یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 4 شهریور ماه 1405 1405 06 01 Meritocracy Model in Appointing Senior Government Managers with Emphasis on Knowledge Management الگوی شایسته‌سالاری در انتصاب مدیران ارشد دولتی با تأکید بر مدیریت دانش 1 23 FA علی مقدس خیابانی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. حسین گنجینیا گروه مدیریت دولتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. محمدرضا آزاده دل گروه مدیریت دولتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. Journal Article 1404/08/12 <p>The objective of this study was to develop a meritocracy model for appointing senior government managers with emphasis on knowledge management and to explain the relationships between meritocracy, knowledge management, and the development of competent knowledge-oriented managers and modern meritocracy. This applied study employed a mixed-methods (qualitative–quantitative) approach. In the qualitative phase, 20 senior managers and experts in merit-based selection and knowledge management were selected through purposive sampling and interviewed. The data were analyzed using grounded theory and MAXQDA software, resulting in a conceptual model. In the quantitative phase, the statistical population consisted of senior managers in human resource selection units, and 400 participants were selected through convenience sampling. Data were collected using a structured questionnaire. Structural equation modeling using SmartPLS was applied to test the hypotheses, and the reliability, validity, and overall model fit were confirmed. Structural equation modeling results indicated that managerial meritocracy (β=0.858, t=3.216), individual meritocracy (β=0.798, t=7.120), and organizational meritocracy (β=0.678, t=4.385) had significant positive effects on knowledge management. Additionally, big data analytics (β=0.633, t=4.130) and AI-based knowledge management (β=0.780, t=3.459) significantly influenced knowledge management. Knowledge management significantly affected the implementation of knowledge-based merit systems (β=0.745, t=3.109), promotion of knowledge-oriented culture (β=0.859, t=3.255), and systematic knowledge-based development (β=0.887, t=2.025). These factors contributed significantly to the development of competent knowledge-oriented managers and modern meritocracy, while institutional weaknesses and threats played significant moderating roles in certain relationships. The findings demonstrated that knowledge management serves as the central mechanism in achieving modern meritocracy in senior government appointments, and strengthening managerial, individual, and organizational meritocracy alongside the use of big data and artificial intelligence can enhance the development of competent knowledge-oriented managers and improve merit-based systems in public organizations.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه الگوی شایسته‌سالاری در انتصاب مدیران ارشد دولتی با تأکید بر نقش مدیریت دانش و تبیین روابط میان شایسته‌سالاری، مدیریت دانش و پیامدهای توسعه مدیران دانشی شایسته و شایسته‌سالاری نوین است. این مطالعه با رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) و ماهیت کاربردی انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، 20 نفر از مدیران و خبرگان حوزه شایسته‌گزینی و مدیریت دانش مورد مصاحبه قرار گرفتند و داده‌ها با روش نظریه داده‌بنیاد و نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند و مدل مفهومی استخراج گردید. در بخش کمی، جامعه آماری شامل مدیران ارشد هسته گزینش منابع انسانی بود که 400 نفر به روش در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه بود و برای آزمون فرضیات از مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار SmartPLS استفاده شد و شاخص‌های روایی، پایایی و برازش مدل تأیید گردیدند. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که شایسته‌سالاری مدیریتی (β=0.858, t=3.216)، فردی (β=0.798, t=7.120) و سازمانی (β=0.678, t=4.385) تأثیر مثبت و معناداری بر مدیریت دانش دارند. همچنین تحلیل داده‌های بزرگ (β=0.633, t=4.130) و مدیریت دانش مبتنی بر هوش مصنوعی (β=0.780, t=3.459) بر مدیریت دانش تأثیر معنادار داشتند. مدیریت دانش نیز تأثیر معناداری بر راه‌اندازی نظام شایسته‌گزین دانش‌محور (β=0.745, t=3.109)، ترویج فرهنگ دانش‌محور (β=0.859, t=3.255) و توسعه دانش‌بنیان سیستماتیک (β=0.887, t=2.025) داشت. این عوامل به نوبه خود موجب توسعه مدیران دانشی شایسته و تحقق شایسته‌سالاری نوین شدند، در حالی که ضعف و تهدیدهای نهادی نقش مداخله‌گر معناداری در برخی روابط ایفا کردند. نتایج نشان داد که مدیریت دانش به‌عنوان پدیده محوری، نقش اساسی در تحقق شایسته‌سالاری نوین در انتصاب مدیران ارشد دولتی دارد و تقویت شایسته‌سالاری مدیریتی، فردی و سازمانی همراه با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین داده‌محور و هوش مصنوعی می‌تواند به توسعه مدیران دانشی شایسته و ارتقای نظام شایسته‌سالاری در سازمان‌های دولتی منجر شود.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/152/119