یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 در دست انتشار 1407 02 01 Modeling Employment in Sistan and Baluchestan Province Using a System Dynamics Approach مدل‌سازی اشتغال استان سیستان و بلوچستان با استفاده از رویکرد پویایی‌شناسی سیستم 1 27 FA محمدعلی عرب گروه مهندسی صنایع، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. محبعلی رهدار دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. مجید وزیری سرشک گروه مهندسی صنایع، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. مهدی کرباسیان استاد تمام، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، اصفهان، ایران. Journal Article 1404/12/10 <p>This study aimed to develop and validate a system dynamics framework for analyzing, simulating, and scenario-testing the employment problem in Sistan and Baluchestan Province. This applied study used a descriptive simulation-based design. Data were collected through library research, statistical documents, interviews, and expert consultation with eight specialists selected through snowball sampling. The model was structured around two main subsystems: population and the labor market. The variables included total population, births, deaths, migration, labor force, public-sector employment, private-sector employment, liquidity, income, investment, and government expenditure. Causal-loop diagrams and stock-flow diagrams were developed, structurally validated, and simulated in Vensim to examine future employment-related scenarios. The simulation outputs indicated that increasing government facilities and budget produced a strong and persistent rise in labor demand, with the shock effect remaining in the system until the end of the simulation horizon. Increasing public expenditures also raised labor demand, but the effect was weaker and more gradual. Increasing the private sector’s contribution enhanced labor demand, although it only slightly reduced the accumulated stock of specialized labor. Growth in social liquidity showed the strongest positive effect on demand for specialized labor. Conversely, increases in income or labor productivity had an inverse effect on labor demand and produced only a minor increase in the active specialized labor force. The system dynamics approach demonstrated that employment in Sistan and Baluchestan is shaped by feedback interactions among demographic change, investment, liquidity, government policy, and private-sector capacity. Therefore, effective employment policy should combine targeted financial facilities, productive investment, liquidity management, private-sector strengthening, and demographic vulnerability control.</p> <p>هدف پژوهش حاضر توسعه و اعتبارسنجی یک چارچوب پویایی‌شناسی سیستم برای تحلیل، شبیه‌سازی و سناریونگاری مسئله اشتغال در استان سیستان و بلوچستان بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، توصیفی ـ شبیه‌سازی بود. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، اسناد آماری، مصاحبه و نظرخواهی از ۸ خبره منتخب به روش گلوله‌برفی گردآوری شد. مدل با دو زیرسیستم اصلی جمعیت و بازار اشتغال طراحی شد و متغیرهایی مانند جمعیت کل، زاد و ولد، مرگ‌ومیر، مهاجرت، نیروی کار، استخدام دولتی و خصوصی، نقدینگی، درآمد و سرمایه‌گذاری وارد مدل شدند. برای ترسیم نمودارهای علی ـ معلولی و جریان، اعتبارسنجی ساختاری و اجرای سناریوها از نرم‌افزار Vensim استفاده شد. نتایج شبیه‌سازی نشان داد افزایش تسهیلات و بودجه دولت، تقاضای نیروی کار را به‌طور شدید و پایدار افزایش می‌دهد و اثر شوک تا پایان دوره باقی می‌ماند. افزایش هزینه‌های عمومی نیز تقاضای نیروی کار را افزایش داد، اما اثر آن محدودتر و ملایم‌تر بود. افزایش سهم آورده بخش خصوصی موجب رشد تقاضای نیروی کار شد، ولی کاهش اندکی در نیروی کار متخصص انباشته ایجاد کرد. افزایش نقدینگی جامعه بیشترین اثر افزایشی را بر تقاضای نیروی کار متخصص نشان داد. در مقابل، افزایش درآمد یا بهره‌وری نیروی کار اثر معکوس بر تقاضای نیروی کار داشت و تنها افزایش ناچیزی در نیروی کار متخصص فعال مشاهده شد. رویکرد پویایی‌شناسی سیستم نشان داد که مسئله اشتغال در سیستان و بلوچستان حاصل تعامل هم‌زمان جمعیت، سرمایه‌گذاری، نقدینگی، سیاست‌های دولتی و ظرفیت بخش خصوصی است؛ بنابراین، سیاست‌گذاری اشتغال باید بر ترکیب هدفمند تسهیلات، سرمایه‌گذاری مولد، مدیریت نقدینگی، توسعه بخش خصوصی و کنترل آسیب‌پذیری‌های جمعیتی متمرکز شود.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/358/267