یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 آبان ماه 1404 1404 08 01 Identifying and Ranking the Dimensions of Mission-Oriented Universities in Universities of Mazandaran Province شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد دانشگاه مأموریت‌محور در دانشگاه‌های استان مازندران 1 18 FA سکینه فخری گروه مدیریت آموزش عالی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران محمد صالحی گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران ترانه عنایتی گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. Journal Article <p>The present study aimed to identify and rank the dimensions of mission-oriented universities in the universities of Mazandaran Province in order to clarify the key components required for mission-driven transformation in higher education. This applied study adopted an exploratory mixed-method (qualitative–quantitative) design. Grounded theory was employed in the qualitative phase and a descriptive-survey approach was used in the quantitative phase. The qualitative population consisted of 20 university professors, experts, and senior administrators, from which 12 participants were selected through purposive sampling based on theoretical saturation. The quantitative population included 5,878 faculty members, and 361 participants were selected through stratified random sampling using Cochran’s formula. Data collection tools included semi-structured interviews and a researcher-made 45-item questionnaire using a five-point Likert scale. Face, content, and construct validity were confirmed, and reliability coefficients exceeded 0.70. Data analysis was conducted using theoretical coding, confirmatory factor analysis, and the Friedman ranking test. Confirmatory factor analysis confirmed a seven-dimension structure of mission-oriented universities consisting of research and development, industry collaboration, teaching and learning, innovation and entrepreneurship, internationalization, knowledge management, and social services. All factor loadings were significant (t&gt;1.96) and standardized coefficients exceeded 0.70, indicating satisfactory model fit. Friedman test results revealed significant differences among dimension rankings (p&lt;0.05), with internationalization ranked first and industry collaboration ranked last. The findings indicate that mission-oriented universities require an integrated focus on scientific development, innovation capacity, social engagement, and global interaction, while strengthening internationalization can serve as a strategic driver for improving higher education quality, expanding academic collaboration, and enhancing universities’ contributions to sustainable regional development.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد دانشگاه مأموریت‌محور در دانشگاه‌های استان مازندران به‌منظور تبیین مؤلفه‌های کلیدی تحقق مأموریت‌گرایی در نظام آموزش عالی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) بود. در بخش کیفی از نظریه داده‌بنیاد و در بخش کمی از روش توصیفی–پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری در بخش کیفی شامل 20 نفر از اساتید، خبرگان دانشگاهی و مدیران باسابقه دانشگاه‌های استان مازندران بود که 12 نفر با نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اشباع نظری انتخاب شدند. در بخش کمی، جامعه شامل 5878 عضو هیئت علمی دانشگاه‌ها بود که 361 نفر با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای بر اساس فرمول کوکران انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه محقق‌ساخته 45 سؤالی در قالب طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت بود. روایی صوری، محتوایی و سازه ابزار تأیید شد و پایایی با آلفای کرونباخ بالاتر از 0.70 احراز گردید. تحلیل داده‌ها با کدگذاری نظری، تحلیل عاملی تأییدی و آزمون فریدمن انجام شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد مدل دانشگاه مأموریت‌محور دارای هفت بعد شامل تحقیق و توسعه، همکاری با صنعت، آموزش و یادگیری، نوآوری و کارآفرینی، بین‌المللی‌سازی، مدیریت دانش و خدمات اجتماعی است و تمامی روابط بین سازه‌ها معنادار بودند (t&gt;1.96). ضرایب استاندارد ابعاد بالاتر از 0.70 گزارش شد که بیانگر برازش مناسب مدل مفهومی است. نتایج آزمون فریدمن تفاوت معنادار میان رتبه ابعاد را نشان داد (p&lt;0.05) به‌گونه‌ای که بین‌المللی‌سازی بالاترین رتبه و همکاری با صنعت پایین‌ترین رتبه را کسب کرد. یافته‌ها نشان دادند مأموریت‌گرایی دانشگاهی نیازمند تمرکز همزمان بر ابعاد علمی، نوآورانه، اجتماعی و بین‌المللی است و تقویت بین‌المللی‌سازی می‌تواند به‌عنوان پیشران اصلی ارتقای کیفیت آموزش عالی، توسعه تعاملات علمی و افزایش نقش دانشگاه‌ها در توسعه پایدار منطقه‌ای عمل کند.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/175/130