یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 دی ماه 1404 1404 10 01 Futures Studies of Iran’s Education System on the Path to Sustainable Development: An Analysis of Structures, Drivers, and Key Actors آینده‌پژوهی نظام آموزش‌وپرورش ایران در مسیر توسعه پایدار: تحلیل ساختارها، پیشران‌ها و بازیگران کلیدی 1 21 FA سعیده میرزائی فتح آباد دکتری، گروه مدیریت آموزش، دانشگاه فرهنگیان، ایران، تهران فریبرز بخشی زاده کارشناس ارشد، گروه مدیریت آموزش، فرهنگی، ایران، تهران مهدی توکلی حسین آبادی کارشناس ارشد، گروه مدیریت آموزش، فرهنگی، ایران، تهران Journal Article 1404/01/27 <p>This study aims to explain possible futures of Iran’s education system by 2036 and analyze the role of deep structures, transformation drivers, and key actors within sustainable development. This research adopts a strategic futures studies approach using a qualitative–analytical mixed method. First, Causal Layered Analysis was applied to explore dominant discourses, metaphors, and underlying structures. Next, structural analysis using MICMAC identified and categorized key drivers and strategic uncertainties. Actor analysis through the MACTOR model examined stakeholders’ power, interests, and interaction patterns. Finally, findings were integrated to develop four future-oriented scenarios. Data were collected from policy documents, literature, and expert input from 20 specialists. Findings indicate that major challenges originate from traditionalist discourses and centralized governance structures. Structural analysis reveals digital transformation and governance models as the most influential drivers. Actor analysis shows government dominance, with increasing influence of private and technological actors. These dynamics produce four scenarios: smart and innovative education, centralized digital education, status quo continuation, and widening educational inequality. A desirable future depends on aligning digital transformation, governance reform, and stakeholder participation, enabling forward-looking policies toward sustainable development.</p> <p>هدف این پژوهش تبیین آینده‌های ممکن نظام آموزش‌وپرورش ایران تا افق ۱۴۱۵ و تحلیل نقش ساختارهای عمیق، پیشران‌های تحول و بازیگران کلیدی در مسیر توسعه پایدار است. این مطالعه با رویکرد آینده‌پژوهی راهبردی و روش ترکیبی کیفی–تحلیلی انجام شد. در مرحله نخست از تحلیل لایه‌به‌لایه علت‌ها برای شناسایی گفتمان‌ها، استعاره‌ها و ساختارهای ذهنی استفاده گردید. سپس با بهره‌گیری از تحلیل ساختاری و نرم‌افزار MICMAC، پیشران‌های کلیدی و عدم‌قطعیت‌های راهبردی شناسایی و طبقه‌بندی شدند. در ادامه، تحلیل بازیگران با استفاده از مدل MACTOR به‌منظور بررسی قدرت، منافع و الگوهای تعامل کنشگران انجام شد. در نهایت، با تلفیق یافته‌ها، چهار سناریوی آینده‌محور طراحی گردید. داده‌ها از طریق اسناد، ادبیات علمی و نظر ۲۰ خبره گردآوری شد. نتایج نشان داد که چالش‌های نظام آموزشی ریشه در گفتمان‌های سنت‌محور و ساختارهای متمرکز دارد. تحلیل ساختاری بیانگر آن بود که «تحول دیجیتال» و «الگوی حکمرانی آموزشی» مهم‌ترین پیشران‌های اثرگذار هستند. همچنین تحلیل بازیگران نشان داد که دولت بیشترین قدرت را دارد، در حالی‌که نقش بخش خصوصی و فناوری‌های آموزشی رو به افزایش است. ترکیب این عوامل منجر به شکل‌گیری چهار سناریوی متمایز شامل آموزش هوشمند، دیجیتال متمرکز، تداوم وضع موجود و شکاف آموزشی شد. آینده مطلوب نظام آموزش‌وپرورش در گرو هم‌افزایی تحول دیجیتال، اصلاح حکمرانی و مشارکت فعال بازیگران است و اتخاذ سیاست‌های آینده‌نگر می‌تواند مسیر توسعه پایدار را هموار سازد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/243/203