یادگیری هوشمند و تحول مدیریت 3115-8900 4 شهریور ماه 1405 1405 06 01 Designing a Social Media Capital Model in the Northern Provinces of Iran طراحی مدل سرمایه رسانه‌ای اجتماعی در استان‌های شمالی ایران 1 26 FA مهدی آهنگری دانشجوی دکتری ، گروه مدیریت، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران. سیداحمد جعفری کلاریجانی گروه مدیریت، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران. علی فلاح گروه مدیریت، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران. سیده شایسته واردی گروه اقتصاد، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران. Journal Article 1404/08/15 <p>This study aimed to design and validate an indigenous model of social media capital by identifying its dimensions, components, and indicators within the socio-cultural context of Northern Iran. A sequential qualitative design was employed. In the model-development phase, thematic analysis based on the six-step framework of Braun and Clarke was utilized. Participants included university faculty members in media management, communication sciences, cultural studies, sociology, and public relations, as well as senior media practitioners and communication experts. Twenty-one experts were selected through snowball sampling and participated in semi-structured interviews until theoretical saturation was achieved. In the validation phase, sixteen experts were selected purposively and participated in a three-round Delphi process using an expert evaluation checklist. Qualitative data were analyzed using Atlas software, while Delphi data were examined through descriptive statistics in SPSS. The analysis generated 513 initial codes, which were refined into 119 final indicators, 24 subthemes, and 6 overarching themes. The final model consisted of network capital, relational-trust capital, cognitive-content/symbolic capital, participatory-action capital, technological-infrastructural and digital competency capital, and institutional-governance/contextual capital. Delphi results confirmed all 24 subthemes identified during the qualitative phase. Among the most influential components were network diversity (Mean=3.96), social support (Mean=4.04), message transmissibility and retellability (Mean=3.88), interactive participation (Mean=3.91), privacy and security (Mean=3.96), and formal media regulations (Mean=3.91). High Kendall’s coefficients across Delphi rounds indicated strong consensus among experts regarding the validity of the proposed model. The findings demonstrate that social media capital is a multidimensional construct emerging from the interaction of network, relational, cognitive, participatory, technological, and institutional factors. The proposed model provides a comprehensive framework for policymakers, media managers, and social planners to strengthen social capital and optimize the use of social media in Northern Iran. Furthermore, it offers a foundation for future regional and comparative studies on social media capital.</p> <p>هدف این پژوهش، طراحی و اعتباریابی یک مدل بومی برای تبیین ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های سرمایه رسانه‌ای اجتماعی در استان‌های شمالی ایران با توجه به ویژگی‌های فرهنگی، اجتماعی و ارتباطی این مناطق بود. این پژوهش با رویکرد کیفی متوالی انجام شد. در مرحله طراحی مدل، از روش تحلیل مضمون با رویکرد شش‌مرحله‌ای کلارک و براون استفاده گردید. مشارکت‌کنندگان شامل اعضای هیئت علمی حوزه‌های مدیریت رسانه، علوم ارتباطات، مطالعات فرهنگی، جامعه‌شناسی و روابط عمومی و نیز مدیران و کارشناسان رسانه بودند. نمونه‌گیری در بخش کیفی به روش گلوله‌برفی انجام شد و 21 خبره تا رسیدن به اشباع نظری مورد مصاحبه نیمه‌ساختاریافته قرار گرفتند. در مرحله اعتباریابی، 16 خبره به روش هدفمند انتخاب شدند و از تکنیک دلفی سه‌راندی و چک‌لیست خبره‌سنجی استفاده شد. داده‌های کیفی با نرم‌افزار Atlas و داده‌های اعتباریابی با SPSS تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 513 کد اولیه شد که پس از پالایش به 119 شاخص نهایی، 24 تم فرعی و 6 تم اصلی تقلیل یافت. ابعاد اصلی مدل شامل سرمایه شبکه‌ای، سرمایه رابطه‌ای–اعتماد، سرمایه شناختی–محتوایی/نمادین، سرمایه کنشی–مشارکتی، سرمایه فناورانه–زیرساختی و شایستگی‌های دیجیتال، و سرمایه نهادی–حاکمیتی و زمینه‌ای بود. در مرحله دلفی، تمامی 24 مؤلفه نهایی مورد تأیید خبرگان قرار گرفتند. در میان مؤلفه‌ها، تنوع شبکه‌ای (میانگین=3.96)، حمایت اجتماعی (میانگین=4.04)، قابلیت بازگویی و انتقال‌پذیری پیام (میانگین=3.88)، مشارکت تعاملی (میانگین=3.91)، امنیت و حریم خصوصی (میانگین=3.96) و قواعد رسمی و مقررات رسانه‌ای (میانگین=3.91) بالاترین اهمیت را در ابعاد مختلف مدل کسب کردند. نتایج نشان داد سرمایه رسانه‌ای اجتماعی پدیده‌ای چندبعدی است که از تعامل عوامل شبکه‌ای، ارتباطی، محتوایی، مشارکتی، فناورانه و نهادی شکل می‌گیرد. مدل ارائه‌شده می‌تواند چارچوبی کاربردی برای سیاست‌گذاران، مدیران رسانه‌ای و برنامه‌ریزان اجتماعی در جهت تقویت سرمایه اجتماعی و بهره‌گیری مؤثر از رسانه‌های اجتماعی در استان‌های شمالی ایران فراهم سازد.</p> https://jilmt.com/index.php/jilmt/article/download/115/237