یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 3 آبان ماه 1404 1404 08 01 The Role of Online Group Membership and Psychological Factors in Strengthening Responsible Consumption Behavior نقش عضویت در گروه‌های آنلاین و عوامل روان‌شناختی در تقویت رفتار مصرف مسئولانه 1 17 FA محمدرضا درفشی دانشجوی کارشناسی ارشد، مدیریت دولتی(منابع انسانی)، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران محمد خیری استادیار، گروه مدیریت، حسابداری و اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1404/05/18 <p>The purpose of this study was to examine the role of online group membership, social media usage, and psychological factors including social interactions, environmental knowledge, subjective norms, and social responsibility in strengthening green purchasing behavior as a key dimension of responsible consumption. This study was applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of methodology. The statistical population consisted of consumers who purchase green products and actively participate in social media and online groups. The sample size was determined as 384 using Cochran’s formula, and sampling was conducted using a combination of purposive and random methods. Data were collected using a standardized questionnaire whose validity and reliability were confirmed through Cronbach’s alpha, composite reliability, and average variance extracted. Data analysis was performed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) with SPSS and PLS software. The results showed that social interactions in online groups had a significant positive effect on green purchasing behavior (β=0.623, p&lt;0.001). Consumer knowledge and awareness also had a significant positive effect (β=0.615, p&lt;0.001). Furthermore, subjective norms (β=0.580, p&lt;0.001), consumer social responsibility (β=0.640, p&lt;0.001), and social media usage (β=0.568, p&lt;0.001) all had significant positive effects on green purchasing behavior. The t-values for all structural paths exceeded the critical threshold of 1.96, confirming the statistical significance and robustness of the relationships in the structural model. The findings demonstrate that the integration of social, psychological, and digital factors plays a crucial role in strengthening responsible consumption behavior. Online social interactions facilitate social learning and reinforce environmentally responsible attitudes. Increased environmental knowledge and social responsibility enhance consumers’ ability to make informed and ethical purchasing decisions. Social media platforms also contribute by providing interactive environments, disseminating environmental information, and reinforcing positive social norms. Therefore, strengthening online communities, enhancing consumer awareness, and strategically utilizing social media can significantly promote responsible consumption behavior and support the development of sustainable consumption patterns in society.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی نقش عضویت در گروه‌های آنلاین، استفاده از رسانه‌های اجتماعی و عوامل روان‌شناختی شامل تعاملات اجتماعی، دانش زیست‌محیطی، هنجارهای ذهنی و مسئولیت اجتماعی در تقویت رفتار خرید محصولات سبز به‌عنوان یکی از ابعاد کلیدی مصرف مسئولانه بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–پیمایشی بود. جامعه آماری شامل مصرف‌کنندگانی بود که محصولات سبز خریداری می‌کنند و در رسانه‌های اجتماعی و گروه‌های آنلاین فعال هستند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر تعیین شد و نمونه‌گیری به‌صورت ترکیبی از روش هدفمند و تصادفی انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد بود که روایی و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و میانگین واریانس استخراج‌شده تأیید شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) و نرم‌افزارهای SPSS و PLS انجام شد. نتایج نشان داد تعاملات اجتماعی در گروه‌های آنلاین تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار خرید سبز داشت (β=0.623, p&lt;0.001). دانش و آگاهی مصرف‌کنندگان نیز اثر مثبت و معناداری بر این رفتار نشان داد (β=0.615, p&lt;0.001). همچنین هنجارهای ذهنی (β=0.580, p&lt;0.001)، مسئولیت اجتماعی مصرف‌کنندگان (β=0.640, p&lt;0.001) و استفاده از رسانه‌های اجتماعی (β=0.568, p&lt;0.001) همگی تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار خرید محصولات سبز داشتند. مقادیر آماره t برای تمامی مسیرها بیشتر از مقدار بحرانی 1.96 بود که تأییدکننده معناداری روابط ساختاری مدل پژوهش است. نتایج پژوهش نشان داد ترکیب عوامل اجتماعی، روان‌شناختی و دیجیتال نقش تعیین‌کننده‌ای در تقویت رفتار مصرف مسئولانه دارد. تعاملات اجتماعی در گروه‌های آنلاین موجب یادگیری اجتماعی و شکل‌گیری نگرش‌های مثبت نسبت به مصرف پایدار می‌شود. افزایش دانش زیست‌محیطی و مسئولیت اجتماعی مصرف‌کنندگان نیز توانایی تصمیم‌گیری آگاهانه و اخلاقی را تقویت می‌کند. همچنین رسانه‌های اجتماعی با فراهم‌سازی بستر تعامل، انتقال اطلاعات و ایجاد هنجارهای مثبت اجتماعی، رفتار خرید سبز را تسهیل می‌کنند. بنابراین توسعه گروه‌های آنلاین، افزایش آگاهی زیست‌محیطی و بهره‌گیری هدفمند از رسانه‌های اجتماعی می‌تواند به تقویت فرهنگ مصرف مسئولانه و ارتقای الگوهای مصرف پایدار در جامعه کمک کند.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/151/113