یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 دی ماه 1404 1404 10 01 Designing an Entrepreneurial Leadership Model in the Diplomatic Field: A Grounded Theory Approach طراحی مدل رهبری کارآفرینانه در حوزه دیپلماتیک: رویکردی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد 1 20 FA محمد سامی الزبیدی دانشجوی دكتري رشته مدیریت دولتی- گرایش منابع انسانی، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران فریبرز رحیم نیا استاد گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران یعقوب مهارتی دانشیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران قاسم اسلامی دانشیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 1404/07/02 <p>The present study aimed to design and conceptualize an entrepreneurial leadership model for the Iraqi Ministry of Foreign Affairs by identifying its formation conditions, strategic processes, and organizational outcomes within complex diplomatic environments. This fundamental research adopted a qualitative methodology grounded in the systematic grounded theory approach of Strauss and Corbin. The study population consisted of senior diplomats, managers of the Iraqi Ministry of Foreign Affairs, and academic experts in leadership studies selected through purposive sampling. Data were collected through in-depth semi-structured interviews with eleven key informants. Data analysis followed the constant comparative method and was conducted through three stages of open, axial, and selective coding until theoretical saturation was achieved. Scientific rigor was ensured using Lincoln and Guba’s criteria of credibility, transferability, dependability, and confirmability. Data organization and analysis were performed using MAXQDA software, leading to the development of a paradigmatic leadership model. Findings indicated that entrepreneurial leadership emerged as the central phenomenon shaped through dynamic interaction among causal, contextual, and intervening conditions. Ethical drivers, leaders’ personal beliefs, and managerial competencies constituted primary causal conditions, while organizational support, institutional culture, and technological infrastructure acted as contextual enablers. Key strategic actions included human capital empowerment, role-model leadership, organizational learning reforms, and strategic risk management. Implementation of these strategies generated outcomes such as enhanced organizational innovation, strengthened international bargaining capability, creation of national strategic value, and advancement of diplomatic human capital. The resulting model demonstrated that entrepreneurial leadership operates as a dynamic, context-dependent, and multi-level capability extending from individual leadership competencies to national strategic outcomes. The study concludes that contemporary diplomacy requires a transition from traditional administrative leadership toward a “diplomat-entrepreneur” paradigm integrating situational intelligence, ethical legitimacy, and opportunity-oriented action to achieve sustainable innovation and strategic effectiveness in public sector organizations.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی و تبیین یک مدل مفهومی رهبری کارآفرینانه در وزارت امور خارجه عراق با تأکید بر شرایط شکل‌گیری، راهبردها و پیامدهای آن در محیط‌های دیپلماتیک پیچیده بود. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و از حیث روش، کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند اشتراوس و کوربین انجام شد. جامعه پژوهش شامل دیپلمات‌ها، مدیران وزارت امور خارجه عراق و اساتید دانشگاه متخصص در حوزه رهبری بود که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با 11 خبره گردآوری گردید و تحلیل داده‌ها با روش مقایسه مستمر در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. فرایند نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. برای تضمین اعتبار علمی یافته‌ها از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا شامل اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری، قابلیت اطمینان و تأییدپذیری استفاده شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA انجام و مدل پارادایمی نهایی استخراج گردید. نتایج نشان داد رهبری کارآفرینانه به‌عنوان پدیده محوری در تعامل میان شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر شکل می‌گیرد. پیش‌ران‌های اخلاقی، باورهای فردی رهبر و مهارت‌های مدیریتی به‌عنوان شرایط علّی عمل می‌کنند، در حالی که حمایت‌های ساختاری، فرهنگ سازمانی و زیرساخت‌های فناورانه بستر تحقق آن را فراهم می‌سازند. راهبردهای کلیدی شامل توانمندسازی سرمایه انسانی، هدایت الگو‌مدار، یادگیری سازمانی و مدیریت ریسک راهبردی شناسایی شد. اجرای این راهبردها به پیامدهایی چون ارتقای نوآوری سازمانی، افزایش قدرت چانه‌زنی بین‌المللی، خلق ارزش راهبردی ملی و توسعه سرمایه انسانی دیپلماتیک منجر گردید. مدل نهایی نشان داد رهبری کارآفرینانه قابلیتی پویا، زمینه‌مند و چندسطحی است که از سطح فردی رهبر تا پیامدهای ملی امتداد می‌یابد. یافته‌ها بیانگر آن است که موفقیت دیپلماسی نوین مستلزم گذار از رهبری اداری سنتی به الگوی «دیپلمات–کارآفرین» است؛ الگویی که با تلفیق هوش موقعیتی، مشروعیت اخلاقی و کنشگری فرصت‌محور می‌تواند نوآوری پایدار و مزیت راهبردی را در سازمان‌های دولتی تحقق بخشد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/174/123