یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 4 اردیبهشت ماه 1405 1405 02 01 Providing a Qualitative Framework for the Ethical Requirements of Artificial Intelligence in Education ارائه چارچوب کیفی الزامات اخلاقی هوش مصنوعی در آموزش و پرورش 1 26 FA محمد مطهری نژاد دانشجوی دکتری گروه مدیریت آموزشی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران مریم افضل خانی گروه علوم تربیتی ، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران نرگس شریعت مداری گروه مدیریت آموزشی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران Journal Article 1404/08/05 <p>This study aims to develop a qualitative and context-sensitive framework for explaining the ethical requirements of artificial intelligence application in education based on the lived experiences of educational experts and stakeholders. This applied qualitative study was conducted using a systematic grounded theory approach; data were collected through semi-structured interviews with 23 experts in educational ethics, artificial intelligence, and educational administration, selected via snowball sampling until theoretical saturation, and analyzed through open, axial, and selective coding. Data analysis resulted in a paradigmatic model comprising 100 open codes and 22 axial codes, organized around a core phenomenon and including causal conditions, contextual factors, intervening conditions, strategic actions, and consequential outcomes that collectively explain the ethical governance of AI in education. The proposed framework demonstrates that ethical considerations in educational artificial intelligence are foundational to sustainable innovation and effective learning systems, offering a robust basis for ethical policymaking, system design, and responsible implementation in education.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه یک چارچوب کیفی و زمینه‌مند برای تبیین الزامات اخلاقی کاربرد هوش مصنوعی در نظام آموزش‌وپرورش با اتکا به تجربه زیسته خبرگان و کنشگران آموزشی است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از حیث ماهیت کیفی و از نظر روش اجرا اکتشافی بوده و با رویکرد نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند انجام شده است؛ داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۳ نفر از خبرگان حوزه اخلاق آموزش، هوش مصنوعی و مدیران آموزش‌وپرورش و با نمونه‌گیری گلوله‌برفی تا اشباع نظری گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. نتایج تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی ۱۰۰ کد باز و ۲۲ کد محوری در قالب یک مدل پارادایمی شد که شامل پدیده محوری الزامات اخلاقی هوش مصنوعی، عوامل علّی، شرایط زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها بوده و روابط علّی و تعاملی میان این مؤلفه‌ها را تبیین می‌کند. چارچوب استخراج‌شده نشان می‌دهد که اخلاق در هوش مصنوعی آموزشی نه مانعی برای نوآوری، بلکه شرط اساسی پایداری، عدالت و اثربخشی نظام آموزشی بوده و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری، طراحی و اجرای مسئولانه فناوری‌های هوشمند در آموزش‌وپرورش فراهم آورد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/96/226