یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 2 پیاپی 6 1403 12 01 Using a Curriculum Model to Enhance Friendship-Making Skills in Elementary Education استفاده از الگوی درسی برای ارتقای مهارت‌های دوست‌یابی در دوره ابتدایی 1 23 FA اسماعیل حاجی پور دانشجوی دکتری، گروه برنامه ریزی درسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران علی اصغر ماشینچی. گروه علوم تربيتي، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران عباس قلتاش گروه مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران Journal Article 1403 08 07 <p>This study aimed to design and validate a personalized curriculum model based on the art of friendship-making to enhance elementary students’ social and communication skills. This applied qualitative study was conducted using a descriptive-survey approach. The research population consisted of experts in curriculum planning, educational sciences, and elementary education, who were selected through purposive sampling. A total of 15 experts participated in the interview and validation phases. Data were collected through the analysis of upstream educational documents and semi-structured interviews. The interviews were conducted in an exploratory and progressive manner, and after each interview, the extracted data were analyzed through the constant comparative method. Grounded theory coding procedures, including open, axial, and selective coding, were used to identify categories and develop the final curriculum model. The trustworthiness of the qualitative process was assessed through credibility, transferability, confirmability, and dependability criteria. Interview reliability was also confirmed by comparing two parallel interviews with selected respondents. The inferential findings derived from coding indicated that the proposed friendship-making curriculum model was organized around several core categories: identifying and reducing barriers to friendship-making, such as shyness, fear, anxiety, and poor regulation of negative emotions; strengthening positive personal and interpersonal characteristics, including self-esteem, empathy, tolerance of failure, forgiveness, apology, and acceptance of others’ mistakes; teaching effective conversation, communication, expression of thoughts and feelings, creativity, analysis, and sharing of interests; assessing children’s psychological characteristics and referring children with fear, anxiety, anger, or depressive symptoms to school counselors; and using group games, educational cartoons, and films as key tools for forming friendship groups. The final model included curriculum objectives, content, learning activity characteristics, implementation considerations, and evaluation procedures. Expert validation indicated that the proposed curriculum had desirable acceptability, with a mean validation score of 4.24 out of 5. Friendship-making education in elementary schools should move beyond textbook-based instruction and be implemented as a play-based, psychological, participatory, and learner-centered curriculum. A weekly two-hour class led, where possible, by teachers familiar with child psychology may help reduce children’s social isolation, strengthen interpersonal interaction, and improve communication skills during the early years of schooling.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی شخصی‌شده مبتنی بر هنر دوست‌یابی برای ارتقای مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی دانش‌آموزان دوره ابتدایی بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت داده‌ها، کیفی بود و با رویکرد توصیفی ـ پیمایشی انجام شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان برنامه‌ریزی درسی، علوم تربیتی و آموزش ابتدایی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. در مجموع، 15 نفر از خبرگان در فرایند مصاحبه و اعتبارسنجی الگو مشارکت داشتند. داده‌ها از طریق مطالعه اسناد بالادستی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. مصاحبه‌ها به‌صورت اکتشافی و تدریجی انجام گرفت و پس از هر مصاحبه، داده‌ها با روش مقایسه مداوم تحلیل شدند. برای تحلیل داده‌ها از کدگذاری نظریه داده‌بنیاد شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. اعتبار کیفی پژوهش بر اساس معیارهای قابلیت اعتبار، قابلیت انتقال، قابلیت تأیید و اطمینان‌پذیری بررسی شد و پایایی مصاحبه‌ها نیز از طریق مقایسه دو مصاحبه موازی تأیید گردید. یافته‌های حاصل از کدگذاری نشان داد که الگوی برنامه درسی هنر دوست‌یابی بر چند مقوله محوری استوار است: شناخت و کاهش موانع دوست‌یابی مانند خجالت، ترس، اضطراب و کنترل‌نشدن هیجان‌های منفی؛ تقویت ویژگی‌های مثبت مانند عزت‌نفس، همدلی، تحمل شکست، بخشش، عذرخواهی و پذیرش اشتباهات دیگران؛ آموزش مهارت‌های گفت‌وگو، مکالمه، بیان افکار و احساسات، خلاقیت، تحلیل و اشتراک‌گذاری علاقه‌مندی‌ها؛ توجه به ویژگی‌های روان‌شناختی کودکان و ارجاع موارد نیازمند حمایت به مشاور مدرسه؛ و استفاده از بازی‌های گروهی، فیلم‌ها و کارتون‌های آموزشی برای شکل‌دهی گروه‌های دوستی. الگوی نهایی شامل اهداف، محتوا، ویژگی فعالیت‌های یادگیری، ملاحظات اجرایی و ارزشیابی بود. اعتبارسنجی خبرگان نشان داد که الگوی پیشنهادی با میانگین 4.24 از 5 از مقبولیت مطلوب برخوردار است. آموزش هنر دوست‌یابی در دوره ابتدایی باید فراتر از انتقال محتوای درسی و در قالب برنامه‌ای بازی‌محور، روان‌شناختی، مشارکتی و دانش‌آموزمحور طراحی شود. اجرای یک زنگ دو ساعته هفتگی با هدایت معلمان آشنا به روان‌شناسی کودک می‌تواند زمینه تقویت تعامل اجتماعی، کاهش انزوای کودکان و ارتقای مهارت‌های ارتباطی آنان را فراهم سازد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/377/289