یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 اردیبهشت ماه 1404 1404 02 10 Validation of an Instructional Model for Teaching Rhetoric Based on Ausubel’s Meaningful Learning Theory in Iraqi Universities اعتبارسنجی الگوی آموزشی درس بلاغت مبتنی بر نظریه یادگیری معنادار آزوبل در دانشگاه‌های عراق 1 21 FA رعد محمود ضاحي دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران . بهارک شیرزاد کبریا دانشیار، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. محسن حسین مخلف استادیار ، گروه علوم تربیتی ، دانشگاه مستنصریه، دانشکده علوم تربیتی، بغداد، عراق. نرگس سعیدیان خوراسگانی دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Journal Article 1403/10/20 <p>This study aimed to design and validate an instructional model grounded in Ausubel’s meaningful learning theory to enhance the teaching of rhetoric in Iraqi universities. This applied–developmental study employed a descriptive–survey design in which 120 Arabic language and rhetoric experts from Iraqi universities were selected through purposive sampling. Data were collected using a researcher-developed 35-item questionnaire whose content validity was confirmed by specialists and whose construct validity was examined through confirmatory factor analysis within a partial least squares structural equation modeling framework. Instrument reliability and validity were assessed using standard statistical indices. The results of confirmatory factor analysis and structural equation modeling demonstrated excellent model fit for the proposed second-order structure consisting of Cognitive Organization, Interactive–Motivational Strategies, and Knowledge Transfer and Application, with all constructs meeting established reliability and validity thresholds. The validated model provides a robust theoretical and practical framework for curriculum redesign, instructional improvement, and learning enhancement in Arabic rhetoric courses across Iraqi universities.</p> <p>هدف این پژوهش طراحی و اعتبارسنجی یک الگوی آموزشی مبتنی بر نظریه یادگیری معنادار آزوبل برای بهبود آموزش بلاغت در دانشگاه‌های عراق است. این مطالعه با رویکرد توصیفی–پیمایشی و هدف کاربردی–توسعه‌ای انجام شد و جامعه آماری آن را اساتید و متخصصان زبان عربی و بلاغت دانشگاه‌های عراق تشکیل دادند که با روش نمونه‌گیری هدفمند ۱۲۰ نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته ۳۵ گویه‌ای بود که روایی محتوایی آن توسط خبرگان تأیید شد و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی تأییدی در چارچوب مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی با نرم‌افزار SmartPLS نسخه ۴ بررسی گردید. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی و روایی همگرا و واگرا با شاخص‌های استاندارد ارزیابی شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد الگوی مرتبه دوم پیشنهادی شامل سه بعد «سازمان‌دهی شناختی»، «راهبردهای تعاملی ـ انگیزشی» و «انتقال و کاربرد دانش» از برازش بسیار مطلوبی برخوردار است و تمامی سازه‌ها مقادیر مناسب پایایی و روایی را احراز کردند، به‌گونه‌ای که شاخص‌های برازش کلی مدل نیز در محدوده قابل قبول قرار گرفت. الگوی پیشنهادی چارچوبی معتبر، پایا و کاربردی برای بازطراحی برنامه درسی، روش‌های تدریس و فعالیت‌های یادگیری درس بلاغت در دانشگاه‌های عراق فراهم می‌آورد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/62/62