یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 در دست انتشار 1406 06 01 Designing a Paradigmatic Model for the Application of Artificial Intelligence in Iranian Platform Businesses طراحی الگوی پارادایمی به‌کارگیری هوش مصنوعی در کسب‌وکارهای پلتفرمی ایرانی 1 26 FA فرهاد رنجبرآقابابا دانشجوی دکترای مدیریت رسانه، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرا مستوره عزت زاده استادیار گروه مدیریت رسانه، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سارا محمدپور استادیار گروه مدیریت رسانه، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1405 04 15 <p>This study aimed to design a paradigmatic model for the application of artificial intelligence in Iranian platform businesses by identifying the causal, contextual, and intervening conditions, strategies, and consequences associated with this phenomenon. This study employed a qualitative exploratory design. Data were collected in two stages. First, documents, website content, technological reports, and information related to artificial intelligence applications in Digikala, Amazon, and Alibaba were examined through qualitative content analysis. Second, semi-structured in-depth interviews were conducted with 12 experts in platform businesses, artificial intelligence, management, and academia to develop and contextualize the initial concepts. Participants were selected purposively, and data collection continued until theoretical saturation was achieved. The data were analyzed using grounded theory through open, axial, and selective coding, while MAXQDA software was used to organize and manage the qualitative data. The findings indicated that the application of artificial intelligence in Iranian platform businesses is a multidimensional and ecosystem-level phenomenon. Five overarching dimensions emerged: transactional and interactive platform architecture, dynamic market mechanisms, intelligent logistics and physical supply chains, empowerment and automation of business partners, and governance, regulatory alignment, and ecosystem development. In the paradigmatic model, increasing platform competition, growth of behavioral and transactional data, the need for personalized customer experiences, and increasing operational complexity were identified as causal conditions. Digital infrastructure, data resources, and organizational capabilities constituted contextual conditions, whereas regulations, sanctions, trust, security, and access to financial and technological resources formed intervening conditions. The main strategies included developing AI capabilities, automating processes, intelligent market and logistics management, and empowering sellers. The principal consequences were improved customer experience, higher operational efficiency, better decision-making, enhanced security, and stronger platform competitiveness. Successful development of artificial intelligence in Iranian platform businesses requires an integrated approach that simultaneously addresses technology, data, organizational structure, governance, market mechanisms, logistics, and institutional conditions.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی پارادایمی به‌کارگیری هوش مصنوعی در کسب‌وکارهای پلتفرمی ایرانی با تأکید بر شناسایی شرایط علی، زمینه‌ای و مداخله‌گر، راهبردها و پیامدهای مرتبط با این پدیده بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح اکتشافی انجام شد. داده‌ها در دو مرحله گردآوری شدند؛ در مرحله نخست، اسناد، محتوای وب‌سایت‌ها، گزارش‌های فناورانه و اطلاعات مرتبط با کاربرد هوش مصنوعی در سه پلتفرم دیجی‌کالا، آمازون و علی‌بابا به روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند. در مرحله دوم، برای توسعه و بومی‌سازی مفاهیم اولیه، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با ۱۲ نفر از خبرگان حوزه کسب‌وکارهای پلتفرمی، هوش مصنوعی، مدیریت و دانشگاه انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها با روش نظریه داده‌بنیاد و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند و برای سازمان‌دهی و مدیریت داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که به‌کارگیری هوش مصنوعی در کسب‌وکارهای پلتفرمی ایرانی پدیده‌ای چندبعدی و اکوسیستمی است. تحلیل داده‌ها به شناسایی پنج بعد کلان شامل معماری تراکنشی و تعاملی پلتفرم، مکانیزم‌های پویای بازار، لجستیک هوشمند و زنجیره تأمین فیزیکی، توانمندسازی و خودکارسازی شرکای تجاری و حاکمیت، سازگاری قانونی و توسعه زیست‌بومی منجر شد. در الگوی پارادایمی، تشدید رقابت پلتفرمی، افزایش داده‌های رفتاری و تراکنشی، ضرورت شخصی‌سازی تجربه مشتری و افزایش پیچیدگی عملیات به‌عنوان شرایط علی شناسایی شدند. زیرساخت دیجیتال، داده و قابلیت‌های سازمانی شرایط زمینه‌ای و مقررات، تحریم‌ها، اعتماد، امنیت و دسترسی به منابع شرایط مداخله‌گر را تشکیل دادند. راهبردهای اصلی شامل توسعه قابلیت‌های هوش مصنوعی، خودکارسازی فرایندها، هوشمندسازی بازار و لجستیک و توانمندسازی فروشندگان بود و پیامدها نیز در قالب بهبود تجربه مشتری، افزایش کارایی، ارتقای تصمیم‌گیری، افزایش امنیت و تقویت رقابت‌پذیری تبیین شدند. نتایج نشان داد که توسعه موفق هوش مصنوعی در پلتفرم‌های ایرانی مستلزم رویکردی یکپارچه است که فناوری، داده، ساختار سازمانی، حکمرانی، بازار، لجستیک و شرایط نهادی را به‌صورت هم‌زمان در نظر گیرد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/475/347