprehensive Model of Succession in the Country’s Management System with a Meta-Synthesis Approach. Journal of Human Capital Empowerment, 6(1). www.magiran.com/p2628132
Villalpando, D., Campbell, R. J., & Pérez-Nordtvedt, L. (2025). The Time to Succeed: CEO Appointment Phase Entrainment and Post-Succession Firm Operational Performance. SAGE Journals. https://doi.org/10.1177/01492063241311853
Wang, L., & Zhang, H. (2023). Overcoming barriers in succession planning: A qualitative study in Asian organizations. Asia Pacific Journal of Management, 40(1), 97-118.
Yudianto, K., Sekawarna, N., Susilaningsih, F. S., Ramoo, V., & Somantri, I. (2023). Succession planning leadership model for nurse managers in hospitals: A narrative review. Healthcare, 11(4), 454. https://doi.org/10.3390/healthcare11040454
Zafar, A., Hussain, M., & Mir, S. R. (2025). Exploring The Impact Of Succession Planning On Digital Marketing Innovation: The Mediating Role of Marketing Adaptability. Management Studies, 5(1), 76-86. https://pmanagementstudies.com/poms/index.php/poms/article/view/51
