شناسایی و رتبهبندی ابعاد دانشگاه مأموریتمحور در دانشگاههای استان مازندران
کلمات کلیدی:
دانشگاه ماموریت محور, تحقیق و توسعه, بین المللی سازیچکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی و رتبهبندی ابعاد دانشگاه مأموریتمحور در دانشگاههای استان مازندران بهمنظور تبیین مؤلفههای کلیدی تحقق مأموریتگرایی در نظام آموزش عالی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) بود. در بخش کیفی از نظریه دادهبنیاد و در بخش کمی از روش توصیفی–پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری در بخش کیفی شامل 20 نفر از اساتید، خبرگان دانشگاهی و مدیران باسابقه دانشگاههای استان مازندران بود که 12 نفر با نمونهگیری هدفمند و بر اساس اشباع نظری انتخاب شدند. در بخش کمی، جامعه شامل 5878 عضو هیئت علمی دانشگاهها بود که 361 نفر با نمونهگیری تصادفی طبقهای بر اساس فرمول کوکران انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل مصاحبه نیمهساختاریافته و پرسشنامه محققساخته 45 سؤالی در قالب طیف پنجدرجهای لیکرت بود. روایی صوری، محتوایی و سازه ابزار تأیید شد و پایایی با آلفای کرونباخ بالاتر از 0.70 احراز گردید. تحلیل دادهها با کدگذاری نظری، تحلیل عاملی تأییدی و آزمون فریدمن انجام شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد مدل دانشگاه مأموریتمحور دارای هفت بعد شامل تحقیق و توسعه، همکاری با صنعت، آموزش و یادگیری، نوآوری و کارآفرینی، بینالمللیسازی، مدیریت دانش و خدمات اجتماعی است و تمامی روابط بین سازهها معنادار بودند (t>1.96). ضرایب استاندارد ابعاد بالاتر از 0.70 گزارش شد که بیانگر برازش مناسب مدل مفهومی است. نتایج آزمون فریدمن تفاوت معنادار میان رتبه ابعاد را نشان داد (p<0.05) بهگونهای که بینالمللیسازی بالاترین رتبه و همکاری با صنعت پایینترین رتبه را کسب کرد. یافتهها نشان دادند مأموریتگرایی دانشگاهی نیازمند تمرکز همزمان بر ابعاد علمی، نوآورانه، اجتماعی و بینالمللی است و تقویت بینالمللیسازی میتواند بهعنوان پیشران اصلی ارتقای کیفیت آموزش عالی، توسعه تعاملات علمی و افزایش نقش دانشگاهها در توسعه پایدار منطقهای عمل کند.
دانلودها
مراجع
Angori, G., Marzocchi, C., Ramaciotti, L., & Rizzo, U. (2024). A patent-based analysis of the evolution of basic, mission-oriented, and applied research in European universities. The Journal of Technology Transfer, 49(2), 609-641. https://doi.org/10.1007/s10961-023-10001-5
Bayat, A., & Moradi, M. (2022). Identifying the components of missionary (mission-oriented) organizations at Tehran University of Medical Sciences. Journal of Health and Treatment Management, 13(4), 37-48. https://www.sid.ir/paper/1443445/fa
Cuesta-Delgado, D., Barberá-Tomás, D., & Marques, P. (2024). A text-mining analysis of Latin America Universities' mission statements from a 'Third Mission' perspective. Studies in Higher Education, 1-19. https://doi.org/10.1080/03075079.2024.2377371
Fereidooni, S. (2023). A framework for mission-orientation in Iranian universities based on the Problem-Driven Iterative Adaptation (PDIA) method: A case study of the University of Guilan. Quarterly Journal of University Studies(4), 129-158. https://www.jous.ir/article_475.html
Henderson, D., Morgan, K., & Delbridge, R. (2024). Putting missions in their place: micro-missions and the role of universities in delivering challenge-led innovation. Regional Studies, 58(1), 208-219. https://doi.org/10.1080/00343404.2023.2176840
Jamali Zavareh, B., Nasr Isfahani, A., & Nili, M. R. (2023). Empowerment of faculty members of universities and higher education centers. Institute for Research and Planning in Higher Education. https://ris.ui.ac.ir/fa/profile/book/
Kazemi, M., Maharati, Y., & Saberi, E. (2023). Mission-orientation of universities: An effective step towards higher education governance. Quarterly Journal of Governance and Development, 3(4), 79-104. https://gd.usb.ac.ir/article_8882.html
Li, Y., Wang, Z., Imbert Rodriguez, M. A., Liang, Z., & Zhao, L. (2025). Defining organized R&D: collective action for mission-oriented innovation. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-15. https://doi.org/10.1057/s41599-025-05795-8
Liefner, I., Brueck, C., Losacker, S., & Zeng, G. (2025). What can mission-oriented innovation policy learn from China? Science and Public Policy, 52(6), 826-838. https://doi.org/10.1093/scipol/scaf023
Mouthaan, M., Fünfschilling, L., Piscicelli, L., & Vaskelainen, T. (2024). Coping by Decoupling? Managing Contradictions in Mission-Oriented Innovation Policy. Managing Contradictions in Mission-Oriented Innovation Policy. https://doi.org/10.2139/ssrn.4871083
Profiroiu, C. M., & Popescu, R. I. (2024). Education, Innovation and Community: The Triple Mission of Modern Universities. Transylvanian Review of Administrative Sciences, 20(SI), 120-132. https://doi.org/10.24193/tras.SI2024.16
Treidel, R. J., & Boichenko, M. (2024). Implementation of the Third Mission of the University: case of Bielefeld University of Applied Sciences. Filosofiya osvity. Philosophy of Education, 30(1), 136-160. https://doi.org/10.31874/2309-1606-2024-30-1-8
Yang, C., & Hu, R. (2025). Evolving scales and spaces of mission-oriented innovation policy in the digital age: digital transition of makerspace innovation in Shenzhen, China. Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, 18(3), 587-604. https://doi.org/10.1093/cjres/rsaf028
