یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 اسفند ماه 1404 1404 12 01 Presenting a Sociological Model of the Role of Marginalization in the Situation of Working Children in Critical Areas of Karaj ارائه مدل جامعه‌شناختی نقش حاشیه‌نشینی در وضعیت کودکان کار در نقاط حاد و بحرانی شهر کرج 1 26 FA عیسی قبادی دانشجوی دکتری، گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران حسین آقاجانی دانشیار، گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران بهرام قدیمی دانشیار، گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/07/10 <p>This study aims to develop a sociological model explaining the role of marginalization in shaping the situation of working children in critical districts of Karaj. This applied quantitative study employed a survey design. The statistical population consisted of marginalized residents of Kamalshahr, Sohrabiya, Hesar, and Islamabad districts of Karaj. The sample size was determined as 384 using Cochran’s formula, and 450 questionnaires were distributed to enhance accuracy. Research instruments included a standard marginalization questionnaire and a researcher-developed working children questionnaire. Data were analyzed using SPSS and LISREL through confirmatory factor analysis and structural equation modeling. Path analysis demonstrated a significant direct effect of marginalization on working children. Economic, social, cultural, political, and demographic structural–functional disorders significantly predicted marginalization. Economic and social disorders exerted the strongest effects, whereas political disorder showed the weakest. Model fit indices confirmed satisfactory alignment between empirical data and the proposed conceptual model. Marginalization constitutes a central mechanism in the persistence of child labor, indicating the necessity of integrated socioeconomic and structural reforms in marginalized areas of Karaj.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه و تبیین یک مدل جامعه‌شناختی از نقش حاشیه‌نشینی در وضعیت کودکان کار در مناطق بحرانی شهر کرج است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد کمی (پیمایشی) انجام شد. جامعه آماری شامل ساکنان حاشیه‌نشین مناطق کمالشهر، سهرابیه، حصار و اسلام‌آباد کرج بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر تعیین شد و برای افزایش دقت، 450 پرسشنامه توزیع گردید. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد سنجش حاشیه‌نشینی و پرسشنامه محقق‌ساخته سنجش وضعیت کودکان کار بود. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و LISREL و با روش‌های تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج تحلیل مسیر نشان داد پدیده حاشیه‌نشینی اثر مستقیم و معناداری بر پدیده کودکان کار دارد. اختلالات ساختی ـ کارکردی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و جمعیتی به‌طور معنادار بر گسترش حاشیه‌نشینی اثرگذار بودند. بیشترین اثر مستقیم بر حاشیه‌نشینی مربوط به مؤلفه‌های اقتصادی و اجتماعی و کمترین اثر مربوط به مؤلفه سیاسی بود. شاخص‌های برازش مدل بیانگر انطباق مطلوب داده‌ها با مدل مفهومی پژوهش بودند. حاشیه‌نشینی به‌عنوان یک سازوکار بنیادین در تداوم پدیده کودکان کار عمل می‌کند و کنترل این پدیده مستلزم اصلاح ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی در مناطق حاشیه‌ای شهر کرج است.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/64/55