یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 دی ماه 1404 1404 10 01 Identifying Implementation Gaps in the Processes of Executing Policies Related to Students' Rights in Schools شناسایی شکاف‌های اجرایی در فرآیندهای پیاده‌سازی سیاست‌های مرتبط با حقوق دانش‌آموزان در مدارس 1 24 FA فریبا اکبری دانشجوی دکتری، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران الهام کاویانی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران زهره سبزیان پور گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران فرانک موسوی گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Journal Article 1404 05 22 <p>This study aimed to identify and explain implementation gaps and the factors affecting the execution of policies related to students’ rights and the realization of the Student Rights Charter in schools in Kermanshah Province. This study employed a mixed-methods approach using a sequential exploratory design in which a qualitative phase was followed by a quantitative phase. In the qualitative phase, descriptive phenomenology was used, and 28 key stakeholders, including school principals, teachers, education experts, and students, were selected through purposive sampling. Data were collected through semi-structured interviews and examined using systematic content analysis. In the quantitative phase, data were obtained from 384 principals, teachers, and students in Kermanshah selected through stratified random sampling. A researcher-developed five-point Likert questionnaire was used for data collection. Face and content validity were assessed, and reliability was evaluated using Cronbach’s alpha. Inferential analyses included one-way analysis of variance, Tukey’s post-hoc test, multiple linear regression, and Pearson correlation analysis. One-way ANOVA revealed a statistically significant difference among principals, teachers, and students in their perceptions of the realization of students’ rights (F=12.45, p=.001). Tukey’s post-hoc analysis indicated that principals reported the highest level of rights realization, whereas students reported the lowest, demonstrating a substantial perceptual gap between administrative evaluations and students’ experiences. The multiple regression model explained 64% of the variance in the realization of students’ rights (R²=.64). Cultural-attitudinal barriers emerged as the strongest adverse predictor (β=.42, p=.001), followed by structural-policy barriers (β=.31, p=.001) and managerial-supervisory barriers (β=.21, p=.032). Resource and infrastructure barriers did not have a statistically significant predictive effect (β=.08, p=.261). Furthermore, cultural-attitudinal and managerial-supervisory barriers were positively and significantly correlated (r=.58). The findings indicate that implementation gaps in students’ rights are associated more strongly with authoritarian attitudes, controlling organizational structures, and inadequate supervisory mechanisms than with resource limitations. Transforming school organizational culture, shifting from controlling to facilitative management, empowering educational personnel, and establishing independent monitoring mechanisms may therefore facilitate more effective realization of students’ rights.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین شکاف‌های اجرایی و عوامل مؤثر بر پیاده‌سازی سیاست‌های مرتبط با حقوق دانش‌آموزان و تحقق منشور حقوق دانش‌آموزان در مدارس استان کرمانشاه انجام شد. این پژوهش با رویکرد آمیخته و طرح اکتشافی متوالی انجام شد؛ به‌گونه‌ای که ابتدا مرحله کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی و سپس مرحله کمی اجرا گردید. در بخش کیفی، ۲۸ نفر از ذی‌نفعان کلیدی شامل مدیران مدارس، معلمان، کارشناسان آموزش و پرورش و دانش‌آموزان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با تحلیل محتوای نظام‌مند بررسی شدند. در مرحله کمی، داده‌های ۳۸۴ مدیر، معلم و دانش‌آموز شهر کرمانشاه که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی انتخاب شده بودند، با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته پنج‌درجه‌ای لیکرت جمع‌آوری شد. روایی ابزار با روایی صوری و محتوایی و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ بررسی گردید. برای تحلیل استنباطی داده‌ها از تحلیل واریانس یک‌راهه، آزمون تعقیبی توکی، رگرسیون خطی چندگانه و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج تحلیل واریانس یک‌راهه نشان داد که میان مدیران، معلمان و دانش‌آموزان از نظر ادراک میزان تحقق حقوق دانش‌آموزان تفاوت معناداری وجود داشت (F=12.45, p=.001) و آزمون توکی نشان داد مدیران بیشترین و دانش‌آموزان کمترین میزان تحقق حقوق را گزارش کردند. مدل رگرسیون چندگانه ۶۴ درصد از واریانس تحقق حقوق دانش‌آموزان را تبیین کرد (R²=.64). موانع فرهنگی-نگرشی قوی‌ترین پیش‌بین نامطلوب تحقق حقوق بودند (β=.42, p=.001) و پس از آن موانع ساختاری-سیاستی (β=.31, p=.001) و مدیریتی-نظارتی (β=.21, p=.032) قرار گرفتند؛ درحالی‌که اثر موانع منابع و زیرساخت‌ها معنادار نبود (β=.08, p=.261). همچنین، بین موانع فرهنگی-نگرشی و مدیریتی-نظارتی رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (r=.58). یافته‌ها نشان می‌دهد که شکاف اجرایی حقوق دانش‌آموزان بیش از کمبود منابع، با نگرش‌های اقتدارگرایانه، ساختارهای کنترلی و ضعف نظام‌های نظارتی ارتباط دارد؛ بنابراین، تغییر فرهنگ سازمانی مدارس، گذار از مدیریت کنترلی به مدیریت تسهیل‌گر، توانمندسازی کارکنان و ایجاد سازوکارهای نظارتی مستقل می‌تواند زمینه تحقق مؤثرتر حقوق دانش‌آموزان را فراهم سازد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/410/299