یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 4 تیر ماه 1405 1405 04 01 Designing a Mentoring Model for School Principals in the Education System طراحی الگوی منتورینگ مدیران مدارس در نظام آموزش و پرورش 1 22 FA مسعود محمدی دانشجوي دکترای گروه مديريت آموزشي، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامي، زنجان، ايران. رسول داودی دانشیار گروه مديريت آموزشي، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامي، زنجان، ايران. نقی کمالی دانشیار گروه مديريت آموزشي، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامي، زنجان، ايران. Journal Article 1404 10 20 <p>The present study aimed to conceptualize the mentoring process of school principals and develop a grounded model based on participants’ lived experiences. This applied qualitative study was conducted using a grounded theory approach. Participants included school principals, deputies, educational experts, and experienced mentors selected through purposive and theoretical sampling. Data were collected via 18 in-depth semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. Data analysis was conducted concurrently through open, axial, and selective coding. A total of 120 initial concepts were identified during open coding and subsequently organized into 43 axial categories. Finally, a paradigmatic model including causal conditions, contextual conditions, intervening factors, strategies, and consequences was developed. The findings indicated that mentoring of school principals is a multidimensional, interactive, and transformative process shaped by factors such as the need for guidance, experience-based learning, mutual trust, and supportive structures. Strategies such as reflective feedback, reciprocal learning, supportive mentoring, and learning from errors play a critical role in its effectiveness. Intervening conditions including cultural resistance, lack of reward systems, and absence of formal structures may either facilitate or hinder the process. Ultimately, mentoring leads to outcomes such as professional growth, managerial self-efficacy, resilience, and improvement in organizational culture. Mentoring, as a developmental, relational, and experience-based mechanism, can significantly enhance the professional capabilities of school principals, and implementing a localized mentoring model can improve the overall quality of educational leadership.</p> <p>هدف این پژوهش تبیین فرایند منتورینگ مدیران مدارس و طراحی الگوی مفهومی آن بر اساس تجارب زیسته مشارکت‌کنندگان بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد انجام شد. جامعه پژوهش شامل مدیران مدارس، معاونان، کارشناسان آموزشی و منتورهای باسابقه بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق ۱۸ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها به‌صورت هم‌زمان با گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. در مرحله کدگذاری باز ۱۲۰ مفهوم اولیه استخراج و سپس در قالب ۴۳ مقوله محوری سازمان‌دهی شدند. در نهایت، مدل پارادایمی شامل شرایط علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها تدوین گردید. یافته‌ها نشان داد منتورینگ مدیران مدارس یک فرایند چندبعدی، تعاملی و تحول‌آفرین است که تحت تأثیر عواملی همچون نیاز به راهنما، تجربه‌محوری، اعتماد متقابل و ساختار حمایتی شکل می‌گیرد. راهبردهایی نظیر بازخورد تأملی، یادگیری دوطرفه، منتور حمایتی و یادگیری از خطا نقش کلیدی در اثربخشی آن دارند. همچنین، شرایط مداخله‌گری مانند مقاومت فرهنگی، ضعف نظام پاداش و نبود ساختار رسمی می‌توانند این فرایند را تسهیل یا محدود کنند. در نهایت، منتورینگ به پیامدهایی همچون رشد حرفه‌ای، خودکارآمدی مدیریتی، تاب‌آوری و بهبود فرهنگ سازمانی منجر می‌شود. منتورینگ به‌عنوان یک سازوکار توسعه‌محور، رابطه‌ای و تجربه‌محور می‌تواند نقش مؤثری در توانمندسازی مدیران مدارس ایفا کند و به‌کارگیری آن در قالب یک الگوی بومی، زمینه ارتقای کیفیت مدیریت آموزشی را فراهم می‌سازد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/244/274