یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 4 تیر ماه 1405 1405 04 01 Designing a Mentoring Model for Educational School Principals (Case Study: Schools in District 4 of Mashhad) طراحی الگوی منتورینگ برای مدیران مدارس آموزشی (مطالعه موردی: مدارس ناحیه 4 شهر مشهد) 1 22 FA داود سراج دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی،نیشابور، ایران علی معقول گروه مدیریت آموزشی ، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران مسلم چرابین گروه مدیریت آموزشی، واحد نیشابور ، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران محمد کریمی گروه مدیریت آموزشی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران Journal Article 1404/12/09 <p>The present study aimed to design a mentoring model for educational school principals in District 4 of Mashhad and identify the factors influencing the enhancement of their educational leadership. This study was applied in purpose and employed an exploratory mixed-method design consisting of qualitative and quantitative phases. In the qualitative phase, thematic analysis and semi-structured interviews with educational leadership experts were conducted to identify the dimensions and components of mentoring. Participants were selected through purposive and snowball sampling until theoretical saturation was achieved. In the quantitative phase, a researcher-made questionnaire based on qualitative findings was administered among secondary school principals in District 4 of Mashhad. The sample size was determined as 350 participants using Cochran’s formula. Data were analyzed using Shannon entropy weighting, TOPSIS, confirmatory factor analysis, structural equation modeling and descriptive and inferential statistics through SPSS, Smart PLS, and MAXQDA software. The findings revealed problem-solving skills, spiritual intelligence, and optimism demonstrated the strongest path coefficients in the final model, with coefficients of 1.12, 0.97, and 0.53, respectively. Structural equation modeling results further showed that creativity, self-confidence, self-awareness, self-efficacy, and communication skills were not significant in the final model and were therefore removed. Model fit indices confirmed the acceptable reliability and validity of the final mentoring model. The findings demonstrated that mentoring can serve as an effective mechanism for the professional development of school principals and the enhancement of educational leadership. Furthermore, problem-solving skills, spiritual intelligence, and optimism were identified as the most influential factors contributing to the effectiveness of mentoring processes and improving managerial performance within educational systems.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی منتورینگ برای مدیران مدارس آموزشی ناحیه 4 شهر مشهد و شناسایی عوامل مؤثر بر ارتقای سطح رهبری آموزشی آنان بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی بود که در دو بخش کیفی و کمی انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه مدیریت آموزشی، ابعاد و مؤلفه‌های منتورینگ شناسایی گردید. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در بخش کمی، پرسشنامه محقق‌ساخته بر اساس یافته‌های کیفی طراحی و در میان مدیران مدارس متوسطه ناحیه 4 شهر مشهد اجرا شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 350 نفر تعیین گردید. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های آنتروپی شانون، تاپسیس، تحلیل عاملی تأییدی، مدل‌سازی معادلات ساختاری، آزمون‌های توصیفی و استنباطی در نرم‌افزارهای SPSS، Smart PLS و MAXQDA استفاده شد. نتایج نشان داد هارت حل مسئله، هوش معنوی و خوش‌بینی دارای بیشترین ضرایب مسیر در مدل نهایی بودند و به‌ترتیب با ضرایب 1.12، 0.97 و 0.53 بیشترین تأثیر را بر منتورینگ مدیران مدارس داشتند. یافته‌های مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که متغیرهای خلاقیت، اعتمادبه‌نفس، خودآگاهی، خودکارآمدی و مهارت ارتباطی در مدل نهایی معنادار نبودند و حذف شدند. شاخص‌های برازش مدل نیز بیانگر مطلوب بودن پایایی و روایی الگوی نهایی پژوهش بود. نتایج پژوهش نشان داد که منتورینگ می‌تواند به‌عنوان سازوکاری مؤثر برای توسعه حرفه‌ای مدیران مدارس و ارتقای رهبری آموزشی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین مشخص شد که مهارت حل مسئله، هوش معنوی و خوش‌بینی مهم‌ترین عوامل اثرگذار در موفقیت فرایند منتورینگ مدیران مدارس هستند و می‌توانند در بهبود عملکرد مدیریتی و کیفیت نظام آموزشی نقش کلیدی ایفا کنند.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/305/196