یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 اردیبهشت ماه 1404 1404 02 01 The Place of Picturebooks in the Philosophy for/with Children (P4wC) Program جایگاه کتاب‌های تصویری در برنامه فلسفه برای/با کودکان (P4wC) 1 29 FA محسن خلیلی قیدار گروه فلسفه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. سعید ناجی استادیار گروه فلسفه برای کودکان و نوجوانان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. Journal Article 1403 11 22 <p>This study aimed to examine the place, functions, and characteristics of picturebooks in Philosophy for/with Children (P4wC) and to explain their capacity to promote questioning, philosophical dialogue, reasoning, conceptualization, imagination, interpretation, and participation in a community of inquiry. This study was conducted as a systematic review with an analytical–interpretive approach. The study population comprised Persian and English scholarly sources addressing picturebooks, children’s literature, visual narratives, and their use in P4wC. The initial search identified 186 potentially relevant sources. After removing 47 duplicates and screening titles, abstracts, and full texts, 42 sources meeting the inclusion criteria were retained as the final sample. Data were collected using a researcher-developed extraction form and analyzed through qualitative thematic analysis using a combined inductive–deductive approach. Thematic analysis showed that the most prominent function of picturebooks was stimulating questioning and generating philosophical problems, identified in 36 sources (85.7%). Facilitating dialogue and the community of inquiry appeared in 34 sources (81.0%), developing reasoning and critical thinking in 31 sources (73.8%), strengthening philosophical conceptualization in 29 sources (69.0%), and promoting imagination and creative thinking in 27 sources (64.3%). Multilayered interpretation of text–image relationships was identified in 25 sources (59.5%), affective and caring dimensions in 24 sources (57.1%), and increased accessibility and participation in 21 sources (50.0%). The most important characteristics of philosophically productive picturebooks included open-ended problems, ambiguity and polysemy, conceptual richness, productive text–image interaction, and relevance to children’s lived experiences. Picturebooks should be regarded as a central pedagogical medium in P4wC because they provide an effective context for philosophical inquiry, collaborative dialogue, reasoning, interpretation, and collective meaning-making; their effectiveness depends on selecting open, multilayered works and using non-directive facilitation.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه، کارکردها و ویژگی‌های کتاب‌های تصویری در برنامه فلسفه برای/با کودکان و تبیین ظرفیت آنها در برانگیختن پرسشگری، گفت‌وگوی فلسفی، استدلال، مفهوم‌سازی، تخیل، تفسیر و مشارکت در اجتماع پژوهشی بود. پژوهش حاضر یک مرور نظام‌مند با رویکرد تحلیلی ـ تفسیری بود. جامعه پژوهش شامل منابع علمی فارسی و انگلیسی مرتبط با کتاب‌های تصویری، ادبیات کودک، روایت تصویری و کاربرد آنها در فلسفه برای/با کودکان بود. در جست‌وجوی اولیه 186 منبع شناسایی شد که پس از حذف 47 رکورد تکراری و غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل، 42 منبع واجد معیارهای ورود به‌عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از فرم محقق‌ساخته استخراج اطلاعات گردآوری و از طریق تحلیل مضمون کیفی با رویکرد تلفیقی استقرایی ـ قیاسی تحلیل شدند. تحلیل مضمون نشان داد که مهم‌ترین کارکرد کتاب‌های تصویری، برانگیختن پرسشگری و ایجاد مسئله فلسفی بود که در 36 منبع (85.7 درصد) مشاهده شد. تسهیل گفت‌وگو و اجتماع پژوهشی در 34 منبع (81.0 درصد)، پرورش استدلال و تفکر انتقادی در 31 منبع (73.8 درصد)، تقویت مفهوم‌سازی فلسفی در 29 منبع (69.0 درصد)، گسترش تخیل و تفکر خلاق در 27 منبع (64.3 درصد)، تفسیر چندلایه رابطه متن و تصویر در 25 منبع (59.5 درصد)، ابعاد عاطفی و تفکر مراقبتی در 24 منبع (57.1 درصد) و افزایش دسترس‌پذیری و مشارکت کودکان در 21 منبع (50.0 درصد) شناسایی شد. همچنین، مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب تصویری مناسب شامل برخورداری از مسئله باز، ابهام و چندمعنایی، ظرفیت مفهومی، رابطه مولد متن و تصویر و تناسب با تجربه زیسته کودک بود. کتاب‌های تصویری در برنامه P4wC نه ابزار جانبی، بلکه بستری مرکزی برای شکل‌گیری کاوش فلسفی، گفت‌وگو، استدلال، تفسیر و ساخت جمعی معنا هستند و اثربخشی آنها به انتخاب آثار باز، چندلایه و متناسب با تجربه کودکان و نیز تسهیلگری غیرتحمیلی وابسته است.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/430/324