یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 تیر ماه 1404 1404 04 01 Factors and Components of Integrated Face-to-Face–Virtual Curriculum Planning in Elementary Schools of Qom Province بررسی عوامل و مؤلفه‌های برنامه‌ریزی درسی تلفیقی حضوری–مجازی در مدارس ابتدایی استان قم 1 26 FA مرضیه سلیمیان گروه برنامه ریزی درسی ،واحد رودهن،دانشگاه آزاد اسلامی،رودهن،ایران فریبا حنیفی گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاداسلامی، رودهن، ایران فرشته افکاری گروه علوم تربیتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ،ایران Journal Article 1403 12 21 <p>This study aimed to identify and explain the factors, components, and indicators constituting an integrated face-to-face–virtual curriculum planning framework appropriate to the educational requirements of elementary schools in Qom Province. This applied qualitative study was conducted using thematic analysis based on Sterling’s approach. Participants comprised curriculum-planning experts from universities and the education system. Using purposive, informed sampling, 16 experts were recruited, and interviews continued until theoretical saturation was achieved. Data were collected through documentary review and semi-structured interviews lasting approximately 30–60 minutes, guided by an interview protocol developed from the study objectives and theoretical literature. Three triangulation procedures were employed to enhance the credibility of the qualitative data. The collected data were subjected to theoretical coding and thematic analysis using MAXQDA software. Thematic analysis identified three overarching factors, 10 components, and 69 basic themes/indicators. The first factor, child-centered learning guidance within the integrated system, comprised learning orientations and curriculum-content structuring, encompassing 16 basic themes. The second factor, empowerment of elementary teachers in designing and guiding integrated curriculum planning, comprised four components: diversification and integration of teaching–learning strategies, flexible grouping of learners, transformation of the teacher’s role, and learning assessment, encompassing 31 basic themes. The third factor, organization of integrated curriculum environments and resources, comprised purposeful integration of educational resources, design and implementation of learning activities, flexible organization of instructional time, and flexible use of face-to-face and virtual learning spaces, encompassing 22 basic themes. Effective integrated curriculum planning in elementary education requires the simultaneous alignment of child-centered curriculum policies and content, professional teacher empowerment, and flexible organization of learning resources, activities, time, and spaces; therefore, successful implementation requires systematic curriculum redesign rather than merely adding virtual technologies to conventional face-to-face instruction.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل، مؤلفه‌ها و شاخص‌های تشکیل‌دهنده برنامه‌ریزی درسی تلفیقی حضوری–مجازی متناسب با الزامات آموزشی دوره ابتدایی در استان قم انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت داده‌ها کیفی و از نظر روش اجرا مبتنی بر تحلیل مضمون با رویکرد استرلینگ بود. مشارکت‌کنندگان پژوهش را صاحب‌نظران و خبرگان حوزه برنامه‌ریزی درسی در دانشگاه‌ها و آموزش‌وپرورش تشکیل دادند که 16 نفر از آنان با نمونه‌گیری آگاهانه و هدفمند تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته 30 تا 60 دقیقه‌ای، بر اساس پروتکل مصاحبه تدوین‌شده با توجه به اهداف پژوهش و ادبیات نظری، گردآوری شدند. برای اعتبارسنجی داده‌های کیفی از سه روش کثرت‌گرایی استفاده شد و داده‌ها با کدگذاری نظری مبتنی بر تحلیل مضمون و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. تحلیل مضمون داده‌ها به شناسایی سه عامل، 10 مؤلفه و 69 مضمون/شاخص پایه منجر شد. عامل «هدایت یادگیری کودک‌محور در نظام تلفیقی» شامل جهت‌گیری‌های یادگیری و چارچوب‌سازی محتوای برنامه درسی و در مجموع 16 مضمون پایه بود. عامل «توانمندسازی معلم ابتدایی در طراحی و هدایت برنامه‌ریزی درسی تلفیقی» چهار مؤلفه تنوع و تلفیق راهبردهای یاددهی–یادگیری، گروه‌بندی انعطاف‌پذیر یادگیرندگان، تحول نقش معلم و ارزشیابی یادگیری را با مجموع 31 مضمون پایه دربر گرفت. عامل «سازماندهی محیط‌ها و منابع برنامه‌ریزی درسی تلفیقی» نیز شامل تلفیق هدفمند منابع آموزشی، طراحی فعالیت‌های یادگیری، انعطاف‌پذیری زمان آموزش و بهره‌گیری انعطاف‌پذیر از فضاهای حضوری و مجازی با مجموع 22 مضمون پایه بود. یافته‌ها نشان می‌دهد برنامه‌ریزی درسی تلفیقی مؤثر در دوره ابتدایی مستلزم تلفیق هم‌زمان سیاست‌گذاری و طراحی محتوای کودک‌محور، توانمندسازی حرفه‌ای معلمان و سازماندهی انعطاف‌پذیر منابع، فعالیت‌ها، زمان و فضاهای یادگیری است؛ بنابراین، اجرای موفق این رویکرد نباید به افزودن ابزارهای مجازی به آموزش حضوری محدود شود، بلکه نیازمند بازطراحی منسجم عناصر برنامه درسی متناسب با ویژگی‌های رشدی دانش‌آموزان ابتدایی است.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/439/326