یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 شهریور ماه 1404 1404 02 01 Ponzi Accounting Functions in the Iranian Capital Market: A Grounded Theory Approach کارکردهای حسابداری پانزی در بازار سرمایه ایران با رویکرد داده‌بنیاد 1 29 FA نصیبه شفاخیبری گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران علیرضا هیراد گروه حسابداری، واحد خاش، دانشگاه آزاد اسلامی، خاش، ایران محمدرضا عبدلی گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران رضا ستوده گروه مالی و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران Journal Article <p>This study aims to identify and explain the functions of Ponzi accounting in Iranian capital market firms, focusing on causal, intervening, contextual conditions, strategies, and consequences. This developmental–exploratory study adopts a mixed-method approach grounded in inductive/deductive reasoning. Qualitative data were collected through in-depth, unstructured interviews with 12 experts, including certified accountants, financial policymakers, and standard-setting committee members, selected via theoretical and snowball sampling. Data were analyzed using grounded theory and the Strauss and Corbin (1998) paradigm model through open, axial, and selective coding, with validity ensured through triangulation . Findings indicate that Ponzi accounting functions emerge from causal conditions such as intra-structural and extra-structural pressures. Intervening conditions include weaknesses in IT systems and accountability culture, while contextual conditions involve ineffective business environments and weak corporate governance. Key strategies consist of financial information manipulation and information asymmetry, leading to consequences such as reduced accounting legitimacy and increased credit and competitive risks. Ponzi accounting reflects structural deficiencies in governance, organizational culture, and regulatory systems, generating a cycle of systematic misrepresentation that undermines financial transparency, erodes market trust, and heightens stakeholder vulnerability.</p> <p>هدف این پژوهش شناسایی و تبیین کارکردهای حسابداری پانزی در شرکت‌های بازار سرمایه ایران با تأکید بر شرایط علّی، مداخله‌گر، زمینه‌ای، راهبردها و پیامدهای آن است. این پژوهش از نوع توسعه‌ای–اکتشافی بوده و با رویکرد ترکیبی مبتنی بر منطق استقرایی/قیاسی انجام شده است. داده‌ها در بخش کیفی از طریق مصاحبه‌های عمیق و بدون‌ساختار با 12 نفر از خبرگان شامل حسابداران رسمی، سیاست‌گذاران مالی و اعضای کمیته‌های استانداردگذاری گردآوری شد که با روش نمونه‌گیری نظری و گلوله‌برفی انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و مدل پارادایمی استراوس و کوربین (1998) در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت و اعتبار نتایج از طریق روش مثلث‌سازی بررسی شد . نتایج نشان داد که کارکردهای حسابداری پانزی تحت تأثیر شرایط علّی شامل فشارهای درون‌ساختاری و برون‌ساختاری شکل می‌گیرند. شرایط مداخله‌گر در قالب ضعف سیستم‌های فناوری اطلاعات و ضعف فرهنگ مسئولیت‌پذیری، و شرایط زمینه‌ای در قالب ناکارآمدی محیط تجاری و ضعف حاکمیت شرکتی عمل می‌کنند. راهبردهای اصلی شامل تحریف اطلاعات مالی و ایجاد عدم تقارن اطلاعاتی بوده و پیامدها در قالب کاهش مشروعیت حسابداری، افزایش ریسک‌های اعتباری و رقابتی تبیین شدند. پدیده پانزی در حسابداری بازتابی از نارسایی‌های ساختاری در نظام‌های مدیریتی، فرهنگی و نظارتی است که از طریق چرخه‌ای از تحریف اطلاعات، اعتماد بازار را تضعیف کرده و منجر به بی‌ثباتی مالی و آسیب به ذینفعان می‌شود.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/185/140