یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 در دست انتشار 1406 02 01 Validation of a Model for Enhancing Social Accountability in the Islamic Azad University of Tehran اعتباریابی مدل ارتقای پاسخگویی اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهر تهران 1 30 FA پروین قشلاقی دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مقصود فراستخواه استاد گروه برنامه‌ریزی آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران، ایران. کامران محمدخانی گروه علوم تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1405 02 22 <p>This study aimed to validate a model for enhancing social accountability in the Islamic Azad University of Tehran. This applied quantitative study employed a descriptive-survey and correlational design based on structural equation modeling. The statistical population consisted of faculty members of the Islamic Azad University in Tehran, who were selected through multistage cluster random sampling. Data were collected using a social accountability questionnaire assessing six major constructs: causal conditions, the central phenomenon, contextual conditions, intervening conditions, strategies, and outcomes. Content and construct validity were examined, while reliability was assessed using Cronbach’s alpha and composite reliability. Data were analyzed using Pearson correlation, confirmatory factor analysis, structural equation modeling, and one-sample t tests. The results showed that causal conditions significantly predicted the central phenomenon. University governance structure and value-oriented policymaking had significant path coefficients of 0.648 and 0.661, respectively. The central phenomenon significantly affected strategies with a path coefficient of 0.693. Intervening conditions and contextual conditions significantly predicted strategies with coefficients of 0.731 and 0.713, respectively. The strongest structural relationship was observed between strategies and outcomes, with a path coefficient of 0.762. The model explained 65.2% of the variance in the central phenomenon, 66.1% of the variance in strategies, and 58.0% of the variance in outcomes. Overall model fit indices were satisfactory, including GOF = 0.537, Q² = 0.239, and NFI = 0.975. Both internal and external validity of the model were also statistically confirmed. The findings indicate that enhancing university social accountability requires systematic interaction among governance structures, value-oriented policymaking, organizational capacities, contextual conditions, and implementation strategies. The validated model can provide a useful framework for planning, evaluating, and improving social accountability within the Islamic Azad University of Tehran.</p> <p>هدف پژوهش حاضر اعتباریابی مدل ارتقای پاسخگویی اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهر تهران بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کمی و از نوع توصیفی ـ پیمایشی و همبستگی بود که با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی شهر تهران بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه پاسخگویی اجتماعی دانشگاه بود که شش سازه اصلی شامل شرایط علی، پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها را اندازه‌گیری می‌کرد. روایی ابزار از طریق روایی محتوایی و سازه و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بررسی شد. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تأییدی، مدل‌سازی معادلات ساختاری و آزمون تی تک‌نمونه‌ای تحلیل شدند. نتایج نشان داد شرایط علی با پدیده محوری رابطه مثبت و معناداری داشتند و ساختار حکمرانی دانشگاهی و سیاست‌گذاری و رویکرد ارزش‌محور به‌ترتیب با ضرایب مسیر 0.648 و 0.661 پدیده محوری را پیش‌بینی کردند. پدیده محوری نیز با ضریب مسیر 0.693 بر راهبردها اثر معناداری داشت. شرایط مداخله‌گر با ضریب 0.731 و شرایط زمینه‌ای با ضریب 0.713 به‌طور معناداری راهبردها را پیش‌بینی کردند. قوی‌ترین رابطه مربوط به اثر راهبردها بر پیامدها با ضریب مسیر 0.762 بود. مدل توانست 65.2 درصد از واریانس پدیده محوری، 66.1 درصد از واریانس راهبردها و 58 درصد از واریانس پیامدها را تبیین کند. شاخص‌های برازش کلی مدل شامل GOF برابر با 0.537، Q² برابر با 0.239 و NFI برابر با 0.975 بود که از برازش مطلوب مدل حمایت کرد. اعتبار درونی و بیرونی مدل نیز به‌طور معناداری تأیید شد. یافته‌ها نشان داد ارتقای پاسخگویی اجتماعی دانشگاه نیازمند تعامل نظام‌مند میان حکمرانی دانشگاهی، سیاست‌گذاری ارزش‌محور، ظرفیت‌های سازمانی، شرایط زمینه‌ای و راهبردهای اجرایی است و مدل ارائه‌شده می‌تواند چارچوبی معتبر برای برنامه‌ریزی، ارزیابی و بهبود پاسخگویی اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی شهر تهران فراهم کند.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/403/298