یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 در دست انتشار 1406 02 01 Designing a Professional Development Process Model for School Principals in Bandar Abbas Using a Mixed-Methods Analytical Approach طراحی مدل فرآیند توسعه حرفه‌ای مدیران در مدارس شهرستان بندرعباس با رویکرد تحلیل ترکیبی 1 27 FA ابراهیم حاتمی گوربندی گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. سمیره عابدینی دانشیار گروه آموزش پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران. کلثوم نامی گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. Journal Article 1405 02 16 <p>This study aimed to design and validate a professional development process model for school principals in Bandar Abbas and to determine the dimensions and components contributing to its implementation. This applied study employed an exploratory sequential mixed-methods design integrating qualitative and quantitative phases. In the qualitative phase, 16 participants, including educational management faculty members from Hormozgan University and Islamic Azad University in Bandar Abbas as well as school principals, were purposively selected and interviewed using semi-structured interviews until theoretical saturation was achieved. The qualitative data were analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis approach. In the quantitative phase, the required sample was estimated at 240 participants using the Morgan table from the population of elementary, lower-secondary, and upper-secondary school principals in Bandar Abbas during the 2024–2025 academic year. Following questionnaire administration, 237 valid questionnaires obtained through stratified random sampling were included in the analysis. Data were collected using a researcher-developed 171-item questionnaire rated on a five-point Likert scale. Reliability was examined using Cronbach’s alpha and composite reliability, while convergent and discriminant validity were evaluated for the measurement model. Quantitative analyses were conducted using SPSS and SmartPLS through factor analysis and structural equation modeling. Inferential analyses demonstrated adequate sampling suitability for factor analysis (KMO=0.857; χ²=6968.888; df=2533; p&lt;0.001). Reliability analyses and assessments of convergent and discriminant validity supported the adequacy of the measurement model. The coefficient of determination was R²=0.811, indicating substantial explanatory power, and the hypothesized relationships among the model constructs were supported. The overall model demonstrated an acceptable-to-good fit, with χ²/df=1.62, RMSEA=0.06, RMR=0.023, NFI=0.91, NNFI=0.95, CFI=0.96, IFI=0.96, RFI=0.88, GFI=0.96, and AGFI=0.93. The proposed model demonstrated satisfactory validity, reliability, and model fit, indicating that school principals’ professional development should be addressed through an integrated multidimensional framework incorporating organizational, individual, and environmental factors. The model can therefore provide an evidence-based framework for educational policy-making, managerial training, professional capacity building, and the continuous development of school principals.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی مدل فرآیند توسعه حرفه‌ای مدیران مدارس شهرستان بندرعباس و تعیین ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر بر پیاده‌سازی آن انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی متوالی (کیفی–کمی) بود. در بخش کیفی، با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، 16 نفر از استادان مدیریت آموزشی دانشگاه‌های هرمزگان و آزاد اسلامی بندرعباس و مدیران مدارس تا دستیابی به اشباع نظری مورد مصاحبه نیمه‌ساختاریافته قرار گرفتند و داده‌ها با روش تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل شدند. در بخش کمی، از جامعه مدیران مدارس ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم شهرستان بندرعباس در سال تحصیلی 1404–1403، نمونه مورد نیاز بر اساس جدول مورگان 240 نفر تعیین شد و در نهایت داده‌های 237 پرسشنامه سالم، گردآوری‌شده به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، تحلیل شد. ابزار بخش کمی پرسشنامه محقق‌ساخته 171‌گویه‌ای با طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت بود. پایایی با آلفای کرونباخ و پایایی مرکب و روایی با شاخص‌های روایی همگرا و واگرا بررسی شد. تحلیل داده‌ها با SPSS و SmartPLS و با استفاده از تحلیل عاملی و مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج استنباطی نشان داد داده‌ها برای تحلیل عاملی از کفایت مطلوب برخوردار بودند (KMO=0.857؛ χ²=6968.888؛ df=2533؛ p&lt;0.001). نتایج بررسی پایایی، روایی همگرا و روایی واگرا، کفایت مدل اندازه‌گیری را تأیید کرد. ضریب تعیین مدل برابر با R²=0.811 بود و تمامی روابط پیش‌بینی‌شده میان سازه‌های مدل مورد حمایت قرار گرفتند. شاخص‌های برازش نیز برازش مناسب مدل را نشان دادند: χ²/df=1.62، RMSEA=0.06، RMR=0.023، NFI=0.91، NNFI=0.95، CFI=0.96، IFI=0.96، RFI=0.88، GFI=0.96 و AGFI=0.93. مدل تدوین‌شده از اعتبار و برازش مطلوبی برخوردار است و نشان می‌دهد توسعه حرفه‌ای مدیران مدارس باید در قالب رویکردی چندبعدی و یکپارچه، با توجه هم‌زمان به عوامل سازمانی، فردی و محیطی برنامه‌ریزی و اجرا شود؛ ازاین‌رو، مدل حاضر می‌تواند چارچوبی کاربردی برای سیاست‌گذاری، آموزش، توانمندسازی و ارتقای مستمر شایستگی‌های حرفه‌ای مدیران مدارس فراهم سازد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/415/303