یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 در دست انتشار 1405 10 01 Curriculum Objectives of Artificial Intelligence in Iran’s Primary Education System اهداف برنامه درسی هوش مصنوعی در دوره ابتدایی آموزش و پرورش ایران 1 17 FA الناز مظاهری فروشانی دانشجوی دکتری، گروه برنامه ریزی درسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران زهره سعادتمند گروه علوم تربیتی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران مصطفی قادری دانشیار، گروه مطالعات برنامه درسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Journal Article 1404/11/27 <p>The purpose of this study was to identify, explain, and validate the objectives of the artificial intelligence curriculum in the primary education system of the Islamic Republic of Iran. This applied qualitative study employed Classical Grounded Theory and the Delphi technique. The research population consisted of experts in curriculum planning, virtual education, and information and communication technology during the 2024–2025 academic year. Participants were selected through purposive sampling, and data collection continued until theoretical saturation was achieved, resulting in the participation of 25 experts. Data were gathered through in-depth semi-structured interviews and analyzed using open, axial, and selective coding procedures. To ensure trustworthiness and validity, the extracted concepts were reviewed by participants, and the identified dimensions were further validated using the Content Validity Ratio (CVR) and Content Validity Index (CVI). The inferential findings revealed that the objectives of the artificial intelligence curriculum in primary education can be categorized into six major dimensions: philosophical and value-based objectives, cognitive objectives, skill-based objectives, affective and attitudinal objectives, educational and social objectives, and educational technology objectives. Validation results confirmed the adequacy of all identified dimensions, with CVR values ranging from 0.60 to 0.87 and CVI values ranging from 0.80 to 0.93. These findings indicate that AI education at the primary level should extend beyond technical knowledge and encompass ethical, cognitive, social, and technological development in an integrated manner. The study concludes that an artificial intelligence curriculum for primary education should be designed based on a comprehensive, balanced, and educationally oriented framework. Simultaneous attention to philosophical, value-based, cognitive, skill-oriented, attitudinal, social, and technological dimensions can contribute to the development of creative, responsible, informed, and future-ready students. The findings further emphasize the need for localized curriculum frameworks, appropriate educational content, teacher professional development, and adequate infrastructure to facilitate the effective integration of AI education into the national education system.</p> <p>هدف این پژوهش شناسایی، تبیین و اعتباریابی اهداف برنامه درسی هوش مصنوعی در دوره ابتدایی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود و با بهره‌گیری از نظریه داده‌بنیاد کلاسیک و تکنیک دلفی انجام شد. جامعه پژوهش را متخصصان حوزه برنامه‌ریزی درسی، آموزش‌های مجازی و فناوری اطلاعات و ارتباطات در سال تحصیلی 1403–1404 تشکیل دادند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت که در نهایت 25 نفر از خبرگان در مطالعه مشارکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با استفاده از مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. به‌منظور تأمین روایی و اعتبار یافته‌ها، نتایج استخراج‌شده در اختیار مشارکت‌کنندگان قرار گرفت و همچنین از شاخص‌های CVR و CVI برای اعتباریابی ابعاد شناسایی‌شده استفاده شد. یافته‌های استنباطی نشان داد که اهداف برنامه درسی هوش مصنوعی در دوره ابتدایی در شش بعد اصلی شامل اهداف فلسفی و ارزشی، اهداف شناختی، اهداف مهارتی، اهداف عاطفی و نگرشی، اهداف تربیتی و اجتماعی و اهداف فناوری آموزشی سازمان می‌یابد. نتایج اعتبارسنجی نیز تأییدکننده کفایت تمامی ابعاد شناسایی‌شده بود؛ به‌طوری‌که مقادیر CVR بین 0.60 تا 0.87 و مقادیر CVI بین 0.80 تا 0.93 قرار داشت و همه ابعاد مورد تأیید خبرگان واقع شدند. این یافته‌ها نشان داد که آموزش هوش مصنوعی در دوره ابتدایی باید فراتر از انتقال دانش فنی بوده و ابعاد شناختی، اخلاقی، اجتماعی و فناورانه را به‌صورت یکپارچه پوشش دهد. نتایج پژوهش نشان داد که برنامه درسی هوش مصنوعی در دوره ابتدایی باید بر مبنای رویکردی جامع، متوازن و تربیت‌محور طراحی شود. توجه همزمان به ابعاد فلسفی، ارزشی، شناختی، مهارتی، نگرشی، اجتماعی و فناورانه می‌تواند زمینه‌ساز تربیت دانش‌آموزانی خلاق، مسئولیت‌پذیر، آگاه و توانمند در مواجهه با تحولات آینده فناوری باشد. همچنین یافته‌ها بر ضرورت تدوین چارچوب‌های بومی، تولید محتوای آموزشی مناسب، توانمندسازی معلمان و توسعه زیرساخت‌های لازم برای استقرار مؤثر آموزش هوش مصنوعی در نظام آموزش و پرورش کشور تأکید دارد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/347/239