یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 4 تیر ماه 1405 1405 04 01 Designing an Organizational Socialization Model for Public-Sector Employees in North Khorasan Province Using Grounded Theory طراحی الگوی جامعه‌پذیری کارکنان بخش دولتی در استان خراسان شمالی با استفاده از نظریه داده‌بنیاد 1 28 FA سعید بیچرانلو گروه مدیریت، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. حامد خراسانی طرقی گروه مدیریت، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. وحید میرزایی گروه مدیریت، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. Journal Article 1404 12 05 <p>This study aimed to develop a comprehensive, context-sensitive model of organizational socialization among public-sector employees in North Khorasan Province by identifying its central phenomenon, causal, contextual, and intervening conditions, strategies, and consequences. This applied, exploratory study employed a qualitative grounded theory design. Participants comprised academic experts in public administration and organizational behavior as well as managers of public-sector organizations in North Khorasan Province. Participants were initially recruited through purposive sampling, followed by theoretical sampling in accordance with grounded theory methodology. Data were collected through semi-structured interviews, with sampling continuing until theoretical saturation was achieved after 17 interviews. Interview data were analyzed according to the Strauss and Corbin approach using MAXQDA. Through open and axial coding and constant comparison of emerging concepts, the principal categories were identified and subsequently integrated into a paradigmatic model of public-sector employee socialization. The analysis identified the central phenomenon as the “gradual discovery of unwritten rules through informal learning,” characterized by a gradual adaptation process, learning through observation and experience, ambiguity and duality of organizational rules, and perceptual differences between managers and employees. Ineffective formal training, inconsistent and unstable management, absence of structured guidance, discrepancies between organizational discourse and practice, and centralized decision-making emerged as major causal conditions. Ethnic and kinship orientations, unfavorable attitudes toward non-local employees, cultural diversity, patriarchal culture, and geographical remoteness constituted important contextual conditions. Personality characteristics, local or non-local status, fear of making mistakes, value conflicts, and managerial behavior functioned as intervening conditions. Employees responded through active questioning, observation, support seeking, strategic silence, and learning local language and culture. Successful socialization resulted in operational autonomy and social acceptance, whereas unsuccessful socialization was associated with frustration, turnover intentions or departure, and reduced organizational productivity. Organizational socialization in North Khorasan’s public sector is predominantly an informal, gradual, and culturally embedded process rather than a systematically managed organizational practice. Establishing formal socialization programs, structured mentoring, transparent organizational rules, and intercultural training could reduce reliance on trial-and-error learning and enhance employee adjustment, retention, integration, and organizational effectiveness.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، طراحی الگویی بومی و جامع برای تبیین فرآیند جامعه‌پذیری کارکنان بخش دولتی در استان خراسان شمالی با شناسایی پدیده محوری، شرایط علی، زمینه‌ای و مداخله‌گر، راهبردها و پیامدهای آن بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت اکتشافی و با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان دانشگاهی حوزه‌های مدیریت دولتی و رفتار سازمانی و مدیران سازمان‌های دولتی استان خراسان شمالی بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و سپس نمونه‌گیری نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع نظری پس از 17 مصاحبه حاصل شد. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با استفاده از رویکرد اشتراوس و کوربین و نرم‌افزار MAXQDA تحلیل و از طریق فرایندهای کدگذاری باز و محوری، مفاهیم و مقوله‌های اصلی استخراج و در قالب الگوی پارادایمی سازمان‌دهی شدند. تحلیل داده‌ها نشان داد پدیده محوری جامعه‌پذیری کارکنان بخش دولتی در استان خراسان شمالی «کشف تدریجی قواعد نانوشته از طریق یادگیری غیررسمی» است که با ماهیت تدریجی فرایند، یادگیری مبتنی بر مشاهده و تجربه، ابهام و دوگانگی قواعد و تفاوت ادراکی میان مدیران و کارکنان مشخص می‌شود. ناکارآمدی آموزش رسمی، ناهماهنگی و بی‌ثباتی مدیریتی، فقدان ساختار راهنمایی، دوگانگی گفتار و عمل سازمانی و تمرکزگرایی، زمینه شکل‌گیری این پدیده را فراهم می‌کنند. همچنین، قومیت‌گرایی، غیربومی‌ستیزی، تنوع فرهنگی، فرهنگ مردسالارانه و دورافتادگی جغرافیایی، شرایط زمینه‌ای مؤثر را تشکیل می‌دهند. ویژگی‌های شخصیتی، بومی یا غیربومی بودن، ترس از اشتباه، تعارض ارزشی و نقش مدیر نیز به‌عنوان عوامل مداخله‌گر عمل می‌کنند. کارکنان برای سازگاری از راهبردهایی نظیر پرسشگری فعال، مشاهده، حمایت‌جویی، سکوت راهبردی و یادگیری فرهنگ و زبان محلی استفاده می‌کنند. موفقیت در این فرایند به استقلال عملیاتی و پذیرش اجتماعی و شکست آن به سرخوردگی، ترک خدمت و کاهش بهره‌وری منجر می‌شود. جامعه‌پذیری کارکنان بخش دولتی در خراسان شمالی بیش از آنکه متکی بر سازوکارهای رسمی سازمانی باشد، فرآیندی غیررسمی، تدریجی و وابسته به شبکه‌های ارتباطی و زمینه قومی ـ فرهنگی است؛</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/409/301