یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 در دست انتشار 1405 12 01 Explaining and Validating the Components of Strategic Public Relations Planning and Crisis Communication in the National Iranian Gas Company تبیین و اعتبارسنجی مؤلفه‌های برنامه‌ریزی استراتژیک روابط عمومی و ارتباطات بحران در شرکت ملی گاز ایران 1 32 FA فرهاد یوسفی گروه مدیریت، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران مهران صمدی گروه ارتباطات، واحد تبریز،دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران ماندانا صنیعی گروه علوم ارتباطات، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1405 01 29 <p>This study aimed to explain and validate the components of strategic public relations planning and crisis communication in the National Iranian Gas Company. This applied study employed an exploratory sequential mixed-methods design. In the qualitative phase, 18 university faculty members, senior public relations and organizational communication managers, and crisis management, safety, and passive-defense experts were selected through purposive sampling. Data were collected using semi-structured interviews and analyzed through thematic analysis. In the quantitative phase, the population consisted of managers, heads, and experts employed in relevant units of the National Iranian Gas Company and its subsidiaries. A total of 240 participants were selected using proportional stratified sampling. Data were collected through a 60-item researcher-developed questionnaire. Exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, Cronbach’s alpha, composite reliability, convergent validity, and the Friedman test were performed using SPSS 27 and AMOS 26. The qualitative analysis yielded 230 final codes, 48 subthemes, and 12 main components. The Kaiser–Meyer–Olkin value was 0.936, and Bartlett’s test of sphericity was statistically significant. Exploratory factor analysis confirmed a 12-factor structure that explained 74.45% of the total variance, with factor loadings ranging from 0.59 to 0.87. The second-order measurement model demonstrated satisfactory fit, with χ²/df=1.21, CFI=0.96, TLI=0.95, RMSEA=0.030, and SRMR=0.041. Cronbach’s alpha coefficients ranged from 0.84 to 0.92, while the total-scale coefficient was 0.96. The Friedman test indicated statistically significant differences among the component rankings, with organizational message and narrative management receiving the highest rank. The validated model demonstrated that strategic public relations planning and crisis communication constitute an integrated multidimensional construct. The framework can provide a valid basis for policymaking, communication preparedness, interdepartmental coordination, message management, misinformation control, trust restoration, and communication performance evaluation within the National Iranian Gas Company.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، تبیین و اعتبارسنجی مؤلفه‌های برنامه‌ریزی استراتژیک روابط عمومی و ارتباطات بحران در شرکت ملی گاز ایران بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، آمیخته اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، 18 نفر از اعضای هیئت علمی، مدیران و کارشناسان ارشد روابط عمومی، ارتباطات سازمانی، مدیریت بحران، ایمنی و پدافند غیرعامل با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل مدیران، رؤسا و کارشناسان واحدهای مرتبط در شرکت ملی گاز ایران و شرکت‌های تابعه بود که 240 نفر با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق‌ساخته 60 گویه‌ای بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی، آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، روایی همگرا و آزمون فریدمن در نرم‌افزارهای SPSS نسخه 27 و AMOS نسخه 26 انجام شد. تحلیل کیفی به استخراج 230 کد نهایی، 48 مضمون فرعی و 12 مؤلفه اصلی منجر شد. مقدار شاخص کایزر–مایر–اولکین برابر با 0.936 و آزمون کرویت بارتلت معنادار بود. تحلیل عاملی اکتشافی ساختار 12 عاملی را تأیید کرد که در مجموع 74.45 درصد واریانس را تبیین نمود. بارهای عاملی بین 0.59 تا 0.87 قرار داشتند. مدل مرتبه دوم از برازش مطلوب برخوردار بود؛ به‌طوری‌که نسبت کای‌دو به درجه آزادی 1.21، شاخص برازش تطبیقی 0.96، شاخص تاکر–لوئیس 0.95، ریشه میانگین مربعات خطای برآورد 0.030 و ریشه میانگین مربعات باقیمانده استانداردشده 0.041 به دست آمد. ضرایب آلفای کرونباخ مؤلفه‌ها بین 0.84 تا 0.92 و ضریب کل ابزار 0.96 بود. آزمون فریدمن تفاوت معناداری میان رتبه مؤلفه‌ها نشان داد و مدیریت پیام و روایت سازمانی بالاترین رتبه را کسب کرد. الگوی نهایی نشان داد که برنامه‌ریزی استراتژیک روابط عمومی و ارتباطات بحران، سازه‌ای چندبعدی و یکپارچه است و می‌تواند مبنایی معتبر برای سیاست‌گذاری، آمادگی ارتباطی، هماهنگی سازمانی، مدیریت پیام، کنترل شایعات، بازسازی اعتماد و ارزیابی عملکرد ارتباطی در شرکت ملی گاز ایران باشد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/400/297