یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 تیر ماه 1404 1404 06 10 Designing a Model for Information Literacy Education in Virtual Environments (A Case Study of SAMA Upper Secondary Schools in Tehran) طراحی الگوی آموزش سواد اطلاعات در فضای مجازی (مورد مطالعه: مدارس دوره دوم متوسطه سما شهر تهران) 1 21 FA مجید ابراهیمی گروه مدیریت آموزشی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران هادی رزقی شیرسوار گروه مدیریت آموزشی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران عباس خورشیدی گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران Journal Article 1404/02/18 <p>This study aims to design and validate a context-based model for information literacy education in virtual environments for SAMA upper secondary schools in Tehran. This applied study employed a mixed exploratory–explanatory (qualitative–quantitative) design. In the qualitative phase, documentary analysis and semi-structured interviews were conducted with 14 experts in education and information literacy, and the data were analyzed using thematic analysis in MAXQDA. In the quantitative phase, an 81-item questionnaire derived from qualitative findings was administered to 243 students selected from SAMA upper secondary schools in Tehran using a descriptive–survey approach. Data were analyzed using SPSS and SmartPLS, and the proposed model was validated through structural equation modeling. Structural equation modeling results indicated acceptable model fit, with all structural paths being statistically significant at the 0.05 level. The “support and evaluation” dimension showed the strongest effect on information literacy education (β = 0.90), while “social collaboration and participation” showed the weakest effect (β = 0.83). One-sample t-test results revealed that all dimensions except search strategies were significantly below the desired level in the current situation. The proposed model provides a valid and systematic framework for designing, implementing, and evaluating information literacy education in virtual learning environments and offers practical implications for curriculum development and educational policy in upper secondary schools.</p> <p>هدف این پژوهش طراحی و اعتبارسنجی الگوی آموزش سواد اطلاعات در فضای مجازی متناسب با ویژگی‌ها و نیازهای آموزشی مدارس دوره دوم متوسطه سما شهر تهران است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، آمیخته اکتشافی–تبیینی (کیفی–کمی) است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق تحلیل اسناد و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 14 نفر از خبرگان حوزه آموزش و سواد اطلاعاتی گردآوری و با روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شد. در بخش کمی، بر اساس یافته‌های کیفی، پرسشنامه‌ای 81 گویه‌ای تدوین و با روش توصیفی–پیمایشی در میان 243 نفر از دانش‌آموزان مدارس سما شهر تهران اجرا شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از SPSS و SmartPLS و اعتبارسنجی الگو با مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد الگوی پیشنهادی از برازش مناسب برخوردار است و تمامی مسیرهای ساختاری در سطح اطمینان 95 درصد معنادار بودند. بُعد «پشتیبانی و ارزیابی» با ضریب مسیر 0.90 بیشترین و بُعد «همکاری و مشارکت اجتماعی» با ضریب 0.83 کمترین تأثیر را در تبیین آموزش سواد اطلاعاتی در فضای مجازی داشتند. آزمون t تک‌نمونه‌ای نشان داد به‌جز بُعد استراتژی‌های جستجو، سایر ابعاد در وضعیت موجود پایین‌تر از حد مطلوب قرار دارند. الگوی ارائه‌شده چارچوبی چندبعدی و معتبر برای برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی آموزش سواد اطلاعاتی در فضای مجازی فراهم می‌کند و می‌تواند مبنایی علمی برای اصلاح برنامه‌های درسی و سیاست‌گذاری آموزشی در مدارس متوسطه باشد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/50/50