یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 در دست انتشار 1406 08 01 Designing an Explanatory Model of Organizational Shirking in Insurance Organizations طراحی الگوی تبیین طفره‌روی سازمانی در سازمان‌های بیمه‌گر 1 35 FA تروسکه محمودنژاد گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاە آزاد اسلامی، سنندج ایران سلیمان احمدزاده گروه مدیریت، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران جلیل سحابی گروه علوم اجتماعی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران منصور ایراندوست گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج ایران Journal Article 1404/11/13 <p>The present study aimed to explain and validate a conceptual model of organizational shirking in the Iranian insurance industry by identifying the underlying conditions, processes, strategies, and consequences of this phenomenon. This applied study employed a mixed-method exploratory sequential design. In the qualitative phase, data were collected through 15 semi-structured interviews with insurance industry experts, senior managers, and human resource specialists. The data were analyzed using grounded theory through open, axial, and selective coding procedures. In the quantitative phase, a researcher-made questionnaire was developed based on the qualitative findings and administered to 340 employees and managers of insurance companies selected through stratified random sampling. Data analysis was conducted using structural equation modeling (SEM) with LISREL software. The validity and reliability of the instrument were confirmed through confirmatory factor analysis, Cronbach’s alpha, composite reliability, convergent validity, and discriminant validity indices. Qualitative findings revealed that organizational shirking in the insurance sector functions as a defensive institutional mechanism emerging from the interaction of causal, contextual, and intervening conditions. Major causal conditions included accountability pressure without fair evaluation systems, weak feedback mechanisms, and job-preservation logic. One-sample t-test results indicated that all model constructs were significantly above the theoretical mean, with strategies and causal conditions showing the highest averages. Structural equation modeling demonstrated that causal conditions (0.41), contextual conditions (0.37), and intervening conditions (0.34) had significant positive effects on organizational shirking. Furthermore, organizational strategies significantly influenced both organizational shirking and its consequences, while goodness-of-fit indices confirmed the adequacy of the proposed model. The findings indicated that organizational shirking in the insurance industry is a structural, self-reproducing, and bureaucratically rationalized phenomenon sustained through formal language, symbolic documentation, and diffusion of responsibility. The continuation of this phenomenon leads to erosion of organizational trust, spread of silence culture, decline in creativity, and reduction of institutional legitimacy. Therefore, reforming performance evaluation systems, strengthening accountability transparency, enhancing organizational trust, and redesigning managerial mechanisms are essential for reducing organizational shirking and improving efficiency in the insurance sector.</p> <p>هدف این پژوهش، تبیین و اعتبارسنجی الگوی مفهومی طفره‌روی سازمانی در صنعت بیمه ایران و شناسایی شرایط، فرایندها، راهبردها و پیامدهای این پدیده در بستر سازمانی بومی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش‌شناسی، آمیخته با طرح اکتشافی توالی‌دار بود. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مدیران، کارشناسان منابع انسانی و خبرگان صنعت بیمه گردآوری شد و تحلیل داده‌ها با روش نظریه داده‌بنیاد و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. در مرحله کمی، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته مبتنی بر یافته‌های کیفی تدوین شد و در میان ۳۴۰ نفر از کارکنان و مدیران شرکت‌های بیمه که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شده بودند، توزیع گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار LISREL انجام شد و روایی و پایایی ابزار از طریق تحلیل عاملی تأییدی، پایایی ترکیبی، آلفای کرونباخ و شاخص‌های روایی همگرا و واگرا مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌های کیفی نشان داد طفره‌روی سازمانی در صنعت بیمه یک سازوکار دفاعی ـ نهادی است که در تعامل میان شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر شکل می‌گیرد. مهم‌ترین شرایط علّی شامل فشار پاسخ‌گویی بدون ارزیابی منصفانه، ضعف نظام بازخورد و منطق حفظ موقعیت شغلی بود. نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای نشان داد تمامی سازه‌های مدل در سطحی بالاتر از میانگین نظری قرار دارند و بیشترین میانگین مربوط به راهبردها و شرایط علّی بود. همچنین نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد شرایط علّی (41/0)، شرایط زمینه‌ای (37/0) و شرایط مداخله‌گر (34/0) تأثیر مثبت و معناداری بر طفره‌روی سازمانی دارند. افزون بر این، راهبردهای سازمانی تأثیر معناداری بر طفره‌روی سازمانی و پیامدهای آن داشتند و شاخص‌های برازش مدل، برازش مطلوب الگوی پیشنهادی را تأیید کردند. نتایج پژوهش نشان داد طفره‌روی سازمانی در صنعت بیمه پدیده‌ای ساختاری، بازتولیدشونده و مبتنی بر عقلانیت دفاعی بوروکراتیک است که از طریق زبان رسمی، مستندسازی صوری و توزیع مسئولیت بازتولید می‌شود. استمرار این پدیده موجب فرسایش اعتماد سازمانی، گسترش فرهنگ سکوت، کاهش خلاقیت و افت مشروعیت نهادی می‌گردد. بنابراین اصلاح نظام ارزیابی عملکرد، شفاف‌سازی پاسخ‌گویی، تقویت اعتماد سازمانی و بازنگری در سازوکارهای مدیریتی می‌تواند نقش مهمی در کاهش طفره‌روی سازمانی و ارتقای کارآمدی صنعت بیمه ایفا کند.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/306/222