یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 4 تیر ماه 1405 1405 04 01 Evaluating the Position of Tehran Urban Management within the Macro-Political and Administrative Structure ارزیابی جایگاه مدیریت شهری تهران در ساختار کلان سیاسی و مدیریتی 1 16 FA فرید علی یار دکتری، گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/10/28 <p>This study aimed to evaluate the structural and functional position of Tehran’s urban management within Iran’s macro-political and administrative system and to identify its principal strengths and deficiencies. This applied and analytical study employed a mixed qualitative–quantitative design. The study population consisted of urban planning and urban management specialists, academics, municipal administrators, and experts from organizations involved in governing Tehran. Using non-probability snowball sampling, 75 participants were recruited. Qualitative data were collected through a review of documents, scholarly literature, articles, and theses, from which the initial assessment criteria were derived. Quantitative data were subsequently obtained using a closed-ended questionnaire administered through a three-round Delphi panel. Following expert review and refinement, 20 criteria were retained under eight indicators: decentralization, participation, rule of law, transparency and accountability, efficiency and effectiveness, consensus orientation, responsibility, and justice and equity. Data were analyzed using means, standard deviations, and coefficients of variation. Expert consensus indicated that Tehran’s urban management occupied an unfavorable structural and functional position. Of the 20 assessed criteria, 12 obtained scores below the theoretical midpoint of three, whereas only eight received scores above this threshold. Structurally, the influence of macro-level economic and social planning policies on the municipality received the highest evaluation. However, decentralization, administrative integration, interorganizational cooperation, the establishment of new municipal revenue sources, and governmental transparency were rated unfavorably. Functionally, staff responsibility based on a precise division of duties received the highest score. Conversely, the delegation of planning and policymaking authority to local managers and civil society, institutional adaptability, staff training, and citizen participation were assessed as inadequate. Improving Tehran’s urban management requires a transition from a centralized and fragmented structure toward an integrated, multilevel, and participatory governance system. This transition should include greater authority for local institutions, stronger interorganizational coordination, sustainable municipal revenues, institutional accountability, and meaningful participation by citizens, civil society organizations, and the private sector.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف ارزیابی جایگاه ساختاری و کارکردی مدیریت شهری تهران در نظام کلان سیاسی و مدیریتی کشور و شناسایی مهم‌ترین قوت‌ها و نارسایی‌های آن انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت تحلیلی و با رویکرد آمیخته کیفی–کمی انجام شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان شهرسازی، مدیریت شهری، مدیران و کارشناسان سازمان‌های مرتبط با اداره شهر تهران بود که 75 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری غیر‌احتمالی گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌های کیفی از طریق مطالعه اسناد، منابع کتابخانه‌ای، مقالات و پایان‌نامه‌ها گردآوری شد و بر مبنای آن، معیارهای اولیه ارزیابی استخراج گردید. سپس داده‌های کمی با استفاده از پرسشنامه بسته و در قالب فرایند سه‌مرحله‌ای پانل دلفی گردآوری شد. پس از پالایش معیارهای اولیه، 20 معیار در هشت شاخص تمرکززدایی، مشارکت، قانون‌گرایی، شفافیت و پاسخ‌گویی، کارایی و اثربخشی، اجماع‌محوری، مسئولیت‌پذیری و عدالت و انصاف ارزیابی شدند. تحلیل داده‌ها بر اساس میانگین، انحراف معیار و ضریب تغییرات صورت گرفت. نتایج استنباطی حاصل از اجماع خبرگان نشان داد جایگاه مدیریت شهری تهران از نظر ساختاری و کارکردی در وضعیت نامطلوب قرار دارد؛ به‌گونه‌ای که از مجموع 20 معیار، 12 معیار امتیازی کمتر از میانگین نظری سه و تنها هشت معیار امتیازی بالاتر از آن کسب کردند. در بعد ساختاری، بیشترین امتیاز به تأثیر سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی و اجتماعی بر شهرداری اختصاص یافت، درحالی‌که ضعف در تمرکززدایی، انسجام اداری، همکاری بین‌سازمانی، تأمین درآمدهای جدید و شفافیت مشاهده شد. در بعد کارکردی، توان مسئولیت‌پذیری نیروی انسانی با تفکیک دقیق وظایف بالاترین ارزیابی را داشت، اما واگذاری اختیارات به مدیران محلی و جامعه مدنی، پویایی نهادی، آموزش نیروی انسانی و مشارکت شهروندان نامطلوب ارزیابی شدند. اصلاح جایگاه مدیریت شهری تهران مستلزم گذار از ساختار متمرکز و چندپاره به مدیریت یکپارچه، چندسطحی و مشارکتی، افزایش اختیارات نهادهای محلی، تقویت هماهنگی بین‌سازمانی، توسعه منابع درآمدی پایدار، پاسخ‌گویی نهادی و مشارکت مؤثر بخش خصوصی، نهادهای مدنی و شهروندان است.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/260/277