یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 4 شهریور ماه 1405 1405 06 01 Providing a Model for Cultivating E-Citizenship Skills in Iran’s Educational System ارائه مدلی برای تربیت مهارت‌های شهروند الکترونیک در نظام آموزشی ایران 1 17 FA بتول علی بروجردی دانشجوي دكتري، گروه علوم تربيتي، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامي، رودهن، ايران. اصغر شريفي گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامي، رودهن، ایران محمدنقي ايماني گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامي، رودهن، ایران. Journal Article 1405 01 10 <p>This study aimed to develop a comprehensive and context-based model for cultivating e-citizenship skills within Iran’s educational system. A qualitative interpretive approach was employed using thematic analysis. Data were collected through semi-structured interviews with 15 experts in educational technology, curriculum studies, educational management, and citizenship education. Participants were selected via purposive and snowball sampling until theoretical saturation was achieved. Data analysis was conducted through open and axial coding, and trustworthiness was ensured through member checking, data triangulation, and intercoder agreement procedures. The analysis resulted in a multidimensional model consisting of seven core dimensions: technical–operational literacy, security–protective literacy, legal–juridical literacy, ethical–behavioral competence, critical digital literacy, digital civic participation competence, and digital health competence. These dimensions were structured into 31 components and 93 operational indicators. The inferred relationships among dimensions indicated that ethical competence and digital civic participation function as key mediating pathways linking foundational digital literacies to healthy and responsible digital behavior. The proposed model conceptualizes e-citizenship cultivation as a holistic educational process that integrates cognitive, ethical, and behavioral dimensions. It provides a systematic framework to guide curriculum development, teacher professional development, and the design of supportive learning environments for effective e-citizenship education.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه یک مدل جامع و بومی برای تبیین و تربیت مهارت‌های شهروند الکترونیک در نظام آموزشی کشور است. این پژوهش با رویکرد کیفی تفسیری و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه‌های فناوری آموزشی، برنامه‌ریزی درسی، مدیریت آموزشی و آموزش شهروندی گردآوری گردید. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با تکنیک گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد. فرآیند تحلیل داده‌ها شامل کدگذاری باز و محوری بود و برای اطمینان از اعتبار یافته‌ها از راهبردهایی نظیر بازبینی مشارکت‌کنندگان، مثلث‌سازی داده‌ها و محاسبه توافق بین کدگذاران استفاده شد. نتایج تحلیل کیفی منجر به شناسایی هفت بُعد اصلی در مدل تربیت شهروند الکترونیک شد که شامل سواد فنی-عملیاتی، سواد امنیتی-حفاظتی، سواد حقوقی-قانونی، شایستگی اخلاقی-رفتاری، سواد انتقادی دیجیتال، شایستگی مشارکت مدنی دیجیتال و شایستگی سلامت دیجیتال است. این ابعاد در قالب ۳۱ مؤلفه و ۹۳ شاخص عملیاتی سازمان‌دهی شدند و روابط میان آن‌ها نشان داد که تحقق رفتارهای سالم و مسئولانه دیجیتال، مستلزم عبور از مسیرهای میانجی اخلاق و مشارکت مدنی است. مدل پیشنهادی نشان می‌دهد که تربیت شهروند الکترونیک فراتر از آموزش مهارت‌های فنی بوده و مستلزم رویکردی یکپارچه، نظام‌مند و ارزش‌محور در برنامه‌ریزی درسی، تربیت معلم و طراحی محیط‌های یادگیری است.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/130/314